TNS. Lindsey Graham qua đời: Giới chính khách chia buồn; ông Trump ra lệnh treo cờ rủ cả nước

Thượng nghị sĩ kỳ cựu của Đảng Cộng hòa Mỹ Lindsey Graham bất ngờ qua đời, gây chấn động nước Mỹ và thế giới. Tổng thống Donald Trump rạng sáng Chủ nhật (12/7) bày tỏ Graham là một người yêu nước thực sự và sự ra đi của ông là một mất mát to lớn. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cùng nhiều chính khách khác cũng đã ra tuyên bố tưởng niệm vị thượng nghị sĩ kỳ cựu này.

Văn phòng của ông Graham cho biết trong một tuyên bố phát đi rạng sáng Chủ nhật rằng, thượng nghị sĩ đại diện bang Nam Carolina đã qua đời vào tối thứ Bảy (11/7) sau một “căn bệnh ngắn nhưng đột ngột”, hưởng thọ 71 tuổi.

Văn phòng Giám định Y khoa Washington D.C. ngày Chủ nhật đã công bố kết quả điều tra sơ bộ về nguyên nhân cái chết của ông Graham. Theo kết quả khám nghiệm ban đầu, ông qua đời do bóc tách động mạch chủ (aortic dissection) gây ra bởi bệnh tim mạch do xơ vữa động mạch (arteriosclerotic cardiovascular disease).

Cơ quan pháp y cho biết giấy chứng tử sẽ tạm thời được giữ ở trạng thái “chưa xác định” cho đến khi hoàn tất các xét nghiệm độc chất và mô bệnh học.

Tổng thống Trump viết trên nền tảng Truth Social vào rạng sáng Chủ nhật:

“Thượng nghị sĩ Lindsey Graham đã qua đời! Ông là một trong những người vĩ đại nhất mà tôi từng biết, đồng thời cũng là một trong những thượng nghị sĩ xuất sắc nhất. Ông luôn làm việc không mệt mỏi và là một người yêu nước Mỹ thực sự. Chúng tôi sẽ vô cùng nhớ Lindsey! Thông tin chi tiết và các sắp xếp sẽ được công bố sau. Thật quá đau buồn!”

Trong hơn 30 năm hoạt động công vụ, ông Graham từng giữ nhiều vị trí quan trọng tại Thượng viện Mỹ, bao gồm Ủy ban Chuẩn chi, Ủy ban Tư pháp và Ủy ban Môi trường & Công trình Công cộng. Trước khi trở thành thượng nghị sĩ, ông từng là nghị sĩ Hạ viện đại diện Khu vực bầu cử số 3 của bang Nam Carolina.

Sự ra đi đột ngột của ông khiến nhiều người bàng hoàng. Chỉ hai ngày trước, hôm 10/7, ông vẫn đến Ukraine và gặp Tổng thống Zelenskyy tại Kiev. Ông cũng dự kiến sẽ xuất hiện trong chương trình Meet the Press của NBC vào sáng Chủ nhật.

Ông Trump cũng tiết lộ cuộc điện thoại cuối cùng của ông với Graham trong một lần xuất hiện trên chương trình Meet the Press của đài NBC hôm Chủ nhật. Ông cho biết 2 người đã nói chuyện vào tối thứ Bảy sau khi Graham trở về Washington từ Ukraine.

“Điều kỳ lạ hơn nữa là tối qua, có lẽ vào khoảng 7 giờ tối, tôi nhận được một cuộc gọi. Ông ấy (Graham) gọi và nói, ‘Chúng ta đã sẵn sàng cho Đạo luật Cứu nước Mỹ rồi.’ Ông ấy đã thúc đẩy Đạo luật Cứu nước Mỹ rất mạnh mẽ. Ông ấy nói rằng ông ấy vừa trở về từ Ukraine, một chuyến đi dài. Giọng ông ấy nghe có vẻ hơi mệt mỏi”, ông Trump nói.

Người dẫn chương trình Kristen Welker cho biết ông Graham vốn được lên lịch tham gia chương trình vào sáng Chủ nhật, nhưng đã qua đời vì “căn bệnh ngắn nhưng đột ngột”. Welker viết trên Instagram rằng đây lẽ ra sẽ là lần thứ 64 ông Graham xuất hiện trong chương trình.

Thay vào đó, Tổng thống Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã tham gia chương trình sáng Chủ nhật để cùng tưởng niệm ông Graham.

Phó Tổng thống Mỹ Vance tưởng nhớ Graham

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã ra tuyên bố bày tỏ lòng tiếc thương đối với ông Graham.

Ông nói:

“Những ngày đầu tôi làm thượng nghị sĩ, tôi nhớ có lần hai chúng tôi tranh luận rất gay gắt trong bữa trưa về một dự luật viện trợ Ukraine. Nhưng ngay ngày hôm sau, tôi được biết ông ấy đang âm thầm thúc đẩy một dự luật về đường sắt mà tôi rất quan tâm. Đó chính là Lindsey Graham. Ông sẽ chiến đấu hết mình vì điều mình tin tưởng, đồng thời cũng luôn sẵn sàng đứng ra giúp bạn khi cần thiết”.

Ông Vance nói thêm:

“Lindsey là người có khiếu hài hước nhất Thượng viện. Ông là một nhân vật độc nhất vô nhị của nền chính trị Mỹ. Tôi sẽ cầu nguyện cho ông và gia đình”.

Các cựu tổng thống Mỹ bày tỏ tiếc thương

Cựu Tổng thống Joe Biden đăng trên nền tảng X:

“Jill và tôi vô cùng bàng hoàng trước sự ra đi đột ngột của Lindsey Graham”.

