Philippines kêu gọi tăng cường hợp tác an ninh khu vực để ứng phó Trung Quốc

Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Gilberto Teodoro ngày 7/9 (thứ Hai), phát biểu trong khuôn khổ Đối thoại Quốc phòng Seoul (Seoul Defense Dialogue – SDD), cho biết những lo ngại về các hoạt động của ĐCSTQ trong khu vực đang thúc đẩy các nước Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tăng cường hợp tác an ninh, và cuối cùng có thể hình thành một mạng lưới an ninh liên kết chặt chẽ hơn.

Trong cuộc phỏng vấn với Reuters, ông Teodoro cho rằng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh hồi tháng 8 giảm quy mô cuộc tập trận thường niên Mỹ-Hàn “Lá chắn Tự do Ulchi”, ĐCSTQ, vốn “rất giỏi nhanh chóng tận dụng mọi lỗ hổng”, có thể coi đây là một cơ hội. Ông nói: “Nếu chúng ta nói về toàn bộ khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, điều này có thể phát đi một tín hiệu nào đó cho phía Trung Quốc rằng họ có cơ hội tái khẳng định vị thế của mình”.

Tuy nhiên, ông Teodoro nhấn mạnh Manila đã nhận được “sự đảm bảo rõ ràng” từ Washington và không có dấu hiệu nào cho thấy những điều chỉnh quân sự của Hàn Quốc sẽ ảnh hưởng đến cam kết của Mỹ đối với Philippines theo Hiệp ước Phòng thủ chung Mỹ-Philippines. Ông cũng cho biết các hoạt động quân sự Mỹ-Philippines không hề giảm, trong khi hợp tác song phương và đa phương có sự tham gia của Philippines vẫn tiếp tục được mở rộng.

Ông cho rằng áp lực quân sự và trên biển mà Bắc Kinh áp đặt trong khu vực đang ngược lại thúc đẩy nhanh quá trình hình thành một mạng lưới quốc phòng khu vực có mức độ liên kết cao hơn. Ông Teodoro nói: “Tôi tin là như vậy, bởi yếu tố thúc đẩy chính là Trung Quốc (ĐCSTQ)”.

Ông cáo buộc ĐCSTQ ngoài gây sức ép quân sự còn ngày càng dựa vào “các hoạt động gây ảnh hưởng”, “đồng thời truyền bá những luận điệu xuyên tạc của họ thông qua các phương tiện truyền thông tự do”. Philippines hiện đang tìm cách thúc đẩy các đạo luật nghiêm ngặt hơn nhằm chống hoạt động gián điệp và sự can thiệp của nước ngoài.

Khi được hỏi liệu Philippines có đàm phán hợp tác với Trung Quốc trong hoạt động thăm dò dầu khí hay không, ông Teodoro cho rằng do tranh chấp chủ quyền kéo dài ở Biển Đông, việc tách hoàn toàn bất kỳ hoạt động hợp tác kinh tế nào khỏi những tranh chấp này “e rằng không dễ”.

Tăng cường hợp tác quốc phòng với Hàn Quốc và các nước khác

Hàn Quốc là một trong những nhà cung cấp vũ khí quan trọng của Philippines, đã cung cấp máy bay chiến đấu hạng nhẹ FA-50, tàu hộ vệ cùng nhiều trang thiết bị khác, hỗ trợ Manila hiện đại hóa quân đội. Ông Teodoro cho biết Philippines muốn tăng cường hợp tác với Hàn Quốc trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng và các công nghệ quốc phòng mới nổi. Tuy nhiên, ông cho rằng kế hoạch mua tàu ngầm được thảo luận trong thời gian dài vẫn cần thêm thời gian, do nhu cầu nhiệm vụ chưa được xác định đầy đủ và Philippines cần xây dựng cơ sở hạ tầng liên quan.

Cùng ngày, Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản bắt đầu cuộc tập trận đa lĩnh vực thường niên kéo dài 5 ngày mang tên “Lưỡi kiếm Tự do” (Freedom Edge). Mỹ không cắt giảm quy mô cuộc tập trận. Ba nước triển khai nhiều tàu khu trục Aegis, máy bay chiến đấu, máy bay tuần tra biển cùng các phương tiện khác nhằm tăng cường năng lực tác chiến phối hợp trên biển, trên không và không gian mạng.

Ông Teodoro cũng cho biết gần đây Philippines đã đạt các thỏa thuận mới với Canada và New Zealand, ký Thỏa thuận về Lực lượng Thăm viếng (VFA) với Pháp và hiện đang đàm phán một thỏa thuận tương tự với Anh, cho thấy Manila tiếp tục thúc đẩy hợp tác với các đồng minh.

Diễn biến liên quan đến Triều Tiên

Một ngày trước khi cuộc tập trận “Lưỡi kiếm Tự do” bắt đầu (6/9), tàu khu trục thứ hai thuộc lớp 5.000 tấn của Triều Tiên, mang tên Kang Kon, chính thức được đưa vào biên chế tại Wonsan. Truyền thông nhà nước Triều Tiên đưa tin nhà lãnh đạo Kim Jong Un cho biết con tàu này thuộc “hệ thống phản công hạt nhân quốc gia”, đồng thời tuyên bố sẽ phát triển hải quân thành “một lực lượng được trang bị vũ khí hạt nhân”.

Ngày 7/9, Bộ Quốc phòng Triều Tiên chỉ trích cuộc tập trận “Lưỡi kiếm Tự do”, cho rằng hoạt động này sẽ làm gia tăng bất ổn trên Bán đảo Triều Tiên và khu vực xung quanh, đồng thời cảnh báo nếu Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản khơi mào một cuộc đối đầu quân sự mới, Bình Nhưỡng sẽ tiến hành “các biện pháp mạnh mẽ và mang tính đáp trả”.