Thống đốc California Gavin Newsom xác nhận cân nhắc tranh cử tổng thống 2028, quyết định sau 2026

Thống đốc California Gavin Newsom xác nhận đang nghiêm túc cân nhắc tranh cử chức vị Tổng thống Hoa Kỳ năm 2028, cho biết sẽ quyết định sau bầu cử giữa kỳ 2026. Ông hiện mở rộng ảnh hưởng trên toàn quốc qua các chuyến thăm, podcast và đối đầu chính trị với phe Cộng hòa. Tuy chưa tuyên bố chính thức, động thái này được xem là bước khởi đầu cho chiến dịch tranh cử tổng thống của ông.

Trong cuộc phỏng vấn trên chương trình CBS Sunday Morning, khi được hỏi có nghĩ đến việc tranh cử Tổng thống Mỹ năm 2028 hay không, ông đáp: Phải, nếu nói khác đi thì tôi đang nói dối.

Ông cũng cho biết quyết định cuối cùng sẽ được đưa ra sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.

Ông hiện đang giữ chức Thống đốc tiểu bang California, và do giới hạn nhiệm kỳ (term-limited) nên sẽ mãn nhiệm vào tháng 1 năm 2027.

Dù chưa tuyên bố chính thức tranh cử, nhưng việc ông công khai cân nhắc tranh cử đã làm ngoại giới dấy lên dự đoán rằng ông đang tham gia khởi động sơ bộ cho năm 2028.

Lý do & chiến lược của ông Newsom

Dạo gần đây, ông Newsom đã tăng cường xuất hiện:

• Ông dẫn dắt sáng kiến về nghị quyết trưng cầu dân ý ở California là Proposition 50 (dự kiến sẽ cho tiểu bang quyền tái phân vùng các khu bầu cử liên bang) — có thể xem là một hành động xây dựng ảnh hưởng chính trị từ địa phương lên toàn nước Mỹ. Proposition 50 cho phép tiểu bang California tạm thời sử dụng bản đồ khu bầu cử liên bang mới do nghị viện tiểu bang (legislature) soạn vẽ thay vì do Ủy ban độc lập (California Citizens Redistricting Commission) thực hiện.
• Ông đã dùng podcast, truyền thông xã hội và các hoạt động đối đầu với phe Cộng hòa, đặc biệt với Tổng thống Hoa Kỳ đương nhiệm Donald Trump và các chính sách của ông Trump, để xây dựng hình ảnh mạnh mẽ hơn trong đảng Dân chủ.

Chiến lược có thể được hiểu như sau: dùng giai đoạn từ nay đến 2026 để củng cố vị thế, rồi sau đó (nếu thắng lợi ở giữa nhiệm kỳ) tung ra việc tranh cử tổng thống năm 2028. Ngoài ra, động thái này cũng có nghĩa là ông đang đặt ra một mốc thời gian rõ ràng.

Việc ông giữ vị trí Thống đốc một tiểu bang lớn – California – giúp ông có nền tảng tài chính, truyền thông và chứng minh năng lực quản trị để bước lên vũ đài chính trị nước Mỹ.

Cơ hội & thách thức

Theo khảo sát gần đây, khoảng 72% cử tri đảng Dân chủ và khoảng 48% tổng số cử tri đăng ký nói rằng ông Newsom nên tranh cử năm 2028.

Mặc dù có khảo sát tích cực, nhưng một báo cáo khác lại cho thấy ông bị tụt lại trong các khảo sát sơ bộ đảng Dân chủ: chỉ 13% ủng hộ trong số cử tri Dân chủ, và chỉ 3% ở nhóm độc lập, trong khi có tới 17% vẫn đang phân vân chưa quyết định.

Ông Newsom sẽ phải cạnh tranh với nhiều ứng viên tiềm năng khác trong đảng Dân chủ – ví dụ như bà Kamala Harris – và phải chứng minh được rằng ông có lý do tranh cử rõ ràng, không chỉ vì tham vọng cá nhân.

Việc chuyển từ vị thế Thống đốc tiểu bang sang ứng cử viên chức vị tổng thống Mỹ có khác biệt lớn: cần có mạng lưới ủng hộ trên toàn quốc, có khả năng gây quỹ mạnh, và có chiến lược vượt hơn mức tiểu bang.

Ông Newsom còn phải đối mặt với các vấn đề trong tiểu bang (giá nhà, vô gia cư, chi phí sinh hoạt cao…) – nếu những vấn đề này không được giải quyết, đối thủ có thể khai thác.

Thiên Vân, theo New York Post, The Guardian, San Francisco Chronicle, Reuters, Newsweek, The Independent, Bloomberg, Associated Press (AP), Los Angeles Times, voterguide.sos.ca.gov, AOL News,