WSJ: Bắc Kinh đặt kỳ vọng vào bà Trịnh Lệ Văn trong cuộc bầu cử Tổng thống Đài Loan 2028

Chủ tịch Quốc dân đảng Đài Loan — bà Trịnh Lệ Văn hôm thứ Hai (1/1) lên đường thăm Mỹ. Trước khi bà khởi hành, tờ The Wall Street Journal đã gây chú ý khi đăng tin rằng, theo những người am hiểu tình hình có quan hệ gần gũi với Bắc Kinh, lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình đã chỉ định bà Trịnh Lệ Văn đại diện cho Quốc dân đảng tranh cử trong cuộc bầu cử tổng thống Đài Loan năm 2028.

“WSJ: Ông Tập Cận Bình chọn bà Trịnh Lệ Văn cho cuộc đua 2028”

Bà Trịnh Lệ Văn vừa mới kết thúc cuộc “Hội đàm Trịnh – Tập” vào tháng 4 năm nay, thì ngày 1/6 lại dẫn đầu phái đoàn sang Mỹ trong chuyến công du 16 ngày. Theo xác nhận của Quốc dân Đảng, trong đoàn còn có bà Cần Bằng Trăn, một người nhập cư từ Trung Quốc Đại Lục theo diện kết hôn, từng công khai kêu gọi “thống nhất hai bờ eo biển”.

Theo NOWnews dẫn tin từ tờ Wall Street Journal, một số nguồn tin thân Bắc Kinh tiết lộ, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã xem bà Trịnh Lệ Văn là “nhân vật then chốt” cho cuộc bầu cử tổng thống Đài Loan năm 2028, với kỳ vọng Đài Loan trong tương lai có thể do một chính quyền sẵn sàng mở đối thoại chính trị với Bắc Kinh nắm quyền.

Bài báo cho biết, bà Trịnh Lệ Văn tự gọi chuyến đi lần này là một “hành trình hòa bình”, dự kiến sẽ trình bày với phía Mỹ rằng dưới khuôn khổ Hiến pháp Trung Hoa Dân Quốc, hai bờ eo biển vốn đã có “định vị một Trung Quốc”. Tuy nhiên, luận điểm này rất gần với lập trường chính sách đối với Đài Loan mà Bắc Kinh theo đuổi trong những năm gần đây, và lại xuất hiện đúng lúc cam kết an ninh của Mỹ với Đài Loan đang có nhiều yếu tố bất định, khiến giới chính sách tại Washington không khỏi cảnh giác.

Bài báo cũng chỉ ra, Bắc Kinh có ý bồi dưỡng bà Trịnh Lệ Văn thành người đứng đầu phe đối lập; nếu qua đó giúp một chính quyền “chịu đối thoại” lên cầm quyền, họ có thể đạt được những bước tiến trong “tiến trình thống nhất hòa bình” mà 10 năm quân sự gây sức ép vừa qua vẫn chưa làm được.

Theo phân tích, khi đối diện phía Mỹ, bà Trịnh Lệ Văn sẽ cố gắng gửi đi một thông điệp tới chính quyền Trump: đổ trách nhiệm leo thang căng thẳng hai bờ lên đầu Đảng Dân Tiến (DPP), đồng thời nhấn mạnh bản thân có khả năng “ổn định Bắc Kinh”, giảm rủi ro khu vực. Nhiều ý kiến cho rằng kiểu lập luận nhấn mạnh “ổn định” và “thỏa thuận” như vậy rõ ràng nhằm hùa theo phong cách chính trị của ông Trump, với ý đồ tìm một điểm cân bằng trong thế tam giác Mỹ–Trung–Đài.

Nhà bình luận Vương Hạo: “Không có bất kỳ quan chức Nhà Trắng nào tiếp”

Bình luận về diễn biến này, nhà văn Vương Hạo viết trên Facebook rằng đây là một màn “chỉ định xuyên eo biển” do Bắc Kinh tung ra thông qua truyền thông quốc tế: bề ngoài giúp bà Trịnh Lệ Văn “nâng tầm”, nhưng thực chất là sớm đóng khung bà như người đại diện lợi ích của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) tại Đài Loan.

