Trung Quốc cử đặc phái viên tới Trung Đông nhằm hòa giải, giảm xung đột Mỹ-Israel-Iran

Trung Quốc cho biết sẽ cử một đặc phái viên tới Trung Đông nhằm thúc đẩy nỗ lực hòa giải trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng. Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh rằng các bên liên quan cần kiềm chế và giải quyết xung đột thông qua đối thoại và ngoại giao. Bắc Kinh cũng kêu gọi bảo vệ dân thường, cơ sở hạ tầng quan trọng và các tuyến vận tải hàng hải, đồng thời hỗ trợ ổn định khu vực.

Xung đột ở Trung Đông đã leo thang mạnh sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào Iran, gây ra nhiều cuộc tấn công trả đũa trong khu vực. Tình hình khiến nhiều nước lo ngại nguồn cung năng lượng và vận tải hàng hải trong vùng Vịnh bị gián đoạn. Trong bối cảnh đó, Trung Quốc tuyên bố sẽ tham gia nỗ lực ngoại giao nhằm giảm căng thẳng và thúc đẩy đàm phán.

Trung Quốc sẽ làm gì cụ thể?

Theo Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị, Bắc Kinh sẽ:

Cử đặc phái viên tới Trung Đông

Trung Quốc sẽ gửi đặc phái viên về vấn đề Trung Đông tới các nước trong khu vực để thúc đẩy hòa giải.

Đây là chức vụ ngoại giao đã tồn tại từ năm 2002, chuyên xử lý các vấn đề xung đột trong khu vực.

Trao đổi với các nước vùng Vịnh

Vương Nghị đã điện đàm với ngoại trưởng Ả Rập Xê Út và UAE để bàn về tình hình chiến sự.

Trung Quốc đánh giá cao việc các nước này kiềm chế và ưu tiên giải pháp hòa bình.

Kêu gọi các nguyên tắc giảm căng thẳng
Trung Quốc đưa ra một số thông điệp ngoại giao:

• Bảo vệ dân thường trong chiến tranh
• Không tấn công cơ sở năng lượng và mục tiêu phi quân sự
• Bảo đảm an toàn cho tuyến vận tải biển (đặc biệt là vùng Vịnh và Hormuz)

Lập trường chính trị của Trung Quốc

Ngoài việc cử đặc phái viên, Bắc Kinh cũng:

• Kêu gọi Mỹ và Israel chấm dứt tấn công Iran và quay lại đàm phán.
• Cho rằng việc sử dụng vũ lực có thể dẫn đến bất ổn kéo dài và hậu quả khó lường.
• Đồng thời nhấn mạnh phải tôn trọng chủ quyền quốc gia và luật pháp quốc tế.

Vì sao Trung Quốc muốn làm trung gian?

Có 3 lý do chiến lược quan trọng:

(1) Bảo vệ nguồn năng lượng

Trung Quốc là nhà nhập khẩu dầu lớn từ Trung Đông.

Bất ổn ở khu vực này có thể làm giá dầu và tuyến vận tải Hormuz bị gián đoạn.

(2) Mở rộng ảnh hưởng ngoại giao

Trung Quốc đang cố xây dựng hình ảnh “người hòa giải toàn cầu”.

Trước đó họ từng giúp Ả Rập Xê Út – Iran nối lại quan hệ năm 2023.

(3) Thách thức vai trò truyền thống của Mỹ

Mỹ lâu nay là người bảo trợ an ninh chính của Trung Đông.

Trung Quốc muốn chứng minh họ có thể đóng vai trò ngoại giao song song hoặc thay thế.

Khả năng Trung Quốc hòa giải thành công?

Các chuyên gia nhận định:

Điểm mạnh

• Trung Quốc có quan hệ tốt với Iran, Saudi Arabia và nhiều nước Ả Rập.
• Không trực tiếp tham chiến nên dễ đóng vai trung gian.

Điểm hạn chế

• Trung Quốc không có ảnh hưởng quân sự mạnh trong khu vực như Mỹ.
• Các bên tham chiến có lợi ích chiến lược quá lớn.

Vì vậy, Trung Quốc có thể giúp giảm căng thẳng ngoại giao, nhưng khó chấm dứt chiến tranh hoàn toàn.

Thiên Vân t/h