Tổng thống Iran tuyên bố không khuất phục khi biểu tình gia tăng

Các cuộc biểu tình chống chính phủ đang bùng phát trở lại trên khắp Iran, với nhiều đoạn video cho thấy sinh viên hô vang khẩu hiệu phản đối chính quyền trong bối cảnh các cuộc đàm phán hạt nhân với Mỹ dự kiến nối lại vào thứ Năm.

Một đoạn video được Reuters dịch lại cho thấy người biểu tình hô vang: “Chúng tôi sẽ chiến đấu, chúng tôi sẽ chết, chúng tôi sẽ giành lại Iran,” phản ánh sự phẫn nộ ngày càng gia tăng đối với giới lãnh đạo nước này.

Làn sóng bất ổn mới diễn ra sau nhiều tháng người dân bất mãn vì khó khăn kinh tế, tình trạng đàn áp và các chiến dịch trấn áp trước đó, tạo thêm áp lực trong nước lên chính quyền khi các cuộc đàm phán đang được triển khai. Hôm Chủ nhật, tỷ giá đồng rial trên thị trường phi chính thức ở mức khoảng 1 USD đổi 1,65 triệu rial, xuống mức thấp kỷ lục, giảm thêm gần 14% so với đợt mất giá mạnh vào cuối tháng 12 năm ngoái — thời điểm đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình.

Các nhà phân tích cho rằng sự giao thoa giữa biểu tình trong nước, sức ép quân sự từ bên ngoài và tiến trình ngoại giao đình trệ đã khiến lập trường của cả hai bên trở nên cứng rắn hơn thay vì tiến tới thỏa hiệp.

Trong khi đó, chính quyền Iran thể hiện giọng điệu thách thức. Tổng thống Masoud Pezeshkian tuyên bố Tehran sẽ “không cúi đầu” trước sức ép liên quan đến đàm phán hạt nhân, cảnh báo rằng sự cưỡng ép từ bên ngoài sẽ không làm thay đổi lập trường của Iran, theo Al Jazeera.

Phát biểu này được đưa ra trước vòng đàm phán mới giữa Mỹ và Iran dự kiến diễn ra vào thứ Năm tại Geneva, được Oman xác nhận là bên trung gian cho các cuộc thảo luận. Các cuộc thương lượng nhằm giải quyết chương trình hạt nhân của Tehran trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng, dù những bất đồng lớn vẫn tồn tại về giới hạn làm giàu uranium, việc dỡ bỏ trừng phạt và phạm vi của bất kỳ thỏa thuận nào.

Trong bài phát biểu hồi tháng Hai được Quỹ Bảo vệ Dân chủ (Foundation for Defense of Democracies) phân tích, Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei bác bỏ khả năng từ bỏ hoạt động làm giàu uranium và phản đối yêu cầu của Mỹ về việc đưa chương trình tên lửa đạn đạo và các hoạt động ủy nhiệm trong khu vực của Iran vào bàn đàm phán.

Bản phân tích do nhà phân tích nghiên cứu Janatan Sayeh và Giám đốc cấp cao Chương trình Iran Behnam Ben Taleblu của FDD thực hiện cho biết, ông Khamenei đã gia tăng công kích giới lãnh đạo Washington, gọi Tổng thống Donald Trump là “tội phạm” vì ủng hộ các cuộc biểu tình tại Iran và đưa ra những phát ngôn ví ông như một nhà độc tài.

Trong khi đó, Mỹ đã mở rộng hiện diện quân sự tại Trung Đông, đồng thời phát tín hiệu rằng sử dụng vũ lực vẫn là một lựa chọn. Các đợt triển khai này đã định hình cả giọng điệu lẫn tính cấp bách của các cuộc đàm phán, cho thấy tiến trình ngoại giao đang diễn ra dưới bóng đen của nguy cơ leo thang.

Đặc phái viên Steve Witkoff hôm thứ Bảy cảnh báo Iran có thể chỉ còn “một tuần nữa” là sở hữu “vật liệu chế tạo bom cấp độ công nghiệp,” viện dẫn mức độ làm giàu uranium mà ông cho rằng đang tiến sát năng lực chế tạo vũ khí.

“Mức làm giàu đã lên tới 60%,” ông Witkoff nói. “Họ có lẽ chỉ còn cách một tuần để có được vật liệu chế tạo bom cấp độ công nghiệp.”

Ông đưa ra phát biểu này trong chương trình “My View with Lara Trump”, mô tả tình hình là nguy hiểm và cáo buộc Iran vi phạm “lằn ranh đỏ không làm giàu uranium” của Tổng thống Trump.

Các quan chức Mỹ cảnh báo rằng việc không đạt được thỏa thuận có thể kéo theo những hậu quả nghiêm trọng, trong khi Tehran phát tín hiệu sẵn sàng đáp trả nếu bị tấn công, càng củng cố nhận định rằng các cuộc đàm phán đang diễn ra dưới sức ép căng thẳng.