Căng thẳng tại Minnesota, ông Trump cảnh báo có thể kích hoạt Đạo luật Nổi loạn

Tình hình căng thẳng tại bang Minnesota liên quan đến các cuộc bạo loạn phản đối hoạt động thực thi luật di trú của liên bang tiếp tục leo thang. Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Năm (15/1) đã đưa ra cảnh báo cứng rắn: nếu chính quyền địa phương không thể ngăn chặn các hành vi bạo lực nhắm vào các đặc vụ liên bang, ông sẽ viện dẫn Đạo luật Nổi loạn (Insurrection Act) để triển khai quân đội can thiệp.

Trên nền tảng Truth Social, ông Trump viết: “Nếu những chính trị gia tham nhũng ở Minnesota không tuân thủ pháp luật, không ngăn chặn các phần tử kích động chuyên nghiệp và những kẻ nổi loạn tấn công các ‘người yêu nước’ của ICE (Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan) đang làm tròn bổn phận, tôi sẽ kích hoạt Đạo luật Nổi loạn”. Ông nhấn mạnh động thái này sẽ nhanh chóng chấm dứt “thảm kịch” đang diễn ra tại bang này.

Căng thẳng bắt nguồn từ chiến dịch trấn áp nhập cư trái phép quy mô lớn gần đây của chính phủ liên bang. Kể từ đầu tháng 12 năm ngoái, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) đã bắt giữ hơn 2.000 người tại Minnesota. Khi cường độ thực thi pháp luật gia tăng, xung đột giữa các đặc vụ và cộng đồng địa phương ngày càng thường xuyên. Hôm thứ Tư, Minneapolis lại xảy ra một vụ đổ máu. Trong thông cáo, DHS cho biết các nhân viên thực thi pháp luật khi chặn bắt một người Venezuela cư trú bất hợp pháp đang bỏ trốn đã bị hai người dân cầm xẻng và cán chổi tấn công bạo lực; vì “lo ngại cho tính mạng”, đặc vụ đã nổ súng bắn trúng chân người đàn ông này.

Trước đó, vụ việc xảy ra ngày 7/1, khi đặc vụ liên bang Jonathan Ross bắn chết công dân Mỹ Renee Good, đã khiến toàn thành phố đặt trong tình trạng cảnh giác cao độ. Quan chức DHS tiết lộ Ross bị xuất huyết nội; Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem cho biết bà Good đã dùng chiếc SUV như một vũ khí lao vào các sĩ quan, buộc đặc vụ phải tự vệ.

Theo hãng tin AP, tối thứ Tư, người biểu tình và các quan chức liên bang đã xảy ra các cuộc đụng độ dữ dội, khói mù bao trùm hiện trường, hai bên ném đá và sử dụng hơi cay. Thị trưởng Minneapolis Jacob Frey chỉ trích các lực lượng liên bang với kiểu thực thi pháp luật mang tính “xâm nhập”, khiến tình hình trở nên “không thể duy trì”. Thống đốc bang Tim Walz thì lên án chính phủ liên bang đang tiến hành “bạo lực có tổ chức” nhằm vào người dân của bang.

Đạo luật Nổi loạn, được ban hành năm 1807, trao cho tổng thống quyền triển khai quân đội để trấn áp các cuộc nổi loạn trong nước. Một khi được viện dẫn, ông Trump có thể liên bang hóa Lực lượng Vệ binh Quốc gia và triển khai quân đội chính quy để khôi phục trật tự, qua đó tạm thời vượt qua những hạn chế thông thường đối với việc quân đội tham gia thực thi pháp luật trong nước theo Đạo luật Posse Comitatus.

Kể từ sau vụ bạo loạn ở Los Angeles năm 1992, nước Mỹ chưa từng viện dẫn lại đạo luật này. Hiện nay, cuộc đối đầu giữa chính quyền liên bang và chính quyền bang đang tiến gần đến một điểm bùng phát mang tính bước ngoặt.