Thị trường chứng khoán Venezuela đã tăng vọt hơn 130% sau khi Maduro bị bắt

Kể từ khi Tổng thống Nicolas Maduro bị quân đội Mỹ đột kích bắt giữ vào ngày 3/1, thị trường chứng khoán Venezuela đã tăng vọt nhờ kỳ vọng tái thiết kinh tế. Chỉ số chứng khoán cơ sở IBC của nước này đến nay đã tăng hơn 130%, lập mức cao nhất trong lịch sử.

Giới đầu tư kỳ vọng rằng, cùng với việc tái cơ cấu chính trường, quốc gia vốn chìm trong trừng phạt và khủng hoảng nợ nần này sẽ đón nhận bước ngoặt kinh tế và khôi phục quan hệ bình thường với Mỹ.

Phản ứng nhanh của thị trường vốn: Chuẩn bị ra mắt ETF Venezuela

Phố Wall tỏ ra đặc biệt quan tâm tới biến động này. Công ty phát hành ETF của Mỹ Teucrium đã nộp hồ sơ lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), dự kiến thành lập quỹ ETF đầu tiên tập trung riêng vào các cơ hội đầu tư tại Venezuela.

Bên cạnh đó, nhà đầu tư đang ồ ạt rót vốn vào trái phiếu chính phủ Venezuela cũng như trái phiếu của tập đoàn dầu khí quốc doanh.

Ông Jeff Grills, Giám đốc bộ phận trái phiếu của Aegon Asset Management, nói với CNBC rằng việc trái phiếu Venezuela trở lại tâm điểm chú ý chủ yếu xuất phát từ sự lạc quan của thị trường về khả năng tái cơ cấu nợ trong tương lai.

Ông Anthony Simond, Giám đốc đầu tư của công ty Aberdeen (Anh), cho biết với CNBC rằng các nhà đầu tư “bắt đầu coi việc ông Maduro rời bỏ quyền lực là điều kiện tiên quyết cho khả năng nới lỏng trừng phạt và cuối cùng là khởi động tiến trình tái cơ cấu nợ”.

Theo ông Simond, lực mua hiện nay đến từ các quỹ thị trường mới nổi chủ lưu, quỹ phòng hộ cũng như các nhà đầu tư chuyên về tài sản xấu.

Chuyển hướng xuất khẩu dầu và dự báo tăng trưởng kinh tế

Động lực cốt lõi của quá trình phục hồi kinh tế đến từ ngành dầu mỏ. Lãnh đạo lâm thời Venezuela, bà Delcy Rodríguez, đã cam kết hợp tác với Washington trong lĩnh vực năng lượng. Trước đó, do bị trừng phạt, Venezuela buộc phải bán dầu cho Trung Quốc, Nga và các nước khác với mức chiết khấu lên tới 50%.

Khi các cuộc đàm phán được triển khai, các nhà kinh tế dự báo nền kinh tế Venezuela sẽ bật tăng mạnh mẽ.

Nhà kinh tế độc lập Asdrúbal Oliveros dự đoán nền kinh tế Venezuela sẽ tăng trưởng 30% trong năm nay, gấp đôi tốc độ của hai năm gần đây.

Ông Oliveros nói với AFP rằng việc gia tăng sản lượng và giá bán dầu sẽ cải thiện dòng tiền của Venezuela và hỗ trợ thị trường ngoại hối vốn gần như cạn kiệt.

Tập đoàn dầu khí quốc doanh PDVSA cho biết đang thảo luận với Washington về các phương án bán dầu, theo mô hình tương tự các thỏa thuận hiện áp dụng cho Chevron – công ty Mỹ duy nhất hiện được miễn trừ trừng phạt để giao dịch dầu thô với Venezuela.

Tổng thống Donald Trump đã ký một sắc lệnh bảo vệ nguồn thu từ dầu mỏ của Venezuela đang được gửi trong các tài khoản thuộc Bộ Tài chính Mỹ, không để chúng bị tòa án hay chủ nợ truy đòi. Ông cũng kêu gọi các công ty dầu khí Mỹ đầu tư vào Venezuela và sửa chữa hệ thống hạ tầng dầu mỏ đã xuống cấp.

Các nhà phân tích cho rằng, nếu Tổng thống lâm thời Rodríguez phát đi tín hiệu cởi mở và linh hoạt, điều này có thể làm gia tăng sức hấp dẫn đối với giới đầu tư.

Trên đường phố Caracas, người dân tỏ ra đầy kỳ vọng vào tương lai. Bà Marieta Ochoa, một giáo viên 47 tuổi, nói với AFP: “Thực ra tôi không hiểu rõ những thỏa thuận mà ông Trump và bà Delcy đã ký, nhưng tôi hy vọng chúng sẽ giúp cải thiện nền kinh tế”.

Bà nói thêm: “Tôi mong tiền lương sẽ tăng lên — lạm phát kiểu này thật không thể chịu nổi”.

Dữ liệu cho thấy tỷ giá trên thị trường chợ đen từng tăng vọt lên mức 1 USD đổi 800 bolívar, nhưng hiện đã hạ xuống còn khoảng 530 bolívar.

Thách thức vẫn rất lớn

Dù tâm lý thị trường đang rất lạc quan, các chuyên gia cảnh báo Venezuela vẫn đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng. Tổng nợ nước ngoài của quốc gia này hiện được ước tính vào khoảng 150–170 tỷ USD. Ngoài ra, ngành dầu mỏ cần khoảng 100 tỷ USD đầu tư mỗi năm mới có thể khôi phục hoàn toàn.

Nhà kinh tế José Guerra nói với AFP: “Venezuela đang đứng trước nguy cơ lạm phát phi mã. Cách duy nhất để tránh điều đó là tái thiết nền kinh tế thông qua một quá trình chuyển tiếp chính trị hòa bình và phù hợp với hiến pháp”.