Thủ tướng Nhật Bản Takaichi giải tán Hạ viện, kêu gọi tổ chức bầu cử sớm

Ngày 19/1, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae tuyên bố sẽ giải tán Hạ viện vào ngày 23/1 và tổ chức tổng tuyển cử Hạ viện vào ngày 8/2. Việc quyết định bầu cử sớm khi mới nhậm chức chưa đầy ba tháng đồng nghĩa với việc bà Takaichi đặt cược vận mệnh chính trị của mình vào cuộc bầu cử này.

Tại cuộc họp báo chiều 19/1, bà Takaichi nói: “Tôi gửi gắm tương lai chính trị của mình vào cuộc bầu cử này. Tôi mong công chúng trực tiếp phán xét liệu họ có sẵn sàng giao phó trọng trách điều hành đất nước cho tôi hay không”.

Bà cho biết Đảng Dân chủ Tự do (LDP) sẽ hợp tác với Đảng Duy Tân Nhật Bản trong liên minh cầm quyền, đặt mục tiêu giành quá bán số ghế tại Hạ viện.

Đài Asahi đưa tin, ngày 23/1 là ngày khai mạc Quốc hội thường kỳ, và với việc từ lúc giải tán Hạ viện đến ngày bỏ phiếu chỉ cách nhau 16 ngày, đây sẽ là một trong những chiến dịch bầu cử có thời gian ngắn nhất trong lịch sử Nhật Bản thời hậu chiến.

Cuộc bầu cử sớm cho phép bà Takaichi tận dụng đà ủng hộ cao đối với nội các để củng cố vị thế lãnh đạo trong LDP, đồng thời củng cố liên minh cầm quyền với Đảng Duy Tân. Hạ viện Nhật Bản có tổng cộng 465 ghế, trong đó LDP và Đảng Duy Tân hiện nắm 233 ghế, vừa đủ quá bán.

Đối thủ chính của họ sẽ là Liên minh Cải cách Trung dung, một đảng mới được thành lập bởi Đảng Dân chủ Lập hiến – đảng đối lập lớn nhất – và Đảng Công Minh, hiện nắm 172 ghế. Đảng Công Minh vốn là đồng minh của LDP, nhưng sau khi bà Takaichi lên nắm quyền, đảng này đã chấm dứt liên minh kéo dài 26 năm với LDP.

Nhiều cuộc thăm dò của các hãng truyền thông cho thấy tỷ lệ ủng hộ nội các Takaichi vượt 60%, tạo cơ hội để bà tăng đáng kể số ghế tại Hạ viện và khôi phục thế đa số ổn định.

Theo khảo sát do Đài NHK công bố ngày 13/1, 62% cử tri ủng hộ bà Takaichi.

Tuy nhiên, ngay cả khi giành được đa số tại Hạ viện, nội các Takaichi vẫn ở thế thiểu số tại Thượng viện, cơ quan không thể bị giải tán. Thượng viện Nhật Bản bầu lại một nửa số ghế mỗi ba năm, và cuộc bầu cử tiếp theo sẽ diễn ra vào mùa hè năm 2028.

Chính sách kinh tế

Bà Takaichi cam kết tạm ngừng áp dụng thuế tiêu dùng 8% đối với thực phẩm trong hai năm, đồng thời cho biết kế hoạch chi tiêu của bà sẽ tạo việc làm, kích thích tiêu dùng hộ gia đình và gia tăng các nguồn thu thuế khác.

Chính phủ ước tính, biện pháp giảm thuế này sẽ khiến ngân sách mất khoảng 5 nghìn tỷ yên mỗi năm (tương đương khoảng 32 tỷ USD), qua đó đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm tăng lên mức cao nhất trong 27 năm vào sáng thứ Hai.

Cuộc bầu cử lần này sẽ kiểm nghiệm mức độ sẵn sàng của cử tri trong việc ủng hộ tăng chi tiêu công trong bối cảnh chi phí sinh hoạt leo thang, vốn đã trở thành mối quan tâm hàng đầu của công chúng.

Theo một khảo sát của NHK công bố tuần trước, 45% người được hỏi cho rằng giá cả leo thang là mối lo lớn nhất, tiếp theo là đối ngoại và an ninh quốc gia (16%).

Chính sách an ninh quốc gia

Chính phủ Takaichi dự định đẩy nhanh quá trình tăng cường quân sự, xây dựng chiến lược an ninh quốc gia mới trong năm nay, và nâng chi tiêu quốc phòng lên mức 2% GDP – một sự thay đổi lớn so với thông lệ nhiều thập kỷ qua của Nhật Bản khi giữ mức chi tiêu này quanh 1% GDP.

Bà Takaichi nhấn mạnh: “Trung Quốc đã tiến hành các cuộc tập trận quân sự xung quanh Đài Loan, đồng thời không ngừng gia tăng cưỡng ép kinh tế thông qua việc kiểm soát các vật liệu then chốt trong chuỗi cung ứng. Môi trường an ninh quốc tế đang ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn”.