Somaliland mời quân đội Mỹ xây căn cứ để đối phó Iran và lực lượng Houthi

Somaliland ở châu Phi kiểm soát eo biển Bab el-Mandeb rộng khoảng 16 dặm, đảm nhận tới 14% lưu lượng vận tải hàng hải toàn cầu. Sau khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz, Bab el-Mandeb trở thành tuyến đường chính để dầu mỏ Trung Đông vận chuyển sang châu Á, đồng thời cũng trở thành mục tiêu tấn công của các lực lượng ủy nhiệm của Iran.

Sau khi ly khai khỏi Somalia vào năm 1991, Somaliland luôn được xem là một tiền đồn thân Mỹ. Gần đây, Somaliland đã đề xuất với Mỹ việc xây dựng căn cứ không quân và hải quân tại thành phố Berbera.

Chính phủ Somaliland cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội rằng Berbera có lợi thế lớn, là cảng nước sâu kết nối Biển Đỏ với Ấn Độ Dương, đồng thời là một trong những đường băng dài nhất châu Phi, ban đầu được xây dựng làm địa điểm hạ cánh khẩn cấp cho Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ.

Berbera nằm ở bờ nam vịnh Aden, phía bắc vùng Sừng châu Phi, là cảng lớn nhất của Somaliland và là thủ phủ bang Sahel.

Kênh Fox News đưa tin, Tư lệnh Bộ Tư lệnh châu Phi của Mỹ Bộ Tư lệnh châu Phi của Mỹ, tướng Dagvin Anderson, cùng các quan chức quân sự cấp cao đã tới thăm Berbera gần đây.

Cựu Đại sứ Anh tại Yemen, đồng thời là chuyên gia cao cấp của Quỹ Bảo vệ Dân chủ, ông Edmund Fitton-Brown, cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng Berbera có tiềm năng chiến lược rất lớn, có thể phục vụ các hoạt động tác chiến trên biển và trên không.

Ông Brown cho biết Mỹ hiện cũng có căn cứ quân sự tại Djibouti ở bờ Biển Đỏ, nhưng chính phủ nước này gần đây ngày càng ít hợp tác với các biện pháp trừng phạt nhằm vào lực lượng Houthi. Trong khi đó, Somaliland có nhiều lợi thế tương đương và có thể hỗ trợ Mỹ, Israel và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất trong việc đối phó Houthi.

Theo Fox News, vấn đề gây tranh cãi hiện nay là liệu Mỹ có công nhận Somaliland hay không. Tháng 8 năm ngoái, khi được hỏi về vấn đề này, Tổng thống Donald Trump cho biết chính quyền vẫn đang nghiên cứu. Tuy nhiên, tuần trước, một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết Washington tiếp tục công nhận chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Somalia, bao gồm cả Somaliland. Trước đó, Israel đã trở thành quốc gia đầu tiên công nhận Somaliland.

Hiện Iran đang thúc đẩy lực lượng Houthi gia tăng hoạt động tại Biển Đỏ. Hãng thông tấn Tasnim, có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, từng tuyên bố vào ngày 21/3 rằng các lựa chọn của Iran bao gồm việc gây bất ổn tại Bab el-Mandeb và Biển Đỏ, điều này sẽ khiến tình hình trở nên phức tạp hơn đối với Mỹ.

Chuyên gia về Houthi tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng Hoàng gia Anh, ông Baraa Shaiban, nhận định rằng việc công nhận Somaliland có thể làm suy yếu quan hệ giữa Mỹ với các đồng minh Ả Rập như Saudi Arabia và Ai Cập.

Người phát ngôn của Bộ Tư lệnh châu Phi của Mỹ cho biết Washington hiện không tìm cách thiết lập thêm căn cứ quân sự mới, vì điều này không phù hợp với khuôn khổ an ninh “Nước Mỹ trên hết” mà tổng thống và Bộ Chiến tranh đề ra.

Các nhà phân tích cho rằng, dù việc công khai thiết lập căn cứ quân sự và công nhận Somaliland đều là những vấn đề nhạy cảm, nhưng việc Somaliland chủ động đề xuất cho Mỹ sử dụng căn cứ, ngay cả khi chưa được Washington công nhận, cho thấy khả năng hợp tác không hoàn toàn bị loại trừ. Đây cũng là lý do tướng Anderson cùng nhiều quan chức quân sự Mỹ đã tới Somaliland vào tháng 11 năm ngoái để gặp tổng thống nước này và khảo sát cảng Berbera.

Các chuyến thăm của giới chức quân sự Mỹ tới Somaliland không phải là hiếm. Đại diện ngoại giao cấp cao của Somaliland tại Washington, ông Bashir Goth, cho biết trong một cuộc thảo luận gần đây rằng chiến tranh Trung Đông đã làm gia tăng tầm quan trọng chiến lược của Somaliland, và quân đội Mỹ đặc biệt quan tâm đến khu vực này. Bộ Tư lệnh châu Phi của Mỹ thậm chí cử các phái đoàn tới thủ đô Hargeisa của Somaliland hàng tháng.