Tạp chí Nature thu hồi 2 bài báo của các học giả Trung Quốc

Tạp chí khoa học hàng đầu Nature ngày 30/7 xác nhận đã rút hai bài báo khoa học, đồng thời đăng thông báo đính chính đối với một bài báo khác của các nhóm nghiên cứu đến từ các trường đại học Trung Quốc. Đây là diễn biến mới nhất trong làn sóng điều tra về nghi vấn sai phạm học thuật đã thu hút sự chú ý lớn tại Trung Quốc trong nhiều tháng qua.

Theo Nature, bài báo của nhóm nghiên cứu do ông Vương Bình (Wang Ping) thuộc Đại học Đồng Tế (Tongji University), được đăng trên tạp chí Nature năm 2025, cùng bài báo của nhóm ông Trần Thuyên (Chen Quan) thuộc Đại học Nam Khai (Nankai University) đăng trên Nature Cancer đã chính thức bị rút khỏi hệ thống xuất bản. Trong khi đó, bài báo của nhóm ông Lý Đại Lực (Li Dali) thuộc Đại học Sư phạm Hoa Đông (East China Normal University) được giữ lại nhưng phải công bố thông báo đính chính sau quá trình xem xét.

Vụ việc bắt nguồn từ tháng 4 năm nay, khi blogger khoa học chuyên vạch trần gian lận học thuật “Geng Tongxue” (Cảnh Đồng Học/Geng Hongwei) liên tục công bố các video phân tích, cáo buộc nhiều bài báo của các học giả thuộc các trường đại học hàng đầu Trung Quốc có dấu hiệu thao túng dữ liệu, chỉnh sửa hình ảnh và làm sai lệch kết quả nghiên cứu. Nhiều công trình bị nêu tên được đăng trên các tạp chí danh tiếng thuộc hệ thống Nature, khiến dư luận và giới học thuật đặc biệt quan tâm.

Sau các cáo buộc, nhiều trường đại học đã nhanh chóng mở điều tra nội bộ. Trong những tháng gần đây, một loạt lãnh đạo học thuật đã bị miễn nhiệm, bao gồm Viện trưởng Học viện Khoa học Sự sống và Công nghệ Đại học Đồng Tế Vương Bình, Phó Viện trưởng Học viện Khoa học Sự sống Đại học Trung Sơn Quảng Đống Minh, Viện trưởng Học viện Khoa học Sự sống Đại học Nam Khai Trần Thuyên và Viện trưởng Học viện Y học Chuyển hóa Đại học Thượng Hải Tô Giai Xán. Theo Wall Street Journal, tốc độ xử lý của các trường đại học Trung Quốc diễn ra nhanh hơn đáng kể so với thông lệ tại nhiều nước phương Tây, phản ánh sức ép lớn từ dư luận cũng như quyết tâm bảo vệ uy tín nghiên cứu khoa học của Trung Quốc.

Nature cho biết ngoài ba bài báo đã được xử lý, nhiều công trình khác của các học giả Trung Quốc vẫn đang trong quá trình điều tra về tính liêm chính học thuật và hiện chưa có kết luận cuối cùng. Đại diện Nature nhấn mạnh mọi cáo buộc đều sẽ được xem xét kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định cuối cùng nhằm bảo đảm tính khách quan và công bằng của quá trình đánh giá.