Tòa án LHQ buộc các quốc gia giàu có phải bồi thường thiệt hại do biến đổi khí hậu

Vào thứ Tư (23/7), Tòa án cao nhất của Liên Hợp Quốc đã đưa ra phán quyết gây tranh cãi rằng các quốc gia giàu có phải tuân thủ các cam kết giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch và ô nhiễm, nếu không sẽ đối mặt với nguy cơ bị các quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do biến đổi khí hậu yêu cầu bồi thường tài chính. 

Tòa án Công lý Quốc tế Liên Hợp Quốc gồm 15 thành viên tuyên bố rằng các hiệp ước buộc các quốc gia giàu có phải kiềm chế sự nóng lên toàn cầu, và các quốc gia này cũng phải chịu trách nhiệm về hoạt động của các công ty thuộc quyền tài phán hoặc kiểm soát của họ, theo Reuters. 

Thẩm phán Yuji Iwasawa phát biểu tại Hague, Hà Lan rằng: “Các quốc gia phải hợp tác để đạt được các mục tiêu giảm phát thải cụ thể. Phát thải khí nhà kính rõ ràng là do các hoạt động của con người gây ra, không bị giới hạn bởi lãnh thổ”.

Việc không thực hiện cam kết có thể dẫn tới “việc bồi thường toàn bộ cho các quốc gia chịu thiệt hại dưới hình thức khôi phục, bồi thường và đáp ứng, với điều kiện các quy định chung của luật trách nhiệm quốc gia được đáp ứng”, theo báo cáo. 

Đáp lại phán quyết này, người phát ngôn Nhà Trắng Taylor Rogers nói với Fox News rằng “như mọi lần, Tổng thống Trump và toàn bộ chính quyền cam kết đặt nước Mỹ lên hàng đầu và ưu tiên các lợi ích của người dân Mỹ”.

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres cho biết ý kiến của tòa án khẳng định các mục tiêu của thỏa thuận khí hậu Paris cần phải là nền tảng cho tất cả các chính sách khí hậu. 

“Đây là một chiến thắng cho hành tinh của chúng ta, cho công lý khí hậu, và cho sức mạnh của giới trẻ để tạo ra sự thay đổi. Thế giới phải đáp lại,” ông Antonio nói. 

Phán quyết đưa ra hôm thứ Tư đã được nhiều quốc gia nhỏ ủng hộ.

“Tôi không ngờ phán quyết lại tốt đến vậy”, Bộ trưởng Khí hậu của quốc đảo Thái Bình Dương Ralph Regenvanu nói.

Nhiều quốc gia đang phát triển và các quốc gia đảo nhỏ cho biết họ đang đối mặt với nguy cơ lớn do mực nước biển dâng cao. Một số quốc gia yêu cầu tòa án làm rõ trách nhiệm pháp lý sau khi Thỏa thuận Paris 2015 đã không thể kiềm chế được sự gia tăng phát thải khí nhà kính toàn cầu.