Tình báo Mỹ: Trung Quốc đang chuẩn bị vận chuyển các hệ thống phòng không mới cho Iran

Các nguồn tin tình báo Mỹ cho biết Trung Quốc đang chuẩn bị chuyển giao cho Iran các hệ thống phòng không mới trong vài tuần tới, một động thái có thể làm gia tăng căng thẳng khu vực. Theo đánh giá, đây sẽ là bước đi nhạy cảm, nhất là khi Bắc Kinh trước đó tuyên bố đóng vai trò trung gian giúp đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Iran và Mỹ. Trong bối cảnh đó, Tổng thống Donald Trump dự kiến sẽ thăm Trung Quốc và gặp Chủ tịch Tập Cận Bình trong thời gian tới.

Tình báo Mỹ nhận định Iran có thể đang tận dụng thời gian ngừng bắn để bổ sung năng lực quân sự với sự hỗ trợ từ các đối tác. Một số nguồn tin cho biết Trung Quốc có thể chuyển hàng thông qua các nước thứ ba nhằm che giấu nguồn gốc.

Hệ thống được đề cập là tên lửa phòng không vác vai (MANPADS), loại vũ khí từng gây nguy hiểm lớn cho máy bay quân sự Mỹ bay thấp trong cuộc xung đột kéo dài 5 tuần trước đó và có thể tiếp tục là mối đe dọa nếu chiến sự tái bùng phát.

Phía Trung Quốc đã bác bỏ các cáo buộc. Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington khẳng định Bắc Kinh “chưa bao giờ cung cấp vũ khí cho bất kỳ bên nào trong cuộc xung đột” và gọi các thông tin này là không chính xác. Trung Quốc cũng nhấn mạnh họ là một quốc gia có trách nhiệm, luôn tuân thủ nghĩa vụ quốc tế và kêu gọi Mỹ không đưa ra những cáo buộc vô căn cứ, đồng thời thúc giục các bên giảm căng thẳng.

Dù vậy, nếu việc chuyển giao vũ khí xảy ra, đây sẽ là sự leo thang đáng kể trong mức độ hỗ trợ của Trung Quốc dành cho Iran kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch quân sự chung vào tháng Hai. Trước đó, các công ty Trung Quốc bị cho là đã cung cấp công nghệ lưỡng dụng giúp Iran duy trì sản xuất vũ khí và nâng cấp hệ thống định vị, nhưng việc chính phủ trực tiếp cung cấp vũ khí sẽ đánh dấu một bước tiến mới.

Trong khi đó, Nga cũng bị cáo buộc hỗ trợ Iran bằng cách chia sẻ thông tin tình báo, giúp nước này nhắm mục tiêu vào lực lượng Mỹ tại Trung Đông. Iran từ lâu đã duy trì quan hệ quân sự và kinh tế chặt chẽ với cả Trung Quốc và Nga. Nước này từng cung cấp máy bay không người lái Shahed cho Nga trong xung đột với Ukraine, đồng thời xuất khẩu phần lớn lượng dầu bị trừng phạt sang Trung Quốc.

Theo đánh giá của các nguồn tin, Trung Quốc không muốn công khai can thiệp sâu vào xung đột vì không có lợi ích chiến lược rõ ràng và khó đối đầu trực tiếp với Mỹ và Israel. Thay vào đó, Bắc Kinh đang cố gắng duy trì hình ảnh trung lập, đồng thời xây dựng quan hệ lâu dài với Iran – đối tác quan trọng về năng lượng. Trung Quốc cũng có thể lập luận rằng các hệ thống phòng không mang tính phòng thủ, nhằm phân biệt với hỗ trợ quân sự mang tính tấn công của Nga.