Tình báo Mỹ: Trung Quốc cân nhắc việc cung cấp hệ thống radar cho Iran

Sau vài ngày Mỹ và Israel tiến hành các đợt tấn công nhằm vào Iran, các cơ quan tình báo Mỹ phát hiện Trung Quốc và Nga đang âm thầm hỗ trợ Tehran nhằm làm suy yếu chiến dịch quân sự của Washington và Tel Aviv.

Các phân tích cho rằng Bắc Kinh đã sớm bộc lộ ý đồ hỗ trợ Iran ngay từ giai đoạn đầu xung đột, và sự hỗ trợ này có thể kéo dài trong thời gian dài. Điều này cho thấy Trung Quốc, Nga và Iran có thể đang hình thành một dạng liên kết rộng hơn, dù chưa chính thức, nhằm làm suy yếu các kế hoạch của Mỹ tại Trung Đông.

Nhiều quan chức Mỹ nắm thông tin đã tiết lộ với CBS rằng các nhà phân tích thuộc Cơ quan Tình báo Quốc phòng (DIA) trực thuộc Lầu Năm Góc đánh giá Trung Quốc từng cân nhắc cung cấp cho Iran hệ thống radar băng tần X. Công nghệ này có thể nâng cao khả năng phát hiện và theo dõi các mối đe dọa bay đến, như máy bay không người lái tầm thấp và tên lửa hành trình, qua đó giúp bảo vệ hệ thống phòng không trước các loại vũ khí tiên tiến.

Ngoài ra, một số báo cáo cho biết Nga đã chia sẻ với Iran các thông tin liên quan đến bố trí quân sự của Mỹ tại khu vực Trung Đông.

Các quan chức cho biết hiện chưa rõ liệu Trung Quốc có thực sự triển khai kế hoạch này hay không. Tuy nhiên, điều đó cho thấy Washington lo ngại rằng cuộc chiến với Iran không chỉ dừng lại ở phạm vi song phương, mà Trung Quốc và Nga có thể tham gia theo cách gián tiếp, “dưới hình thức can dự phi quân sự”, nhằm cung cấp hỗ trợ quân sự cho Tehran.

Tờ Financial Times ngày 15/4 dẫn các tài liệu quân sự Iran bị rò rỉ cho biết, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC)  đã sử dụng một vệ tinh do thám mang tên “TEE-01B”, được bí mật mua từ công ty Earth Eye Co. của Trung Quốc, để theo dõi các căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông.

Các quan chức Mỹ nắm thông tin còn tiết lộ, đánh giá tình báo của Washington cho thấy, cả trước đây và trong đợt Mỹ – Israel tấn công Iran lần này, Tehran đều sử dụng hình ảnh vệ tinh do Trung Quốc cung cấp. Tuy nhiên, hiện chưa thể xác định liệu toàn bộ các hình ảnh này có đều do công ty trên cung cấp hay không.

Báo cáo “Đánh giá mối đe dọa năm 2026” do Lầu Năm Góc công bố vào tháng 12 năm ngoái cho biết, tính đến năm 2024, nhiều công ty vệ tinh thương mại của Trung Quốc đã duy trì quan hệ làm ăn với IRGC.

Báo cáo cũng cảnh báo Trung Quốc đã trở thành đối thủ cạnh tranh lớn nhất của Mỹ trong lĩnh vực công nghệ không gian.

Các quan chức Mỹ cho biết thêm, tình báo Mỹ còn phát hiện Trung Quốc đã cân nhắc chuyển giao hệ thống phòng không cho Iran thông qua bên thứ ba nhằm che giấu nguồn gốc. Trước đó, CNN đưa tin rằng cộng đồng tình báo Mỹ phát hiện Trung Quốc đã chuyển giao cho Iran các hệ thống tên lửa phòng không vác vai (MANPADS).

Phó Chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Thượng nghị sĩ bang Virginia, Mark Warner, trong một cuộc phỏng vấn hồi cuối tuần trước, nhận định việc Trung Quốc có thể cung cấp hệ thống phòng không mới cho Iran là vấn đề nghiêm trọng. Ông cho rằng Bắc Kinh tìm cách che đậy bằng cách nói đây chỉ là giao dịch giữa các công ty tư nhân, nhưng thực tế “ở Trung Quốc không tồn tại khu vực tư nhân thực sự, mọi công ty đều phải đặt sự trung thành với Đảng Cộng sản Trung Quốc lên hàng đầu”.