Tổng thống Trump ký bản ghi nhớ rút Mỹ khỏi 66 tổ chức quốc tế

Nhà Trắng hôm thứ Tư (7/1) công bố một bản ghi nhớ do Tổng thống Trump ký, theo đó Mỹ sẽ rút khỏi 35 tổ chức quốc tế không thuộc Liên Hợp Quốc và 31 thực thể thuộc Liên Hợp Quốc, với lý do các cơ chế này hoạt động trái với lợi ích quốc gia của Mỹ.

Trong bản ghi nhớ này, ông Trump nhắc lại rằng, vào ngày 4/2/2025, ông đã ban hành một sắc lệnh hành pháp, yêu cầu Mỹ rút khỏi một số tổ chức của Liên Hợp Quốc, chấm dứt tài trợ cho các tổ chức này, đồng thời rà soát toàn bộ sự ủng hộ của Mỹ đối với các tổ chức quốc tế. Sắc lệnh đó giao cho Ngoại trưởng, phối hợp với Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc, tiến hành rà soát tất cả tổ chức, công ước và hiệp ước liên quan để xác định những cơ chế nào đi ngược lại lợi ích Mỹ. Ngoại trưởng đã đệ trình báo cáo theo yêu cầu.

Ông Trump viết rằng sau khi xem xét báo cáo của Ngoại trưởng và tham khảo ý kiến nội các, ông kết luận việc tiếp tục là thành viên, tham gia hoạt động hoặc cung cấp hỗ trợ cho các tổ chức nêu trong bản ghi nhớ đều trái với lợi ích quốc gia của Mỹ. Ông ra lệnh cho mọi bộ, ngành và cơ quan hành pháp của Chính phủ liên bang Mỹ lập tức thực hiện các bước cần thiết để sớm hoàn tất việc rút Mỹ khỏi các tổ chức được liệt kê.

Danh sách này bao gồm các tổ chức ngoài hệ thống Liên Hợp Quốc như “Ủy ban Hợp tác Môi trường” (Commission for Environmental Cooperation), “Giáo dục không thể chờ đợi” (Education Cannot Wait), “Diễn đàn Toàn cầu về Di cư và Phát triển” (Global Forum on Migration and Development) cùng nhiều cơ chế khác, cũng như các thực thể thuộc Liên Hợp Quốc như “Vụ Các vấn đề Kinh tế và Xã hội” (Department of Economic and Social Affairs), “Ủy ban Luật pháp Quốc tế” (International Law Commission), “Trung tâm Thương mại Quốc tế” (International Trade Centre) và nhiều cơ quan, chương trình chuyên ngành.

Theo Nhà Trắng, các tổ chức và thực thể này thúc đẩy “những chính sách khí hậu cực đoan, mô hình quản trị toàn cầu và các chương trình ý thức hệ xung đột với chủ quyền và sức mạnh kinh tế của Mỹ”. Nhà Trắng cho biết các bước rút lui sẽ chấm dứt việc sử dụng tiền thuế của người dân Mỹ để tài trợ cho những tổ chức, thực thể cổ súy chương trình nghị sự toàn cầu hóa đặt lên trên các ưu tiên của Mỹ, hoặc hoạt động kém hiệu quả trong xử lý các vấn đề quan trọng.

Trong một tuyên bố, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết: “Chính quyền Trump cho rằng các tổ chức này có sự chồng chéo về chức năng, quản lý yếu kém, không cần thiết, lãng phí nguồn lực, hoạt động kém hiệu quả, bị những người theo đuổi chương trình nghị sự riêng thao túng, đi ngược lại lợi ích của chúng ta, thậm chí còn gây đe dọa đối với chủ quyền, tự do và sự thịnh vượng chung của đất nước.”

Từ gần một năm nay, kể từ khi bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ hai, ông Trump liên tục thúc đẩy cắt giảm đóng góp của Mỹ cho Liên Hợp Quốc, đình chỉ hợp tác với “Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc”, kéo dài việc dừng tài trợ cho “Cơ quan Cứu trợ và Việc làm Liên Hợp Quốc cho người tị nạn Palestine” (UNRWA) và rút khỏi UNESCO. Ông cũng tuyên bố có kế hoạch đưa Mỹ rút khỏi “Tổ chức Y tế Thế giới” (WHO) và “Thỏa thuận Khí hậu Paris”.

Việc Washington lần này rút khỏi Công ước Khung của Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu (UNFCCC) được xem là bước đi mới nhất của chính quyền Trump trong việc thu hẹp cam kết với các cơ chế quốc tế về khí hậu.

UNFCCC là hiệp định được 198 quốc gia ký kết từ năm 1992, đóng vai trò nền tảng của Thỏa thuận Khí hậu Paris. Tổng thống Trump nhiều lần hoài nghi khoa học khí hậu, gọi biến đổi khí hậu là “một trò lừa đảo” và từng tuyên bố rút Mỹ khỏi Thỏa thuận Paris không lâu sau khi trở lại Nhà Trắng.