Ukraine tái tập kích lọc dầu Nga, nhà máy Ryazan bốc cháy; Mỹ dọa cắt tình báo

Một đợt tấn công UAV của Ukraine hôm thứ Năm (15/10) làm cháy nhà máy lọc dầu tại tỉnh Ryazan, sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố nối lại đánh lọc dầu Nga vì đã hết kiên nhẫn.

Thống đốc tỉnh Ryazan Pavel Malkov viết trên Telegram rằng một đợt tấn công bằng UAV quy mô lớn của Ukraine đã gây cháy tại một nhà máy lọc dầu trong tỉnh. Ông cho biết một nhà kho ở nơi khác cũng bị hư hại, nhưng không nêu thêm chi tiết.

“Thiệt hại vật chất đang được đánh giá. Lực lượng khẩn cấp đang làm việc tại hiện trường”, ông Malkov viết.

Trước đó cùng ngày, trường học và trường mẫu giáo tại hai huyện của tỉnh đã cho trẻ nghỉ học do các đợt tấn công UAV mà ông Malkov gọi là “ồ ạt”.

Reuters cho biết đây là đòn tấn công đầu tiên của Ukraine nhằm vào cơ sở năng lượng Nga kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm Chủ nhật (11/10) tuyên bố Nga và Ukraine đã đồng ý “ngừng bắn năng lượng”. Cả hai bên đều chưa xác nhận thỏa thuận này.

Nhà máy lọc dầu Ryazan thuộc tập đoàn dầu mỏ Rosneft, cung cấp nhiên liệu cho Moscow và chiếm gần 5% tổng sản lượng lọc dầu của Nga. Trong những tháng gần đây, nhà máy đã nhiều lần bị UAV tấn công.

Ông Zelensky: Ukraine đã hết kiên nhẫn

Ukraine đã hết kiên nhẫn, ông Zelensky nói trong cuộc phỏng vấn với Financial Times đăng hôm thứ Năm, theo Reuters.

“Không còn hạn chế [tấn công nhà máy lọc dầu] nữa. Thế là đủ rồi”, ông nói.

Ukraine đã tạm dừng tấn công các cơ sở năng lượng Nga trong 3 ngày để làm theo mong muốn của Mỹ, nhưng nay sẽ nối lại vì Nga vẫn đánh vào hạ tầng năng lượng của Ukraine, ông giải thích. Ông cũng chỉ trích Washington nóng lòng ký các thỏa thuận làm ăn với Moscow, và điều ông coi là sự ngưỡng mộ của ông Trump dành cho Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Hôm thứ Tư (14/10), ông Zelensky cho biết các đòn tấn công của Nga đã khiến 600 nghìn người mất điện. Ông cảnh báo Ukraine sẽ không tạm dừng tấn công mãi nếu Nga không làm điều tương tự.

Bộ Quốc phòng Nga xác nhận đã đánh 4 nhà máy điện ở Kiev và vùng lân cận cùng hai nhà máy ở Kharkiv, hai thành phố lớn nhất của Ukraine, tờ The Independent của Anh cho biết. Theo ông Zelensky, 30 cơ sở năng lượng đã bị hư hại. Ông gọi các đòn tấn công này là sự “bất kính lộ liễu” đối với tuyên bố ngừng bắn năng lượng của ông Trump.

Cáo buộc về tình báo và Starlink

Ông Zelensky từng nói các quan chức quân đội Mỹ đã dọa phía Ukraine rằng Washington sẽ chặn tình báo nếu Kiev không ngừng tấn công hạ tầng năng lượng Nga.

Phát biểu tại London hôm thứ Tư, ông Zelensky nói thật đáng tiếc khi Ukraine gặp “một số khó khăn… về Starlink, về tình báo”, và ông bất ngờ trước diễn biến trong quan hệ đối tác với Mỹ.

Các quan chức Ukraine cho biết phiên bản quân sự của Starlink, dịch vụ do tỷ phú Elon Musk sở hữu, bị giảm tốc độ trên khắp nước này, cản trở hoạt động ở tiền tuyến và các đòn tấn công tầm trung vào cơ sở quân sự Nga.

Ông Zelensky nói với Financial Times rằng Kiev nhận được lời giải thích đây là trục trặc kỹ thuật, nhưng ông bác bỏ khả năng hệ thống Starlink gián đoạn do lỗi.

“Đó không phải vấn đề kỹ thuật, mà là có chủ ý”, ông nói.

Cố vấn Tổng thống Ukraine Serhiy Beskrestnov viết trên Telegram rằng SpaceX đặt mức trần 160 km/h về tốc độ di chuyển đối với thiết bị Starshield, dịch vụ quân sự và tình báo của công ty, theo The Independent. Ông cho biết lực lượng phòng vệ Ukraine “không nhận được cảnh báo về hạn chế này, khiến một số nhiệm vụ bị gián đoạn”.

Trên mạng X, ông Musk khẳng định các hệ thống Starshield “do Chính phủ Mỹ sở hữu và kiểm soát”. Ông viết thêm rằng “mọi giới hạn về tốc độ hay việc sử dụng đều do quân đội Mỹ, cuối cùng là Tổng thống, quyết định”.

Ông Trump: Mỹ vẫn chia sẻ tình báo

Bản ghi buổi trả lời báo chí do Roll Call công bố và tin của hãng thông tấn nhà nước Nga TASS cho thấy ông Trump hôm thứ Ba (13/10) bác thông tin Mỹ đã ngừng chia sẻ tình báo với Ukraine. Khi được phóng viên hỏi, ông trả lời: “Không, chúng tôi không hề ngừng”.

“Chúng tôi đang giúp họ và đang chia sẻ tình báo. Chúng tôi muốn chiến tranh kết thúc, nên đang làm việc với họ và với Nga để chấm dứt chiến tranh”, ông nói.

Ông Trump từng đổ lỗi cho các đòn tấn công nhà máy lọc dầu Nga khiến giá dầu diesel trên thị trường thế giới tăng. Hôm thứ Bảy (10/10), một ngày sau khi công bố thỏa thuận cung cấp dầu diesel với Nga, ông chỉ trích các đòn đánh này và nói Ukraine cần một nhà lãnh đạo mới.

Ông Zelensky bác ý kiến của ông Trump và ông Musk rằng ông nên rời chức, trong cuộc phỏng vấn với chương trình Piers Morgan Uncensored mà The Independent thuật lại. “Không phải ông Trump, không phải ông Musk, không ai trên thế giới có thể chọn tổng thống cho nước khác,” ông nói.

Khi Financial Times hỏi Ukraine có sẵn sàng ngừng đánh cơ sở năng lượng Nga để hàn gắn quan hệ với Nhà Trắng hay không, ông Zelensky nói chỉ đồng ý nếu đổi lại, Ukraine được cấp thêm tên lửa đánh chặn Patriot do Mỹ sản xuất. Ông gọi đó là mức “tối thiểu” có thể chấp nhận.