Trong bài viết mang tiêu đề “Tập Cận Bình ‘chỉ định’ Trịnh Lệ Văn tranh cử ‘tổng thống’?”, ông nhắc lại rằng đúng ngày bà Trịnh Lệ Văn khởi hành, Wall Street Journal đã dẫn lời người thân cận Bắc Kinh tiết lộ, ông Tập Cận Bình đánh giá rất cao bà và thậm chí kỳ vọng bà có thể đại diện cho Quốc dân Đảng tranh cử tổng thống năm 2028. Ông Vương Hạo cho rằng “quả bom thông tin” này không chỉ xé toang bản chất “đi phỏng vấn” của chuyến đi Mỹ, mà còn khiến cục diện hai bờ eo biển cũng như nội bộ Quốc dân Đảng dậy sóng.

Theo Vương Hạo, Trịnh Lệ Văn trong chuyến đi Mỹ lần này giương cao khẩu hiệu “chỉ cần chọn đúng tổng thống, Đài Loan sẽ không có chiến tranh”, cố gắng tự xây dựng hình tượng là người duy nhất có thể “xử lý được cả Washington lẫn Bắc Kinh”. Nhưng thực tế lại vô cùng trớ trêu: mang trên mình “hào quang người được Bắc Kinh ưu ái” lại khiến bà “đụng phải tường mềm” ở Washington – ông Vương Hạo đặc biệt nhấn mạnh rằng “trong lịch trình không có bất kỳ quan chức chính thức nào của Nhà Trắng tiếp đón”.

Ông phân tích, thái độ thực tế của Mỹ với chuyến thăm của Trịnh Lệ Văn đã đâm thủng “bong bóng màu hồng” của chiến dịch tuyên truyền “hòa bình” mà bà và ê-kíp cố xây dựng. Trong mắt nhiều người tại Washington, bà Trịnh Lệ Văn chẳng qua là “một lãnh đạo đối lập mang theo ‘đồng thuận Bắc Kinh’, lại mập mờ về vấn đề mua bán vũ khí và cam kết phòng vệ thực chất giữa Đài Loan và Mỹ”; nói là “đối tác chiến lược” thì hơi quá, mà giống một “đoàn tham quan chính trị lập trường rõ ràng” hơn.

“Đặc khu trưởng chỉ định kiểu Hồng Kông” và giới hạn của cử tri Đài Loan

Ông Vương Hạo tiếp tục phân tích rằng, màn “chỉ định xuyên eo biển” do Bắc Kinh đạo diễn thông qua truyền thông quốc tế thực chất đã sớm đóng khung Trịnh Lệ Văn như “đại diện lợi ích của ĐCSTQ tại Đài Loan”. Cách làm “kiểu chỉ định Đặc khu trưởng” không màng đến cảm nhận bên ngoài này không chỉ sớm triệt tiêu sự chờ đợi trong nội bộ “phe xanh dương” (Quốc dân đảng), đối với các nhân vật bản địa như Hàn Quốc Du (cựu Thị trưởng Cao Hùng) hay Lư Tú Yến (Thị trưởng Đài Trung), mà còn chạm thẳng vào giới hạn của cử tri Đài Loan.

Ông cho rằng cử tri Đài Loan có thái độ “yêu cầu cao, dung nhẫn thấp” đối với người cầm quyền, và điều họ không thể chấp nhận nhất là “tấm bài chủ quyền liên quan đến sự tồn vong của quốc gia bị đem ra làm con bài mặc cả trong cuộc chơi chính trị hai bờ eo biển.”

Cuối bài, ông Vương Hạo còn nhắc tới phát biểu trước đây của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc rằng “Đài Loan không phải là một quốc gia, thì làm gì có cái gọi là ‘tổng thống’”. Ông cho rằng phát biểu này đã trực tiếp phủ nhận lập luận liên quan đến Trịnh Lệ Văn, đồng thời chất vấn: “Vậy rốt cuộc Trịnh Lệ Văn đang tự huyễn hoặc, tự vui mừng vì điều gì?”