Thủ tướng Nhật Takaichi: Thượng đỉnh Nhật-Triều Tiên để giải quyết vụ người Nhật bị bắt cóc

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi tuyên bố đang nỗ lực để đạt được một hội nghị thượng đỉnh với ông Kim Jong-un để giải quyết dứt điểm vấn đề 17 công dân Nhật bị Bắc Hàn bắt cóc trong thập niên 1970–80. Bà khẳng định đây là ưu tiên nhân đạo và chủ quyền quốc gia, nhấn mạnh không còn thời gian để mất khi thân nhân các nạn nhân đã cao tuổi. Tuy nhiên, Bắc Triều Tiên vẫn cho rằng vụ việc đã được giải quyết, khiến khả năng đàm phán và tổ chức hội nghị vẫn đầy trở ngại.

Bà Sanae Takaichi – Thủ tướng Nhật Bản – tuyên bố chính phủ Nhật đã bày tỏ với Bắc Triều Tiên mong muốn tổ chức một hội nghị thượng đỉnh với ông Kim Jong-un nhằm phá vỡ thế bế tắc kéo dài về vấn đề công dân Nhật bị bắt cóc bởi Bắc Triểu Tiên trong thập niên 1970–80.

Nếu diễn ra, đây sẽ là lần đầu tiên một hội nghị thượng đỉnh Nhật–Triều Tiên diễn ra hơn 20 năm qua.

Nhật Bản chính thức liệt kê 17 người là công dân bị bắt cóc bởi Bắc Triều Tiên trong những thập niên đó.

Trong năm 2002, dưới thời Thủ tướng Koizumi Junichiro, Nhật và Bắc Triều Tiên từng có chuyến thăm Bình Nhưỡng, và 5 người trong số những người bị bắt cóc được trả về. Tuy nhiên, từ đó tới nay, quan hệ ngoại giao trực tiếp giữa hai nước vẫn rất lim dim — không có hội nghị thượng đỉnh nào giữa lãnh đạo hai bên suốt hơn hai thập niên.

Bà Takaichi nhấn mạnh đây là ưu tiên hàng đầu của chính phủ bà và nói rằng không còn thời gian để mất vì nhiều gia đình người bị bắt đã lớn tuổi, sức khoẻ suy giảm — khiến phía Nhật cảm thấy không còn nhiều thời gian để chờ đợi như bà Takaichi nói.

Bà nhấn mạnh: Tôi sẽ làm mọi điều có thể trong nhiệm kỳ này để đạt được bước đột phá và giải quyết vụ việc.

Bà cũng nói rằng vấn đề bắt cóc không chỉ là vấn đề nhân đạo, mà còn là vấn đề chủ quyền quốc gia của Nhật Bản.

Nhật Bản không có quan hệ ngoại giao chính thức với Bắc Triều Tiên— điều này làm cho việc tổ chức một hội nghị cấp cao càng trở nên khó khăn hơn. Trong khi, phía Triều Tiên khẳng định vấn đề bắt cóc đã được giải quyết — một quan điểm mà Tokyo cho là hoàn toàn không thể chấp nhận.

Vấn đề bắt cóc công dân là một vết thương lòng trong xã hội Nhật Bản, nhiều gia đình chờ đợi từ lâu và đang chịu áp lực thời gian.

Ngoài vấn đề bắt cóc, còn có nhiều vấn đề lớn khác giữa hai nước như chương trình hạt nhân và tên lửa của Bắc Triều Tiên, lịch sử chiếm đóng của Nhật Bản trên bán đảo Hàn, v.v. Những vấn đề này làm cho khung đàm phán phức tạp hơn rất nhiều.

Những điểm cần theo dõi trong thời gian tới

Liệu phía Bắc Triều Tiên có phản hồi tích cực với đề nghị hội nghị thượng đỉnh hay không — tính tới nay, các nguồn tin chưa ghi nhận Bắc Triều Tiên đã chấp thuận.

Điều kiện kèm theo mà phía Triều Tiên đặt ra: có khả năng sẽ yêu cầu Nhật Bản nhượng bộ hoặc chấp nhận các điều khoản mà Tokyo khó chấp nhận (ví dụ: liên kết vấn đề bắt cóc với vấn đề hạt nhân, hoặc cân nhắc tách biệt chúng).

Vai trò của các đồng minh như Hoa Kỳ trong việc hỗ trợ Nhật trong vụ này — Nhật có vẻ đang tìm kiếm sự ủng hộ quốc tế để tăng áp lực với Bắc Triều Tiên.

Khả năng tổ chức được hội nghị thượng đỉnh sẽ là một bước ngoặt lớn trong quan hệ Nhật–Bắc — nếu thành công, sẽ có ảnh hưởng lớn về mặt ngoại giao, nhân đạo và vùng Đông Á nói chung.

Thiên Vân, theo The Epoch Times, The Chosun Ilbo, The Straits Times, Anadolu Agency (AA), OANA News, Journal-NEO, Japan Times, Reuters (1), Reuters(2), AP News