Tổng thống Peru bị phế truất vì liên quan đến các cuộc gặp bí mật giới doanh nhân TQ

Chính trường Peru lại rung chuyển dữ dội. Hôm thứ Ba (17/2), Quốc hội Peru đã thông qua nghị quyết khiển trách đối với Tổng thống lâm thời Jose Jeri với kết quả áp đảo 75 phiếu thuận và 24 phiếu chống, chính thức phế truất ông.

Ông Jeri chỉ tại nhiệm bốn tháng trước khi phải rời chức, không chỉ nối dài tình trạng bất ổn chính trị “8 năm thay 8 tổng thống” của Peru, mà còn làm lộ ra những tình tiết gây sốc về việc ĐCSTQ bị cáo buộc sử dụng các kênh không chính thức, gặp gỡ bí mật tại nhà hàng Trung Quốc và thông qua trung gian để thâm nhập vào tầng lớp lãnh đạo Peru.

“Cổng nhà hàng Trung Quốc” và cáo buộc thâm nhập của ĐCSTQ

Theo Đài truyền hình Peru Canal N và Reuters, vụ bê bối được gọi là “Chifagate” (tạm dịch: “Cổng nhà hàng Trung Quốc”) xoay quanh việc Jeri bị ghi hình khi mặc áo hoodie, bí mật đến một nhà hàng Trung Quốc ở Lima vào đêm khuya để gặp doanh nhân Trung Quốc Dương Chí Hoa. Tổng chưởng lý Peru ngày 19/1 xác nhận đã mở cuộc điều tra sơ bộ về vụ việc này.

Dương Chí Hoa được cho là không chỉ là một doanh nhân mà còn là nhân vật trung gian quan trọng trong việc thúc đẩy các dự án năng lượng và cơ sở hạ tầng của Trung Quốc tại địa phương. Theo phân tích của AP, những cuộc gặp không chính thức như vậy được xem là phương thức ngoại giao “vùng xám” điển hình, nhằm vượt qua sự giám sát chính thức và tác động trực tiếp đến lãnh đạo các quốc gia có chủ quyền.

Dù Jeri biện minh rằng cuộc gặp chỉ nhằm “nhận một bức tranh làm quà tặng”, ủy ban điều tra của Quốc hội chỉ ra rằng doanh nghiệp do Dương Chí Hoa điều hành gần đây đang tích cực vận động để giành quyền nhượng quyền cung cấp điện ở khu vực quanh Lima — một thời điểm được đánh giá là cực kỳ nhạy cảm.

Một ngòi nổ khác khiến Jeri sụp đổ là bê bối “tuyển dụng không phù hợp” liên quan đến nhiều phụ nữ trẻ. Theo trang điều tra độc lập OjoPúblico của Peru, ít nhất hai phụ nữ có quan hệ mật thiết với một hiệp hội doanh nghiệp có vốn Trung Quốc đã nhiều lần ra vào dinh tổng thống vào đêm khuya để gặp riêng Jeri, sau đó nhanh chóng được bổ nhiệm vào các vị trí lương cao trong cơ quan chính phủ.

Cựu Chủ tịch tổ chức tư vấn có trụ sở tại Washington Inter-American Dialogue, ông Michael Shifter, trả lời phỏng vấn Americas Quarterly rằng các phương thức thâm nhập của ĐCSTQ tại Mỹ Latinh ngày càng đa dạng, bao gồm việc sử dụng “bẫy xã giao” để thu thập thông tin hoặc gây ảnh hưởng chính sách — điều đã trở thành mối đe dọa được Bộ Quốc phòng Mỹ cùng Bộ Tư lệnh miền Bắc và miền Nam đặc biệt quan tâm.

Một doanh nhân Trung Quốc khác, Quý Vũ Hiểu Đông (Ji Wu Xiaodong) — người bị nghi liên quan đến khai thác gỗ trái phép và đang bị quản thúc tại gia — cũng bị phát hiện nhiều lần ra vào dinh tổng thống theo cách không chính thức. Nghị sĩ Ruth Luque cho rằng một chính phủ chuyển tiếp với “lợi ích hậu trường, giao dịch quyền – tiền, các cuộc gặp bí mật và những người mặc áo hoodie” chính là môi trường thuận lợi nhất cho sự thâm nhập của ĐCSTQ.