Tòa liên bang bác đơn kiện của chính quyền Trump, giữ nguyên luật trú ẩn của New York

Tòa án Liên bang khu vực phía Đông New York hôm thứ Năm (15/10) bác đơn kiện của chính quyền Trump, giữ nguyên các quy định về thành phố trú ẩn của New York, vốn hạn chế cảnh sát phối hợp với ICE.

Thẩm phán Ramon Reyes phán quyết rằng chính quyền liên bang không có quyền buộc chính quyền địa phương giúp thực thi luật di trú dân sự liên bang. Vì vậy, các quy định của thành phố New York hạn chế cảnh sát và các cơ quan thành phố phối hợp với Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) vẫn giữ hiệu lực.

Trong phán quyết, ông Reyes chỉ ra rằng chính quyền liên bang không có tư cách khởi kiện. Ngay cả khi có tư cách này, lập luận của chính quyền rằng luật di trú liên bang được ưu tiên áp dụng hơn các luật liên quan của thành phố New York cũng không đứng vững.

Bộ Tư pháp: Luật thành phố cản trở việc thực thi luật di trú

Chính sách thành phố trú ẩn của New York có từ năm 1989 và đã qua nhiều lần sửa đổi.

Quy định hiện hành hạn chế cảnh sát, nhà tù và các cơ quan khác của thành phố phối hợp với ICE thực hiện yêu cầu tạm giữ người vì lý do di trú. Thành phố chỉ cho phép hợp tác một phần khi vụ việc đáp ứng những điều kiện cụ thể liên quan đến tội phạm hoặc an toàn công cộng, đồng thời có lệnh của tòa án và đáp ứng các yêu cầu khác theo luật định.

Bộ Tư pháp Mỹ khởi kiện hồi tháng 7/2025, cáo buộc luật thành phố trú ẩn của New York cản trở việc thực thi luật di trú liên bang. Bộ cho rằng các quy định này ngăn Sở Cảnh sát New York (NYPD) và các cơ quan khác của thành phố phối hợp với ICE tạm giữ người nhập cư bất hợp pháp. Đơn kiện cũng nhắm vào quy định hạn chế cung cấp cho nhà chức trách liên bang những thông tin như ngày được thả và vị trí của người bị tạm giữ.

Theo Bộ Tư pháp, các luật địa phương này mâu thuẫn với luật di trú liên bang nên phải bị hủy bỏ theo nguyên tắc ưu tiên áp dụng luật liên bang được quy định trong Hiến pháp Mỹ.

Thẩm phán: Liên bang không thể buộc địa phương thực thi luật di trú

Thẩm phán Reyes lưu ý rằng luật của bang New York vốn đã hạn chế cảnh sát địa phương tạm giữ người nhập cư chỉ dựa trên yêu cầu tạm giữ của cơ quan di trú liên bang. Do đó, dù tòa có hủy các quy định của thành phố, những hạn chế trong luật bang vẫn còn nguyên.

Về việc hạn chế chia sẻ ngày thả, vị trí và các thông tin tạm giữ khác của người nhập cư, ông xác định quy định của thành phố là hợp lệ. Lý do là luật liên bang không bắt buộc chính quyền bang và địa phương cung cấp những thông tin này cho cơ quan thực thi luật di trú.

Thẩm phán nhấn mạnh Tu chính án thứ 10 của Hiến pháp Mỹ bảo đảm quyền tự chủ của chính quyền bang và địa phương. Chính quyền liên bang không thể buộc địa phương sử dụng nhân sự và nguồn lực của mình để thực thi luật di trú liên bang.

Thị trưởng New York Zohran Mamdani ra tuyên bố sau khi tòa công bố phán quyết, gọi đây là chiến thắng của người dân thành phố. Ông cho biết chính quyền liên bang đã tìm cách buộc nhân viên thành phố tham gia vào hoạt động trục xuất người nhập cư, nhưng tòa khẳng định chính quyền liên bang không thể ép nhân viên New York thực hiện công việc này thay mình.

Với phán quyết này, các quy định về thành phố trú ẩn hiện hành của New York tiếp tục có hiệu lực. Cảnh sát địa phương không buộc phải tạm giữ hay chuyển giao một người chỉ vì ICE gửi yêu cầu tạm giữ thông thường theo diện di trú dân sự.

Tuy nhiên, phán quyết không cấm ICE tự thực thi luật di trú liên bang tại New York, cũng không có nghĩa người nhập cư không có giấy tờ hợp pháp sẽ không bị bắt hay trục xuất.

Các cơ quan thực thi luật di trú liên bang vẫn có thể hành động trong phạm vi thẩm quyền mà luật trao cho họ.