Thủ tướng Đan Mạch nói về Greenland: “Đây là thời khắc mang tính quyết định”

Hôm Chủ nhật (11/1), Thủ tướng Đan Mạch tuyên bố nước này đang đối mặt với “thời khắc quyết định” trong cuộc đối đầu ngoại giao liên quan đến Greenland, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa gợi ý khả năng sử dụng vũ lực để giành quyền kiểm soát vùng lãnh thổ Bắc Cực này.

Trước thềm các cuộc hội nghị tại Washington từ thứ Hai (12/1) về cuộc cạnh tranh toàn cầu đối với các nguyên liệu thô chiến lược, Thủ tướng Mette Frederiksen nhấn mạnh rằng “đang tồn tại cuộc xung đột về Greenland”.

“Đây là thời khắc mang tính quyết định,” bà nói trong cuộc tranh luận với các lãnh đạo chính trị khác của Đan Mạch, đồng thời cho rằng mức độ hệ trọng của vấn đề vượt xa câu chuyện tương lai của riêng Greenland.

Trên Facebook, bà Frederiksen viết rằng: “Chúng tôi sẵn sàng bảo vệ các giá trị của mình – ở bất cứ nơi nào cần thiết – kể cả tại Bắc Cực. Chúng tôi tin vào luật pháp quốc tế và quyền tự quyết của các dân tộc”.

Đức và Thụy Điển đã lên tiếng ủng hộ Đan Mạch trước những tuyên bố mới nhất của ông Trump liên quan đến vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch này.

Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson lên án “giọng điệu đe dọa” của Mỹ sau khi ông Trump lặp lại rằng Washington “sẽ làm điều gì đó với Greenland, dù họ có thích hay không”.

“Thụy Điển, các quốc gia Bắc Âu, các quốc gia vùng Baltic và một số quốc gia lớn ở châu Âu đang sát cánh cùng những người bạn Đan Mạch của chúng tôi,” ông Kristersson nói tại hội nghị quốc phòng ở Salen, Tư lệnh tối cao của NATO cũng tham dự hội nghị này.

Theo ông Kristersson, việc Mỹ tiếp quản Greenland – vùng đất giàu tài nguyên khoáng sản này – sẽ là “việc vi phạm luật pháp quốc tế và có nguy cơ khuyến khích các quốc gia khác hành động theo cách tương tự”.

Không có “đe dọa tức thời”

Đức tái khẳng định sự ủng hộ đối với Đan Mạch và Greenland trước các cuộc thảo luận tại Washington.

Trước cuộc gặp với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio vào thứ Hai (12/1), Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul dự kiến sẽ có các cuộc đàm phán tại Iceland nhằm bàn về “những thách thức chiến lược của vùng Viễn Bắc,” theo thông cáo của Bộ Ngoại giao Đức.

“Lợi ích chính đáng của tất cả các đồng minh NATO, cũng như của người dân sinh sống tại khu vực (Bắc Cực), phải được đặt ở trung tâm các cuộc thảo luận của chúng ta,” ông Wadephul nói.

“Rõ ràng, chỉ Greenland và Đan Mạch mới có quyền quyết định các vấn đề liên quan đến lãnh thổ và chủ quyền của Greenland,” ông từng nói với nhật báo Bild của Đức.

“Chúng tôi đang cùng nhau tăng cường an ninh ở Bắc Cực, với tư cách là các đồng minh NATO, chứ không phải chống lại nhau,” Bộ trưởng Tài chính Đức Lars Klingbeil nói trước một cuộc họp quốc tế về các nguyên liệu thô thiết yếu tại Washington.

Các quốc gia châu Âu đã khẩn trương phối hợp lập trường sau khi Nhà Trắng tuyên bố trong tuần này rằng ông Trump muốn mua Greenland và không loại trừ khả năng hành động quân sự.

Hôm thứ Ba (6/1), lãnh đạo của 7 quốc gia châu Âu, trong đó có Pháp, Anh, Đức và Italy, đã ký một bức thư khẳng định chỉ có Đan Mạch và Greenland mới có quyền quyết định tương lai của vùng lãnh thổ này.

Ông Trump cho rằng việc kiểm soát hòn đảo là yếu tố then chốt đối với an ninh quốc gia Mỹ, trong bối cảnh hoạt động quân sự của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực ngày càng leo thang.

Tư lệnh Tối cao NATO, Tướng Alexus Grynkewich, cho biết tại hội nghị ở Thụy Điển rằng các quốc gia thành viên liên minh đang thảo luận về quy chế của Greenland. Ông nói thêm rằng dù hiện tại “không có mối đe dọa tức thời” đối với lãnh thổ NATO, nhưng tầm quan trọng chiến lược của Bắc Cực đang gia tăng nhanh chóng.

Tướng Grynkewich cho biết ông không bình luận về “khía cạnh chính trị của những phát ngôn gần đây”, song xác nhận các cuộc thảo luận về Greenland đang được tiến hành tại Hội đồng Bắc Đại Tây Dương.

“Những đối thoại đó vẫn đang tiếp tục ở Brussels. Theo những gì tôi được biết, đó là các cuộc đối thoại lành mạnh,” ông nói.

Tuy nhiên, ông cho biết các tàu của Nga và Trung Quốc đã được phát hiện cùng tuần tra dọc bờ biển phía bắc của Nga và gần Alaska cũng như Canada, cho thấy 2 quốc gia này đang phối hợp nhằm mở rộng khả năng tiếp cận Bắc Cực khi băng tan do biến đổi khí hậu.

Tổng thống Donald Trump viện dẫn ý định Mỹ nên sở hữu Greenland, lý do là vị trí chiến lược ở Bắc Cực và “đảm bảo an ninh” trước các thách thức từ Nga và Trung Quốc. Ông Trump nói ông rất cần Greenland cho an ninh quốc gia.

Ông Trump cũng nói rằng ông “chưa đặt ra bất kỳ mốc thời gian nào” cho việc hành động, nhưng vẫn khẳng định ông “rất nghiêm túc” trong ý định của mình.

Là thuộc địa của Đan Mạch cho đến năm 1953, Greenland giành được quyền tự trị 26 năm sau đó và hiện đang cân nhắc khả năng dần nới lỏng mối quan hệ với Copenhagen. Các cuộc thăm dò cho thấy, người dân Greenland muốn độc lập khỏi Đan Mạch và cũng không muốn thuộc về Mỹ.