Mỹ tăng cường trừng phạt có thể khiến Trung Quốc phải hạn chế cấp dầu cho Bắc Hàn

Tờ Yonhap News của Hàn Quốc dẫn bình luận của các chuyên gia cho rằng động thái siết chặt trừng phạt mới nhất của Hoa Kỳ đối với Bắc Triều Tiên có thể gây áp lực khiến Trung Quốc phải dùng đến các lá bài cuối cùng là chặn nguồn năng lượng mà họ đang cung cấp cho chế độ Bình Nhưỡng.

Hôm 4/5, Hạ Viện Mỹ gần như đồng nhất thông qua dự luật gia tăng trừng phạt lên những cá nhân, tổ chức cung cấp dầu thô và các chế phẩm liên quan đến đầu khí cho Bắc Hàn. Dự luật này cũng đòi hỏi Nhà Trắng phải sớm quyết định có liệt Bắc Hàn vào danh sách nhà nước tài trợ khủng bố hay không.

Bên cạnh đó, Mỹ cũng liên tục thúc ép Trung Quốc “làm nhiều hơn nữa” để kiềm chế Bình Nhưỡng theo đuổi chương trình hạt nhân tên lửa nguy hiểm của mình. Trung Quốc đã làm một số việc như ngừng nhập khẩu than, một nguồn ngoại tệ quan trọng của Bình Nhưỡng, nhưng cũng liên tục yêu cầu Mỹ và các bên kiềm chế.

Tuy nhiên hôm 3/5, kênh thông tấn KCNA của nhà nước Triều Tiên trong một động thái hiếm hoi đã “mắng” Trung Quốc là kẻ phản bội. Đây được xem là chỉ dấu cho thấy quan hệ giữa hai đồng minh Trung – Triều đã xuống tới điểm thấp kỷ lục trong khi quan hệ này kể từ khi Kim Jong Un lên nắm quyền cũng đã không tốt đẹp gì.

Việc ngừng cung cấp dầu được đánh giá là biện pháp gây áp lực ôn hòa cuối cùng của Trung Quốc lên Bình Nhưỡng. Năm 2003, Trung Quốc từng một lần cấm xuất khẩu dầu sang Bắc Hàn trong bối cảnh nước này tiếp tục phóng thử tên lửa, phá vỡ hiệp ước Liên Hiệp Quốc. Tuy nhiên lần cấm đó chỉ kéo dài được 3 ngày.

Trung Quốc có một đường ống dẫn dầu chạy trực tiếp qua biên giới sang Bắc Hàn, được coi là “mạch sống” của chế độ họ Kim.

Gần đây, có các dấu hiệu cho thấy Trung Quốc có thể sẽ phải viện đến lá bài cuối cùng này một lần nữa.

Sun Xingjie một chuyên gia về Bắc Hàn tại Đại học Cát Lâm được tờ Hoa Nam Buổi Sớm dẫn lời bình luận rằng Trung Quốc sẽ tạo được “một tác động to lớn lên chế độ Bình Nhưỡng” nếu họ ngừng cung cấp dầu trong ít nhất 6 tháng.

Trong tháng 4, ghi nhận của các phóng viên nước ngoài tại Bình Nhưỡng cho thấy chính phủ Bắc Hàn đang hạn chế bán xăng cho dân thường, có thể là vì lo ngại nguồn cung dầu từ Trung Quốc sẽ bị hạn chế trong nay mai.

Tuy nhiên nhiều ý kiến khác cho rằng Trung Quốc không muốn đánh cược với rủi ro làm kiệt quệ đòn bẩy duy nhất của mình trên các bàn đàm phán với Mỹ ở Đông Á, nếu các hành vi của Bắc Hàn vẫn ở một mức độ cho phép.

Gần đây, Bắc Kinh tuyên bố Bắc Hàn đang tiến đến một lằn ranh “không thể quay đầu”, tuy nhiên những vụ thử tên lửa hỏng và các phát ngôn khiêu khích vẫn nằm trong phạm vi “chưa nguy hiểm” đối với Bắc Kinh. Trong khi Kim Jong Un là nhân tố mà Bắc Kinh không thể kiểm soát nhưng họ không thể hoàn toàn buông tay Bắc Hàn thì việc Mỹ ra dự luật trừng phạt những bên cung cấp dầu cho Bắc Hàn đặt Bắc Kinh vào thế khó.

Ác mộng thật sự của Trung Quốc không phải là Triều Tiên nắm giữ khoa học hạt nhân, mà là quân đội Mỹ có khả năng áp sát sông Áp Lục, biên giới Trung – Triều. Bắc Triều Tiên là vùng đệm duy nhất của Trung Quốc ở khu vực Đông Á, cánh cánh cửa còn lại đều bị trấn bởi các đồng minh của Mỹ: Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan.

“Dự luật của Mỹ có thể gây ra khá nhiều phiền toái cho Trung Quốc, nhưng đồng thời Trung Quốc cũng không thể bỏ nó qua một bên“, Cho Bong Hyun, phân tích gia tại Viện nghiên cứu Kinh tế IBK, Hàn Quốc nói.

Trong tình hình hiện tại “việc Trung Quốc cấm vận dầu thô là khó xảy ra vì nó có thể dẫn tới hỗn loạn trong xã hội Bắc Hàn và cũng gây thiệt hại cho hệ thống đường ống dầu của Trung Quốc. Nhưng tôi thấy có nhiều khả năng Bắc Kinh sẽ hạn chế lượng dầu xuất khẩu“, Yonhap dẫn lời ông Cho nói.

Trọng Đức

Xem thêm: