Tổng thống Trump yêu cầu Pháp viện Hoa Kỳ trao quyền áp đặt thuế quan

Vụ việc này xoay quanh câu hỏi liệu ông Trump có thẩm quyền áp đặt thuế quan theo luật khẩn cấp hay không. Phán quyết của vụ việc có tác động vô cùng lớn: 159 tỉ USD doanh thu, sự tồn vong của doanh nghiệp nhỏ, định đoạt giới hạn quyền lực của Tổng thống trong lĩnh vực mậu dịch, đồng thời tác động sâu xa đến thế quân bình quyền lực giữa nhánh Lập pháp-Quốc Hội và Hành Pháp-Tổng thống.

Hôm thư Tư (3/9), Chính quyền Trump khẩn khoản yêu cầu Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ đưa ra phán quyết nhanh chóng liệu Tổng thống có thẩm quyền hợp hiến để áp đặt các loại thuế quan rộng lớn theo Đạo Luật Quyền Kinh Tế Khẩn Cấp Quốc Tế (IEEPA) năm 1977 hay không. Nhóm của ông Trump khẳng định việc bãi bỏ thuế quan sẽ gây phương hại cho nền kinh tế và làm gián đoạn các cuộc thương thảo mậu dịch, cả những hiệp định đã được ký kết lẫn những cuộc đàm phán còn đang diễn tiến. Họ nhấn mạnh rằng “mức độ hệ trọng của vụ việc này [hệ trọng chưa từng có].” Dù Hiến Pháp trao quyền ấn định thuế quan cho nhánh Lập pháp-Quốc Hội, trong nhiều thập niên các nhà lập pháp đã lần lượt ủy quyền cho nhánh Hành Pháp-Tổng thống thực thi quyền lực này. Một số loại thuế quan của ông Trump (đánh vào thép, nhôm, xe hơi, cùng Trung Quốc) trong nhiệm kỳ Trump thứ nhất vẫn được Cựu Tổng thống Joe Biden duy trì, nhưng không nằm trong phạm vi vụ kiện này.

Tác động

• Các mức thuế quan đã tạo ra 159 tỉ USD kể từ tháng Tám, cao gấp đôi so với năm trước.
• Nếu bị hủy bỏ, Bộ Tài chính Hoa Kỳ có thể phải hoàn trả hàng tỉ USD đã thu giữ.
• Các tiểu bang và doanh nghiệp nhỏ đã khởi kiện, cho rằng thuế quan này gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng và đe dọa sự tồn vong của họ.

Diễn tiến kế tiếp

Tối Cao Pháp Viện sẽ sớm quyết định liệu có trực tiếp thụ lý vụ kiện này hay không, điều có thể dẫn tới một phán quyết quan trọng về giới hạn quyền lực của Tổng thống trong lĩnh vực mậu dịch.

Thiên Vân