Tòa phúc thẩm Mỹ cho ông Trump chấm dứt thương lượng tập thể với công chức liên bang

Tòa phúc thẩm liên bang Mỹ đã cho phép sắc lệnh của Tổng thống Trump chấm dứt quyền thương lượng tập thể đối với nhiều công chức liên bang tiếp tục có hiệu lực, đảo ngược quyết định của tòa cấp dưới. Tòa cho rằng sắc lệnh này hợp pháp dựa trên lý do an ninh quốc gia, cho phép các cơ quan liên bang thay đổi điều kiện làm việc mà không cần đàm phán với công đoàn. Các công đoàn phản đối mạnh mẽ và dự kiến sẽ tiếp tục kháng cáo lên cấp cao hơn.

Phán quyết mới nhất của Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 9 của Hoa Kỳ (9th U.S. Circuit Court of Appeals) hôm 26/2/2026 đã đảo ngược quyết định của tòa cấp dưới, cho phép sắc lệnh của Tổng thống Trump về việc chấm dứt quyền thương lượng tập thể đối với nhiều nhân viên liên bang tiếp tục có hiệu lực.

Tòa phúc thẩm cho rằng sắc lệnh “hợp lệ về mặt an ninh quốc gia”, bác lập luận của công đoàn rằng sắc lệnh là hành vi trả đũa chính trị, vi phạm quyền tự do ngôn luận của họ.

Tòa nói quyết định này cũng được đưa ra để ngăn chặn “can thiệp của công đoàn vào an ninh quốc gia”.

Phán quyết này có nghĩa là các cơ quan liên bang giờ đây sẽ có thể thay đổi điều kiện làm việc và quản lý nhân sự mà không cần thương lượng với công đoàn — điều mà các lãnh đạo công đoàn lo ngại sẽ làm suy yếu tiếng nói của người lao động.

Sắc lệnh hành pháp của ông Trump là gì?

Trước đó vào năm 2025, Tổng thống Trump ký sắc lệnh hành pháp nhằm loại bỏ quyền thương lượng tập thể của lực lượng công chức lớn nhất từ trước đến nay, với lý do mở rộng ngoại lệ an ninh quốc gia, khiến hàng loạt cơ quan – bao gồm Bộ Chiến tranh, Tư pháp, Ngoại giao, HHS và Kho bạc – không còn phải đàm phán điều kiện làm việc với công đoàn nữa. Nhiều công đoàn đã kiện sắc lệnh này ngay sau đó.

Những diễn biến pháp lý trước đây

Khi sắc lệnh mới ban hành, các tòa án cấp thấp hơn đã tạm chặn việc thi hành sắc lệnh và đình chỉ quyền thương lượng cho công nhân trong nhiều vụ kiện khác nhau. Một thẩm phán từng ra lệnh chặn trước khi tòa phúc thẩm ra quyết định hồi tháng 7 / 2025.

Có nhiều vụ kiện riêng rẽ gồm cả các cơ quan liên bang kiện công đoàn và ngược lại, trong đó một số hợp đồng cụ thể bị đình chỉ cho đến khi tòa phúc thẩm quyết định.

Phản ứng của các bên

Nhà Trắng:

Gọi đây là “một chiến thắng pháp lý lớn” củng cố quyền quản lý chính phủ của tổng thống và đảm bảo các cơ quan trọng yếu an ninh có thể hoạt động “không bị trì hoãn bởi tranh chấp lao động”.

Công đoàn:

Lãnh đạo nhiều công đoàn lớn (ví dụ như Liên đoàn Công chức Chính phủ Hoa Kỳ (American Federation of Government Employees – AFGE)) phản đối mạnh mẽ, nói phán quyết “không phải là phán quyết cuối cùng”, sẽ tiếp tục kiện lên toàn thể Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 9 của Hoa Kỳ “en banc” hay thậm chí Tòa án Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ.

• En banc là một thuật ngữ tiếng Pháp trong luật, nghĩa là: Toàn thể thẩm phán của tòa cùng ngồi xét xử một vụ án. Ban đầu, vụ án có thể chỉ do 3 thẩm phán xét xử. Bây giờ, họ yêu cầu 11 thẩm phán (1 Chánh thẩm phán + 10 thẩm phán được chọn ngẫu nhiên) cùng xem xét lại.

Ý nghĩa rộng hơn đối với cuộc lao động liên bang

Theo nhiều phân tích, đây là phần trong một chuỗi hành động rộng hơn của chính quyền Trump nhằm:

Giảm thiểu ảnh hưởng của công đoàn liên bang đối với chính sách và điều kiện làm việc.

Tái cơ cấu lực lượng lao động liên bang theo hướng mở rộng quyền sa thải, hạn chế quyền lợi bảo vệ việc làm, và “giảm vai trò đàm phán tập thể”.

Một số nhà phân tích nhận định việc này là một bước trong nỗ lực lớn hơn để tái định hình bộ máy chính phủ — bao gồm cả việc sa thải hàng loạt, hạn chế quyền lợi công chức và tăng quyền của tổng thống trong quản lý nhân sự.

Thiên Vân, theo Reuters, Federal News Network, Courthouse News Service