Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan đưa ra cam kết mới với Tổng thống Nga Putin

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã cam kết tăng cường lưu lượng thương mại giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Nga sau cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm Chủ Nhật (24/11).

Trong một tuyên bố được đưa ra sau cuộc điện đàm, văn phòng tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ cho biết ông Erdogan và ông Putin đã thảo luận về “mối quan hệ song phương Thổ Nhĩ Kỳ-Nga cũng như các vấn đề khu vực và toàn cầu“, trong đó ông Erdogan tuyên bố rằng ông đặt mục tiêu “thúc đẩy hơn nữa sự hợp tác giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Nga trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là bằng cách tăng khối lượng thương mại” giữa hai nước.

Điện Kremlin đã đưa ra một tuyên bố tương tự, xác nhận ông Erdogan và ông Putin đã thảo luận về “một số chủ đề quốc tế” và “tập trung vào việc tăng hiệu quả của hợp tác thương mại và kinh tế“.

Mặc dù Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên của khối NATO do Hoa Kỳ đứng đầu, và có tham vọng gia nhập Liên minh châu Âu (EU), nhưng ông Erdogan đã áp dụng chính sách trung lập đối với cuộc chiến Nga-Ukraine. Ngoài việc tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình trong năm 2022, Thổ Nhĩ Kỳ đã làm trung gian cho ‘Sáng kiến ​​Ngũ cốc Biển Đen’ hiện đã không còn tồn tại và đã bác bỏ yêu cầu của Hoa Kỳ về việc áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Moskva.

Theo dữ liệu do Ngân hàng Thế giới biên soạn, Thổ Nhĩ Kỳ là nước mua dầu thô lớn thứ ba thế giới của Nga và Moskva là đối tác nhập khẩu quan trọng nhất của Ankara.

Theo Financial Times, Ankara được cho là đã nhượng bộ một số yêu cầu của Washington, chẳng hạn như chặn xuất khẩu một số hàng hóa ‘lưỡng dụng‘ sang Nga trong những tháng gần đây. Trong nhiều đợt trừng phạt, kể từ năm ngoái Hoa Kỳ đã đưa khoảng 20 công ty Thổ Nhĩ Kỳ vào danh sách đen vì bị cáo buộc cung cấp những hàng hóa như vậy cho các đối tác Nga có liên hệ với ngành công nghiệp quốc phòng của nước này.

Thuật ngữ ‘lưỡng dụng’ dùng để chỉ các bộ phận, công cụ và thành phần có cả ứng dụng dân sự và quân sự.

Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ vẫn tiếp tục xuất khẩu các hệ thống vũ khí sang Ukraine, bao gồm cả máy bay không người lái và vũ khí nhẹ. Phát biểu với tờ báo Thổ Nhĩ Kỳ Hurriyet vào đầu tháng này, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho biết những vũ khí này “được lực lượng vũ trang Ukraine sử dụng để giết hại quân nhân và thường dân Nga“.

Ông Lavrov nói thêm rằng “tình hình này không thể không gây bất ngờ, xét đến tuyên bố của chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ rằng họ sẵn sàng làm trung gian“.

Ông Erdogan và ông Putin đã gặp nhau nhiều lần kể từ khi Nga tiến hành hoạt động quân sự tại Ukraine vào tháng 2 năm 2022. Gần đây nhất, hai nhà lãnh đạo này đã phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh BRICS tại thành phố Kazan của Nga vào tháng Mười. Ankara tuyên bố vào tháng Chín rằng họ đã chính thức nộp đơn xin trở thành thành viên chính thức của BRICS, trở thành quốc gia NATO đầu tiên làm như vậy.

Ông Lavrov nói tờ Hurriyet rằng Nga sẽ ủng hộ đơn xin gia nhập của Thổ Nhĩ Kỳ và ủng hộ việc mở rộng quan hệ giữa nhóm BRICS và các quốc gia “cùng tập trung vào việc tăng cường các nguyên tắc đa phương, theo đuổi chính sách đối ngoại tự chủ và không tham gia các lệnh trừng phạt đơn phương“.