Bộ trưởng Tài chính Mỹ Bessent: Gần 10% ngân sách liên bang bị chiếm đoạt mỗi năm

Gần đây, trong một cuộc phỏng vấn, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết mỗi năm có hàng trăm tỷ USD tiền thuế của người dân bị lãng phí trong chi tiêu của chính phủ do các hành vi kém hiệu quả, gian lận và lạm dụng.

Dẫn số liệu của Cơ quan Trách nhiệm Giải trình Chính phủ Mỹ (GAO), ông Bessent cho biết mỗi năm có gần 10% tổng ngân sách liên bang bị các đối tượng bất hợp pháp chiếm đoạt.

Trong cuộc phỏng vấn với nhà báo Christopher Rufo ngày 10/1, ông Bessent chỉ ra rằng nếu có thể thu hẹp tỷ lệ này, sẽ tạo ra không gian đáng kể cho ngân sách liên bang.

Ông nói nếu Hoa Kỳ cần tăng ngân sách quân sự, và có thể loại bỏ những hành vi lãng phí, gian lận và lạm dụng này, thì Hoa Kỳ có thể sử dụng số tiền đó để xây dựng một nước Mỹ an toàn và vững mạnh hơn mà không cần gánh thêm nợ.

Theo New York Post, một phân tích của Cơ quan Trách nhiệm Giải trình Chính phủ cho thấy trong các năm tài chính từ 2018 – 2022, mỗi năm nước Mỹ chịu thiệt hại do gian lận từ 233 tỷ USD – 521 tỷ USD. Ngoài gian lận, kể từ năm tài chính 2003, các khoản thanh toán không đúng quy định không liên quan đến gian lận có thể đã khiến người nộp thuế thiệt hại tổng cộng khoảng 2.800 tỷ USD.

Trong bối cảnh thu chi ngân sách liên bang tiếp tục chịu áp lực, những con số trên đã làm dấy lên mối quan tâm của dư luận về hiệu quả chi tiêu và các lỗ hổng giám sát của chính phủ.

Báo cáo cho biết, trong năm tài chính 2025, chính phủ liên bang Mỹ chi tiêu khoảng 7.010 tỷ USD và ghi nhận thâm hụt ngân sách khoảng 1.800 tỷ USD; về nợ công, chi phí lãi vay của khoản nợ quốc gia 38.000 tỷ USD lên tới khoảng 970 tỷ USD, đã vượt quá chi tiêu quân sự của Mỹ.

Ngày 7/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất khung ngân sách quốc phòng cho năm tài chính 2027, dự kiến nâng chi tiêu quân sự hàng năm của Lầu Năm Góc lên 1.500 tỷ USD, tăng khoảng 66% so với mức khoảng 901 tỷ USD của năm tài chính 2026. Ông mô tả ngân sách này sẽ xây dựng một “đội quân trong mơ” cho nước Mỹ để đối phó với “thời đại cực kỳ bất ổn và nguy hiểm” hiện nay.

Trước đó, ông Trump từng bổ nhiệm ông trùm công nghệ Elon Musk đứng đầu Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE), cơ quan được giao nhiệm vụ cắt giảm các khoản chi tiêu lãng phí của chính phủ. Tuy nhiên, theo báo chí, ông Musk đã rời vị trí này vào mùa xuân năm nay, sau đó Bộ Hiệu quả Chính phủ cũng dần ngừng hoạt động.

Trong khi đó, những lo ngại về chi tiêu chính phủ gần đây tiếp tục gia tăng. Sau khi hệ thống phúc lợi của bang Minnesota bị phanh phui có gian lận quy mô lớn, các tranh cãi liên quan đã liên tục leo thang trong vài tuần gần đây. Một công tố viên liên bang ước tính rằng kể từ năm 2018, khoảng 9 tỷ USD đã bị biển thủ trong hệ thống này.

Tuần trước, Phó Tổng thống JD Vance tuyên bố, Bộ Tư pháp đang thành lập một vị trí trợ lý bộ trưởng tư pháp mới, nhằm dẫn dắt các cuộc điều tra gian lận tại bang Minnesota và các bang khác trên toàn nước Mỹ. Khi đó ông Vance nói đây sẽ là một chiến dịch trên phạm vi toàn quốc, bởi vì người dân Mỹ đang bị lừa đảo trên phạm vi toàn quốc

Ngoài gian lận và các khoản thanh toán không đúng trong chi tiêu chính phủ, khoảng trống trong công tác thu thuế cũng được coi là một nguồn thất thoát tài chính quan trọng. Sở Thuế vụ Mỹ (IRS) ước tính rằng họ đã không thu được hàng trăm tỷ USD tiền thuế đáng lẽ phải thu. Dự báo gần đây của IRS cho thấy, tính đến năm tài chính 2022, “khoảng trống thuế” (tax gap) vào khoảng 606 tỷ USD.