Tổng thống Trump lật đổ Maduro để xoá bỏ ảnh hưởng của Trung Quốc tại Tây Bán Cầu

Chính quyền Trump coi việc lật đổ ông Nicolás Maduro là một phần trong chiến lược rộng lớn hơn nhằm tái khẳng định quyền lực của Mỹ tại Tây Bán Cầu, theo tinh thần Học thuyết Monroe. Venezuela được xem là điểm then chốt vì trữ lượng dầu khổng lồ và vai trò trong việc ngăn chặn ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc, Nga và Iran trong khu vực. Hành động này không chỉ mang tính chính trị hay quân sự, mà còn nhằm tái cấu trúc kinh tế và an ninh khu vực theo lợi ích chiến lược dài hạn của Hoa Kỳ.

Tổng thống Trump nói chính phủ Venezuela sẽ giao 30–50 triệu thùng dầu cho Mỹ để bán theo giá thị trường.

Đây là bước đầu trong kế hoạch mà Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio đã tuyên bố trong ngày 7 / 1 gồm 3 giai đoạn sau khi lật đổ ông Maduro: ổn định tình hình đất nước (Stabilize), phục hồi (nhất là ngành dầu khí và kinh tế) (Recovery), và chuyển tiếp sang chính quyền mới (Transition).

Ông Trump cũng sắp gặp các lãnh đạo công ty dầu khí lớn và dự đoán các công ty này sẽ đầu tư trên 100 tỷ USD vào ngành năng lượng Venezuela.

Chiến lược rộng lớn hơn đằng sau việc ông Trump lật đổ ông Maduro

1. Khẳng định lại quyền lực của Mỹ ở Tây Bán Cầu

Tổng thống Trump đang theo đuổi phiên bản thời hiện đại của Học thuyết Monroe, coi Mỹ là “bá chủ” khu vực Tây Bán Cầu — ngăn chặn sự ảnh hưởng của các cường quốc ngoài khu vực như Trung Quốc và Nga.

Việc loại bỏ ông Maduro được xem là hành động quyết liệt nhất để thực thi học thuyết này trong nhiều năm qua.

2. Kiểm soát nguồn tài nguyên chiến lược — dầu mỏ

Venezuela có trữ lượng dầu lớn nhất thế giới, và kiểm soát nguồn dầu khí này giúp:

• Tăng ảnh hưởng kinh tế của Mỹ.
• Hạn chế vai trò của các đối thủ như Trung Quốc và Nga trong một thị trường năng lượng toàn cầu quan trọng.

Kế hoạch được công bố gồm bán dầu Venezuela trên thị trường quốc tế và dùng phần lớn doanh thu để tài trợ cho “ổn định & chuyển đổi” quốc gia này dưới sự dẫn dắt của Mỹ.

3. Tăng cường áp lực an ninh & chính trị

Chính quyền Trump mô tả ông Maduro như một mối đe dọa an ninh (narco-terrorism, khủng bố ma túy), mở “cửa” cho hành động quân sự mà không chỉ dừng ở biện pháp ngoại giao hay trừng phạt.

Việc bắt giữ ông Maduro và đe dọa dùng vũ lực nếu Chính phủ lâm thời không hợp tác cho thấy chiến lược tập trung vào đòn bẩy quân sự và ngoại giao.

4. Cấu trúc lại nền kinh tế Venezuela theo kiểu quyền lợi Mỹ

Ngoài dầu mỏ, sự tác động còn nhằm:

• Bảo đảm môi trường kinh tế thuận lợi cho các công ty năng lượng Hoa Kỳ.
• Tái thiết cơ sở hạ tầng dầu khí theo lợi ích của phương Tây.

Sự tham gia của các công ty dầu Mỹ được nhấn mạnh như một phần của kế hoạch dài hạn.

5. Đẩy lùi ảnh hưởng của đối thủ toàn cầu

Nhiều phân tích cho thấy rằng chiến dịch này là một đòn đánh nhằm xóa bỏ ảnh hưởng của Trung Quốc tại Mỹ Latinh, đặc biệt trong lĩnh vực dầu khí và đầu tư.

Việc đó giúp Mỹ tăng thanh thế địa chính trị, hạn chế không gian chiến lược của Bắc Kinh tại khu vực.

Chính trị nội bộ Mỹ phản ứng mạnh mẽ

Thượng viện Mỹ đã tiến tới hạn chế quyền hành động quân sự của ông Trump

Một Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh “War Powers Resolution” được Thượng viện Mỹ thông qua với tỷ lệ 52–47 nhằm ngăn ông Trump dùng lực lượng quân đội thêm ở Venezuela mà không có sự phê chuẩn của Quốc hội.

Nhiều nghị sĩ phản đối cuộc đột kích và lo ngại đây là tiền lệ cho hành động quân sự đơn phương không thông qua Quốc hội.

Phản ứng quốc tế & dư luận toàn cầu

Phản đối mạnh mẽ ở nước ngoài

Biểu tình ở Nam Phi phản đối can thiệp của Mỹ tại Venezuela với khẩu hiệu “Không được phép chạm vào Venezuela”.

Những người chỉ trích gọi hành động này là can thiệp vi phạm luật pháp quốc tế và xâm phạm chủ quyền quốc gia.

Các nước khác cũng lên tiếng

Một số quốc gia đã chỉ trích Mỹ tại Liên Hiệp Quốc và lo ngại việc sử dụng vũ lực vượt ngoài khuôn khổ pháp lý quốc tế.

Thiên Vân, theo The Epoch Times, Reuters, AP News, The Guardian