Ngoại trưởng Iran: Đang xem xét đề xuất ngừng bắn 15 điểm của Mỹ

Mặc dù xung đột tại Iran vẫn tiếp diễn, tình hình dường như đang xuất hiện dấu hiệu chuyển biến. Ngày thứ Tư (25/3), các quan chức Iran xác nhận đang thông qua các bên trung gian như Pakistan để xem xét đề xuất ngừng bắn 15 điểm do Mỹ đưa ra. Trong khi đó, Mỹ tiếp tục triển khai thêm hàng nghìn binh sĩ tinh nhuệ tới Trung Đông nhằm tăng cường an ninh khu vực.

Iran đang xem xét đề xuất của Mỹ

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình nhà nước đã tỏ ra thận trọng về tiến trình đàm phán. Ông xác nhận Iran đang xem xét đề xuất hòa bình của Mỹ, nhưng nhấn mạnh hiện chưa có kế hoạch đối thoại trực tiếp.

Ông Araghchi nói: “Việc trao đổi thông tin thông qua các bên trung gian không đồng nghĩa với việc đàm phán với Mỹ”.

Đề xuất 15 điểm của Mỹ bao gồm các yêu cầu như loại bỏ kho dự trữ uranium làm giàu cao, chấm dứt hoạt động làm giàu, kiềm chế chương trình tên lửa đạn đạo và cắt nguồn tài trợ cho các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực.

Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump khi phát biểu tại bữa tiệc mùa xuân thường niên của Ủy ban Quốc hội Đảng Cộng hòa (NRCC) ở Washington vẫn tỏ ra lạc quan về khả năng đạt được thỏa thuận.

Ông Trump cho biết: “Họ đang đàm phán và rất muốn đạt được thỏa thuận, nhưng họ không dám nói ra vì sợ bị chính người của mình giết. Họ cũng lo ngại chúng tôi sẽ loại bỏ họ”.

Trước đó cùng ngày, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt từ chối xác nhận liệu trong những ngày tới có diễn ra các cuộc đàm phán về xung đột Iran hay không, và nói: “Trước khi Nhà Trắng chính thức công bố, mọi thông tin đều không nên được coi là chính thức”.

Ngoài ra, theo kênh tiếng Anh của truyền hình nhà nước Iran (Press TV), Tehran cũng đã đưa ra 5 yêu cầu riêng làm điều kiện cho ngừng bắn.

Các yêu cầu này bao gồm: chấm dứt việc sát hại quan chức Iran, đảm bảo không xâm lược Iran trong tương lai, bồi thường chiến tranh, chấm dứt hành động thù địch và đảm bảo chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz.

Giới quan sát cho rằng những yêu cầu như “bồi thường chiến tranh” và “kiểm soát chủ quyền tuyến đường biển chiến lược” có khoảng cách rất lớn so với lập trường của Mỹ và Israel, và có thể trở thành trở ngại lớn trong đàm phán.

Hezbollah có được đưa vào thỏa thuận hay không – điểm bất đồng then chốt

Một trong những trở ngại lớn của thỏa thuận ngừng bắn là việc Iran yêu cầu đưa mặt trận Lebanon vào phạm vi thỏa thuận. Nhiều nguồn tin cho Reuters biết Iran đã thông báo với các bên trung gian rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bao gồm việc Israel chấm dứt tấn công Hezbollah tại Lebanon. Hezbollah được cho là đã nhận được đảm bảo từ Iran rằng sẽ được đưa vào một thỏa thuận khu vực rộng lớn hơn.

Tuy nhiên, Israel vẫn tỏ ra dè dặt.

Các quan chức quốc phòng Israel cho biết họ coi Iran và Lebanon là hai chiến trường riêng biệt, và các hoạt động quân sự nhằm vào Hezbollah có thể vẫn tiếp diễn ngay cả khi đạt được thỏa thuận với Iran.

Bà Karoline Leavitt nhấn mạnh rằng việc chấm dứt các hoạt động ủy nhiệm của Iran và giải giáp Hezbollah là yếu tố then chốt để đảm bảo hòa bình khu vực.

Giao tranh vẫn tiếp diễn

Trong khi các kênh ngoại giao vẫn đang hoạt động, các chiến dịch quân sự không hề dừng lại. Quân đội Israel ngày thứ Tư đã tiến hành nhiều đợt không kích vào Tehran và Isfahan.

Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, tướng Brad Cooper, cho biết quân đội Mỹ đã tấn công hơn 10.000 mục tiêu tại Iran.

Ông nói: “92% tàu chiến cỡ lớn của Iran đã bị phá hủy, tần suất phóng máy bay không người lái và tên lửa của họ cũng đã giảm hơn 90%.”

Phía Iran cũng đáp trả bằng các cuộc tấn công UAV nhằm vào Israel và các nước láng giềng vùng Vịnh, trong đó có một UAV đánh trúng bồn nhiên liệu tại sân bay quốc tế Kuwait, gây ra hỏa hoạn.

Hãng tin bán chính thức Tasnim dẫn lời một nguồn tin quân sự cho biết nếu lãnh thổ Iran tiếp tục bị tấn công, Tehran có thể mở thêm một mặt trận mới tại eo biển Bab al-Mandab – cửa ngõ vào Biển Đỏ. Đây là tuyến hàng hải chiến lược nối Biển Đỏ với Ấn Độ Dương, nên nếu xung đột lan rộng, có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh hàng hải toàn cầu.

Quân đội Mỹ cũng đang tăng cường hiện diện, dự kiến trong những ngày tới sẽ triển khai khoảng 1.000 binh sĩ thuộc Sư đoàn Dù 82 và khoảng 5.000 lính thủy đánh bộ tới Trung Đông nhằm cung cấp thêm lựa chọn chiến lược cho Tổng thống Trump.

Thị trường phản ứng

Dù Iran vẫn hạn chế giao thông qua eo biển Hormuz, nhưng thông tin về khả năng ngừng bắn đã khiến thị trường toàn cầu phản ứng tích cực.

Giá dầu Brent chuẩn quốc tế trong ngày thứ Tư đã giảm xuống còn khoảng 100 USD/thùng, giảm đáng kể so với mức gần 120 USD của tuần trước, cho thấy thị trường đang kỳ vọng vào một giải pháp ngoại giao.

Trần Đình/ Epoch Times