Ukraine: 2 cơ quan an ninh xảy ra đấu súng, trụ sở SBU bị UAV tấn công

Hai sự việc xảy ra liên tiếp trong những ngày đầu tháng 9 đang thu hút sự chú ý tại Ukraine: một vụ đấu súng giữa các nhân viên của hai cơ quan an ninh chủ chốt là Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) và Tổng cục Tình báo Quân sự Ukraine (HUR/GUR), bên cạnh đó một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) nhằm vào trụ sở SBU ở trung tâm Kiev.

Các diễn biến này làm nổi bật những căng thẳng bên trong bộ máy an ninh Ukraine, đồng thời diễn ra trong lúc Nga tiếp tục gia tăng các cuộc tấn công đường không nhằm vào Kiev.

Đấu súng giữa hai cơ quan an ninh Ukraine

Vụ việc đầu tiên xảy ra vào đêm 1 rạng sáng 2/9 tại Kiev, khi các nhân viên SBU và HUR/GUR xảy ra đấu súng. Ít nhất 3 nhân viên thuộc phía tình báo quân sự bị thương. Các nguồn tin Ukraine cho biết cuộc đối đầu xuất phát từ một chiến dịch điều tra của SBU liên quan đến Stepan Kaplunov, một thành viên cấp cao của cái gọi là Quân đoàn Tình nguyện Nga (RDK), lực lượng chiến đấu chống Moscow và hoạt động dưới sự bảo trợ của HUR.

Theo phía SBU, Kaplunov bị nghi liên quan đến một âm mưu do Nga hậu thuẫn nhằm ám sát một nhân vật thuộc phe đối lập Nga tại Ukraine. Tuy nhiên, phía RDK và những người liên quan bác bỏ cáo buộc này, cho rằng Kaplunov bị SBU bắt giữ trái phép.

Kaplunov sau đó được thả. Ông cho rằng vụ việc phản ánh sự “cạnh tranh mang tính lịch sử” giữa SBU và HUR, đồng thời cáo buộc việc bắt giữ mình nhằm gây sức ép để tiếp cận những cấp trên của ông trong cơ quan tình báo quân sự.

Những cáo buộc giữa các bên hiện vẫn có nhiều điểm mâu thuẫn. Một số nguồn tin cho rằng vụ việc cho thấy sự cạnh tranh lâu nay giữa hai cơ quan an ninh ngày càng trở nên căng thẳng. Tổng thống Volodymyr Zelensky đã lên án vụ đấu súng và yêu cầu điều tra.

• Hình ảnh từ phiên tòa xét xử vụ nổ súng giữa nhân viên GUR và SBU tại Kyiv, với an ninh được siết chặt và sự xuất hiện của nhiều người đeo mặt nạ phía ngoài.

Nghi phạm tình báo quân sự được tại ngoại

Sau vụ đấu súng, một nhân viên thuộc HUR/GUR được xác định là Sergey Ivanov bị bắt và bị cáo buộc mưu sát một quan chức nhà nước. Một nhân viên SBU liên quan đến vụ việc cũng bị bắt với cáo buộc lạm quyền.

Tòa án Pechersky ở Kiev sau đó quyết định không tạm giam Ivanov. Ông được tại ngoại với hình thức cam kết cá nhân, đồng thời bị cấm liên lạc với các nhân chứng, rời khỏi nơi cư trú và phải giao nộp hộ chiếu.

Một nhóm vài chục người đeo mặt nạ, một số mặc quân phục ngụy trang, đã tập trung bên ngoài tòa án để bày tỏ sự ủng hộ đối với Ivanov. Phiên xét xử cả Ivanov và nhân viên SBU đều được tiến hành kín.

Việc cả hai nghi phạm đều được áp dụng cùng một biện pháp tại ngoại cho thấy vụ việc vẫn đang trong quá trình điều tra và chưa có phán quyết về trách nhiệm hình sự của các bên.

UAV đánh trúng trụ sở SBU

Theo Reuters, chỉ 2 ngày sau vụ đấu súng, ngày 4/9, một máy bay không người lái của Nga đánh trúng tòa nhà trung tâm của SBU trên phố Volodymyrska, ngay đối diện Nhà thờ Thánh Sophia ở trung tâm Kiev. Tổng thống Zelensky cho biết chiếc UAV nhắm trực tiếp vào văn phòng của quyền lãnh đạo SBU Oleksandr Poklad. Ông Poklad không bị thương.

Vụ tấn công gây cháy và tạo ra một cột khói đen lớn tại trung tâm thủ đô. Chính quyền Ukraine cho biết 12 người bị thương. Đây là một mục tiêu đặc biệt đáng chú ý bởi trụ sở SBU là một cơ quan an ninh quan trọng của Ukraine và hiếm khi các tòa nhà chính phủ cấp cao ở trung tâm Kiev bị đánh trúng trực tiếp trong các cuộc không kích.

Theo The Kyiv Independent, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha gọi vụ tấn công là một “sự leo thang nghiêm trọng”. Zelensky tuyên bố Ukraine sẽ đưa ra một phản ứng “thích đáng” và, nếu có thể, thực hiện một cuộc tấn công tương tự nhằm vào phía Nga.

Có liên quan giữa hai vụ việc?

Sự trùng hợp về thời điểm — vụ đấu súng giữa SBU và HUR xảy ra chỉ khoảng 2 ngày trước khi trụ sở SBU bị UAV tấn công — đã làm xuất hiện nhiều đồn đoán về mối liên hệ giữa hai sự kiện.

Nhà ngoại giao Nga Rodion Miroshnik thậm chí cho rằng không loại trừ khả năng vụ tấn công trụ sở SBU do chính HUR thực hiện trong bối cảnh mâu thuẫn giữa hai cơ quan. Tuy nhiên, đây là cáo buộc và suy đoán từ phía Nga, chưa có bằng chứng độc lập được công bố để xác nhận.

Theo Reuters, phía Ukraine quy trách nhiệm vụ UAV cho Nga. Ông Zelensky nói chiếc UAV đã cố tình nhắm vào văn phòng người đứng đầu SBU.

Hai cuộc khủng hoảng diễn ra trong lúc chiến sự tiếp tục leo thang

Các vụ việc xảy ra trong bối cảnh Nga đang duy trì chiến dịch không kích liên tục nhằm vào Ukraine. Theo Reuters, cuộc tấn công ngày 4/9 diễn ra trong ngày thứ 10 liên tiếp Kiev hứng chịu các cuộc không kích của Nga.

Đồng thời, vụ tấn công trụ sở SBU diễn ra ngay trước các chuyến công du dự kiến của hai đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner tới Moscow và Kiev nhằm thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao liên quan đến cuộc chiến.

Vì vậy, 3 diễn biến — đấu súng giữa SBU và HUR, cuộc điều tra và bắt giữ các nhân viên của hai cơ quan, cùng vụ UAV đánh trúng trụ sở SBU — đang tạo ra một bức tranh phức tạp về tình hình an ninh tại Ukraine.