Vụ thử tên lửa của Trung Quốc: Nguồn tin nội bộ tiết lộ diễn biến bất ngờ

Gần đây, Trung Quốc đã tiến hành vụ phóng thử tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm trên biển, đồng thời khởi động cuộc tập trận hải quân chung Trung – Nga “Liên hợp trên biển 2026” tại Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông. Một nguồn tin thân cận với quân đội tiết lộ với phóng viên rằng loại tên lửa được phóng lần này là phiên bản cải tiến của Cự Lãng-2 (JL-2), chứ không phải Cự Lãng-3 (JL-3) như nhiều đồn đoán. Mục tiêu được cho là nhằm diễn tập khả năng vượt qua Chuỗi đảo thứ hai và phát đi thông điệp răn đe quân sự tới khu vực Tây Thái Bình Dương.

Nguồn tin nội bộ: Trung Quốc thử nghiệm phiên bản cải tiến của Cự Lãng-2

Ông Hoàng An Dương (tên đã được thay đổi), một nguồn tin am hiểu tình hình, cho biết với phóng viên rằng tên lửa được Trung Quốc phóng thử gần đây là phiên bản cải tiến của Cự Lãng-2, chứ không phải Cự Lãng-2 tiêu chuẩn hay Cự Lãng-3 như các suy đoán bên ngoài.

Ông nói: “Họ muốn khiến Mỹ tin rằng hải quân Trung Quốc đã có khả năng tấn công tầm xa vượt ra ngoài Chuỗi đảo thứ hai. Thực tế thì vẫn chưa đạt đến trình độ đó. Phiên bản cải tiến của Cự Lãng-2 mới chỉ được hoàn thiện và trang bị cho hải quân khoảng 10 năm. Hiện bên ngoài đều đánh giá thấp sức mạnh hải quân Trung Quốc, nên họ muốn chứng minh rằng lực lượng răn đe hạt nhân trên tàu ngầm của mình có thể vượt qua Chuỗi đảo thứ hai, vừa gửi thông điệp tới các nước xung quanh, vừa ngầm báo cho Mỹ rằng năng lực tấn công xa bờ của hải quân Trung Quốc đã có thể vươn ra ngoài Chuỗi đảo thứ hai”.

Đến nay, các tài liệu công khai vẫn chưa xác nhận chính xác loại tên lửa được sử dụng trong vụ phóng. Một số hãng truyền thông nước ngoài cho rằng đó là Cự Lãng-3, trong khi các nguồn khác nhận định là Cự Lãng-2.

Theo Reuters ngày 8/7, một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết vụ phóng có khả năng liên quan đến Cự Lãng-3. Trong khi đó, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) phân tích rằng nếu đây là Cự Lãng-2 thì vụ phóng gần đạt tới tầm bắn tối đa của loại tên lửa này; còn nếu là Cự Lãng-3 thì tầm bắn có thể vượt 10.000 km.

Ông Hoàng An Dương cho rằng Trung Quốc sẽ không công khai loại tên lửa cụ thể. Theo thông tin ông tiếp cận được, lần thử nghiệm này sử dụng phiên bản cải tiến của Cự Lãng-2, chứ không phải Cự Lãng-3.

Ông nhận định Bắc Kinh hiện chưa muốn công khai thử nghiệm Cự Lãng-3 vì lo ngại việc phô diễn quá sớm thế hệ tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm mới sẽ khiến Mỹ và các đồng minh có phản ứng mạnh mẽ hơn.

Cự Lãng-2 là tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm thế hệ thứ hai của Trung Quốc, thường được triển khai trên tàu ngầm hạt nhân chiến lược Type 094. Phiên bản tiêu chuẩn có tầm bắn hơn 7.000 km, nên nếu phóng từ vùng biển ven bờ Trung Quốc thì khả năng răn đe đối với lãnh thổ Mỹ vẫn còn hạn chế. Đồng thời, các tàu ngầm Type 094 cũng dễ bị hệ thống chống ngầm trong Chuỗi đảo thứ nhất theo dõi.