Ông viết tiếp:

“Lindsey và tôi đã cùng làm việc tại Quốc hội hơn một thập kỷ và nhiều năm hợp tác chặt chẽ trong nhiều vấn đề. Chúng tôi từng cùng tham gia Ủy ban Đối ngoại Thượng viện và đi nhiều nơi trên thế giới. Chúng tôi thường xuyên bất đồng quan điểm, thậm chí có lúc tranh luận gay gắt. Nhưng cả hai đều tin tưởng sâu sắc vào ý nghĩa của việc phụng sự đất nước”.

Ông Biden kết thúc bằng việc cho biết ông và phu nhân Jill sẽ cầu nguyện cho gia đình, các cộng sự và tất cả những người yêu quý ông Graham.

Cựu Tổng thống George W. Bush và phu nhân Laura Bush cũng ra tuyên bố chung:

“Laura và tôi thức dậy với tin dữ về sự ra đi của Thượng nghị sĩ Lindsey Graham và vô cùng đau buồn. Ông là một thượng nghị sĩ uyên bác, hiểu rõ thế giới vận hành như thế nào cũng như tầm quan trọng của vai trò lãnh đạo của Mỹ trên trường quốc tế trong việc ngăn chặn các chế độ bạo ngược”.

Ông Bush nói thêm:

“Ông là một người thân thiện, hài hước, yêu đất nước và tận tâm phụng sự Tổ quốc. Bang Nam Carolina thật may mắn khi có một công bộc tận tụy như vậy. Tôi cũng rất vinh dự khi được quen biết Lindsey Graham”.

Netanyahu: Israel mất đi một người bạn lớn

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết vị nghị sĩ Đảng Cộng hòa bang Nam Carolina là “một trong những người bạn vĩ đại nhất của Israel”, đồng thời ca ngợi ông đã nhiều thập kỷ ủng hộ liên minh Mỹ – Israel.

Trong tuyên bố, ông Netanyahu viết:

“Sara và tôi cùng người dân Mỹ đau buồn trước sự ra đi của người bạn thân yêu, Thượng nghị sĩ Lindsey Graham”.

Ông cho biết Graham luôn tin rằng an ninh của Israel và Mỹ gắn bó chặt chẽ với nhau và đã dành cả cuộc đời để củng cố liên minh giữa hai nước.

Netanyahu gửi lời chia buồn tới gia đình ông Graham và người dân Mỹ:

“Israel đã mất đi một trong những người bạn lớn nhất của mình. Nước Mỹ đã mất đi một người yêu nước vĩ đại. Còn tôi đã mất đi một người bạn thân.”

Zelenskyy: “Người bảo vệ chân chính của tự do”

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đăng trên nền tảng X rằng ông Graham là “một người bảo vệ chân chính của tự do“. Trong những năm Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine, Graham đã 10 lần đến thăm Ukraine và “đứng về phía người dân chúng tôi trong những thời khắc họ cần nhất”.

Zelenskyy viết:

“Nước Mỹ và cả thế giới đã mất đi một nhà lãnh đạo kiên định. Chúng tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất tới gia đình Lindsey, bạn bè và tất cả những người có vinh dự được làm việc cùng ông”.

Quốc hội Mỹ đồng loạt tưởng niệm

Các nghị sĩ của cả hai đảng tại Quốc hội Mỹ đều bày tỏ tiếc thương trước sự ra đi của ông Graham.

Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune gọi ông là “một cố vấn đáng tin cậy”.

ông Thune viết:

“Sáng nay, khi biết tin người bạn và đồng nghiệp của tôi, Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, qua đời, tôi vô cùng đau buồn”.

Ông cho biết ông  Graham đã nhiều năm phục vụ trong Không quân Mỹ và Quốc hội, đi khắp thế giới để bảo vệ lợi ích nước Mỹ.

Thượng nghị sĩ Dân chủ Dick Durbin gọi ông Graham là “một nhân vật không thể thiếu” trong đời sống chính trị Thượng viện, đồng thời cảm ơn những đóng góp của ông cho sự hợp tác lưỡng đảng.

ông Durbin nói:

“Lindsey tham gia vào hầu như mọi vấn đề chính sách quan trọng và là nhân vật không thể thiếu trong mọi ‘phe nhóm’ ở Thượng viện. Khi tôi làm Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Thượng viện, ông ấy là thành viên Cộng hòa cao cấp nhất. Ông luôn giữ lời hứa và không bao giờ sử dụng những đòn công kích thấp kém”.

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson viết trên X:

“Sự ra đi đột ngột của ông đã khiến cả nước Mỹ bàng hoàng. Ông đã dành cả cuộc đời để phục vụ đất nước – từ Không quân Mỹ, Hạ viện bang Nam Carolina, Hạ viện Mỹ cho đến Thượng viện Mỹ. Ông luôn tin tưởng và không ngừng cổ vũ cho sức mạnh cũng như những lý tưởng cao đẹp của nước Mỹ. Chúng tôi sẽ rất nhớ ông”.

Thống đốc Nam Carolina: “Không ai có thể thay thế”

Thống đốc bang Nam Carolina Henry McMaster ra tuyên bố:“Peggy, các con của chúng tôi và tôi đều vô cùng đau buồn”.

Ông nói tiếp:

“Lindsey Graham là người không ai có thể thay thế. Ông là một trong những chiến binh dũng cảm nhất của bang Nam Carolina và của nước Mỹ, đồng thời là một người bạn trung thành, kiên định. Chúng tôi cùng Darline, gia đình ông và đội ngũ cộng sự tuyệt vời của ông chia sẻ nỗi đau mất mát này. Cầu xin Chúa nhẹ nhàng đón ông vào vòng tay của Ngài”.