Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt nhiều thực thể TQ, Hồng Kông vì hỗ trợ Iran mua vũ khí

Chính phủ Mỹ ngày 10/6 công bố lệnh trừng phạt đối với 11 cá nhân và tổ chức bị cáo buộc tham gia hỗ trợ Iran mua sắm vũ khí và thiết bị quốc phòng. Trong số này có nhiều công ty và cá nhân hoạt động tại Trung Quốc đại lục và Hồng Kông, bị cho là đã hỗ trợ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và Bộ Quốc phòng kiêm Hậu cần Lực lượng Vũ trang Iran (MODAFL) xây dựng các mạng lưới mua sắm quốc phòng ở nước ngoài.

Theo thông báo của Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ, 9 trong số các đối tượng bị trừng phạt là các cá nhân và doanh nghiệp tại Trung Quốc và Hồng Kông. Washington cáo buộc những đơn vị này đã tham gia môi giới tài chính, cung cấp dịch vụ thương mại hoặc hỗ trợ hậu cần nhằm giúp Iran tiếp cận các loại vũ khí và công nghệ quân sự. Một công ty có trụ sở tại Hồng Kông còn bị cho là hoạt động trong mạng lưới ngân hàng bí mật của Iran, hỗ trợ các giao dịch thanh toán phục vụ hoạt động mua sắm quốc phòng.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết đây là một phần trong chiến dịch “Economic Fury” (Cơn thịnh nộ kinh tế), được triển khai song song với các hoạt động quân sự của Mỹ nhằm gia tăng sức ép lên Tehran. Theo ông, Washington đang tập trung phá vỡ các mạng lưới mua sắm ở nước ngoài, đóng băng tài sản và ngăn chặn các nguồn tài chính phục vụ cho chương trình quân sự của Iran.

Bộ Tài chính Mỹ nhấn mạnh rằng các biện pháp mới tiếp nối đợt trừng phạt ban hành hồi tháng 5/2026 nhằm vào các mạng lưới bị cáo buộc hỗ trợ IRGC và Trung tâm Hợp tác Đổi mới và Công nghệ Iran (CITC). Giới chức Mỹ cho rằng CITC từng tìm cách mua từ Trung Quốc nhiều loại khí tài quân sự, bao gồm cả hệ thống tên lửa phòng không vác vai (MANPADS).

Trong số các đối tượng bị trừng phạt có công dân Trung Quốc Lưu Bác Vũ, giám đốc duy nhất của công ty Mustad Limited đăng ký tại Hồng Kông. Mỹ cáo buộc công ty này đã hỗ trợ các giao dịch tài chính liên quan đến hoạt động mua sắm vũ khí trị giá hàng triệu USD cho IRGC. Hai công dân Trung Quốc khác là Vương Hồng Nhất và Từ Lập Xuân, được cho là nhân viên của công ty, cũng bị nêu tên vì tham gia các hoạt động mua sắm thay mặt cho IRGC.

Ngoài ra, Mỹ cũng trừng phạt công dân Iran Manuchehr Golchin, hiện sinh sống tại Trung Quốc, với cáo buộc đóng vai trò trung gian giúp MODAFL mua sắm quốc phòng từ các nhà cung cấp Trung Quốc. Đồng thời, công dân Trung Quốc Mạnh Thiếu Bồi, chủ sở hữu công ty Solos International Limited tại Hồng Kông, cùng các doanh nghiệp liên quan như Solos International và Shangshun Hong Kong Ltd cũng bị đưa vào danh sách trừng phạt.

Song song với động thái của OFAC, Bộ Ngoại giao Mỹ cũng áp đặt các biện pháp trừng phạt riêng đối với hai cá nhân và hai tổ chức tại Iran và Belarus do liên quan đến các hoạt động mua bán vũ khí thông thường của Iran. Washington khẳng định sẽ tiếp tục siết chặt các mạng lưới tài chính và thương mại quốc tế bị cho là hỗ trợ chương trình quân sự của Tehran.