Một người đam mê quân sự tên Triệu Dực cho biết phiên bản tiêu chuẩn của Cự Lãng-2 có tầm bắn hạn chế. Nếu tàu ngầm Type 094 chỉ hoạt động ở vùng biển gần Trung Quốc hoặc Biển Đông thì khó có thể vươn tới phần lớn lãnh thổ nước Mỹ, nhưng vẫn có thể đe dọa Guam, một phần Hawaii và một số khu vực ở Alaska.

Ông nói: “Nếu muốn tấn công tới bờ Đông hoặc sâu trong lãnh thổ Mỹ, tàu ngầm Type 094 không thể chỉ hoạt động ở vùng biển gần Trung Quốc mà phải vượt qua cả Chuỗi đảo thứ nhất và Chuỗi đảo thứ hai để tiến sâu vào khu vực trung tâm Thái Bình Dương. Nếu phiên bản cải tiến của Cự Lãng-2 đạt tầm bắn từ 8.000 đến 9.000 km thì khi hoạt động bên ngoài Chuỗi đảo thứ hai, nó có thể đe dọa bờ Tây nước Mỹ. Còn nếu muốn tấn công bờ Đông từ các vùng biển xa hơn thì phải sử dụng Cự Lãng-3 với tầm bắn ít nhất trên 10.000 km”.

Ông Triệu Dực cũng cho biết: “Lần phóng từ tàu ngầm hạt nhân này nhiều khả năng sử dụng phiên bản cải tiến của Cự Lãng-2, bởi phiên bản tiêu chuẩn đã nhiều lần phóng thành công trong giai đoạn 2005-2012 và được trang bị cho tàu ngầm hạt nhân từ năm 2015. Theo những gì tôi được biết, phiên bản cải tiến từng thất bại ít nhất hai lần trong quá trình thử nghiệm”.

Một nhà bình luận quân sự khác, ông Chu Gia Diệu (tên đã được thay đổi), cho biết: “Hiện vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau về việc tàu ngầm hạt nhân Type 094 đã thực sự có khả năng phóng ổn định Cự Lãng-3 hay chưa. Nếu phiên bản 094A đã hoàn tất các cải tiến cần thiết thì về mặt kỹ thuật không thể loại trừ khả năng nó có thể phóng Cự Lãng-3 với tầm bắn xa hơn. Tuy nhiên, các tài liệu công khai hiện vẫn chưa xác nhận vụ phóng lần này chính là Cự Lãng-3”.

Phân tích: Trung – Nga phối hợp làm gia tăng nguy cơ xung đột ở Tây Thái Bình Dương

Trong những năm gần đây, tàu chiến Nga nhiều lần xuất hiện quanh Nhật Bản và khu vực phía đông Đài Loan. Trong khi đó, máy bay quân sự, tàu chiến và tàu hải cảnh Trung Quốc cũng liên tục hoạt động tại eo biển Đài Loan, biển Hoa Đông, Biển Đông và Tây Thái Bình Dương.

Giới chức Đài Loan gần đây cho rằng các hoạt động của máy bay quân sự, lực lượng hải cảnh và các chiến thuật “vùng xám” của Trung Quốc đang từng bước thay đổi nguyên trạng ở eo biển Đài Loan, đồng thời gây sức ép đối với an ninh của Nhật Bản và Philippines.

Ông Chu Gia Diệu nhận định loạt hoạt động quân sự trên biển gần đây của Trung Quốc nhằm phô diễn năng lực tác chiến xa bờ trước Mỹ và phương Tây, đồng thời tận dụng các cuộc diễn tập với Nga để tạo hình ảnh hai nước phối hợp đối đầu với phương Tây.

Ông nói: “Nga hiện đang sa lầy trên chiến trường Ukraine. Trung Quốc lựa chọn diễn tập với Nga vào thời điểm này thực sự là chọn nhầm đối tác. Càng gặp khó khăn trong nước, họ càng muốn chứng minh với bên ngoài rằng mình vẫn có khả năng tiến hành chiến tranh khu vực. Họ muốn gửi thông điệp tới Mỹ, Nhật Bản và Philippines rằng, dù kinh tế gặp vấn đề, họ vẫn có thể tạo ra nguy cơ xung đột tại khu vực Tây Thái Bình Dương”.