Bộ KH-CN đề xuất xác thực thuê bao di động bằng sinh trắc học

Bộ KH-CN đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất, trong đó bổ sung xác thực qua VNeID và yêu cầu đối soát sinh trắc học khuôn mặt với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để hạn chế SIM rác, SIM không chính chủ.

• Phá đường dây mua tài khoản ‘xác thực sinh trắc học’ để lừa đảo xuyên quốc gia
• Lừa đảo cập nhật thông tin sinh trắc học: Ngân hàng Nhà nước bị mạo danh

Ngày 20/1, Bộ KH-CN cho biết đang lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Thông tư hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao đối với số thuê bao viễn thông di động mặt đất.

Dự thảo áp dụng cho cá nhân, tổ chức đăng ký, sử dụng số thuê bao tại Việt Nam và các doanh nghiệp viễn thông cung cấp dịch vụ.

Dự thảo bổ sung hình thức xác thực trực tuyến thông qua ứng dụng định danh quốc gia VNeID, bên cạnh hai hình thức hiện hành là qua ứng dụng hoặc website của nhà mạng và trực tiếp tại điểm giao dịch.

Tất cả số thuê bao đang hoạt động sẽ được đánh giá, phân loại dựa trên giấy tờ đăng ký, mức độ hoạt động và việc tuân thủ pháp luật của khách hàng để lựa chọn hình thức xác thực phù hợp.

Đối với số thuê bao di động H2H (giao tiếp người với người) do cá nhân mang quốc tịch Việt Nam hoặc tổ chức đang hoạt động tại Việt Nam đăng ký, sử dụng, việc xác thực phải thực hiện thông qua đối soát giữa giấy tờ tùy thân, dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Việc đối soát đảm bảo trùng khớp tối thiểu 4 trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ và tên, ngày tháng năm sinh, dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt.

Việc đối soát trực tiếp với cơ sở dữ liệu gốc của ngành công an giúp loại bỏ các trường hợp sử dụng giấy tờ giả hoặc thông tin không chính chủ để đăng ký SIM.

Dự thảo quy định chặt chẽ hơn đối với việc đăng ký từ số thuê bao H2H thứ hai trở đi. Khi khách hàng kích hoạt thêm SIM mới, doanh nghiệp viễn thông phải áp dụng xác thực điện tử kết hợp các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế về phòng, chống gian lận.

Việc khớp dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt phải đáp ứng tiêu chuẩn FIDO Biometric Requirement với tỷ lệ chấp nhận sai dưới 0,01%, đồng thời hệ thống nhà mạng cần có khả năng phát hiện tấn công giả mạo sinh trắc học (Presentation Attack Detection – PAD) theo tiêu chuẩn ISO 30107 hoặc NIST để ngăn chặn sử dụng hình ảnh, video hoặc mặt nạ 3D vượt qua bảo mật.

Dự thảo nêu rõ biện pháp xử lý với thuê bao không thực hiện hoặc xác thực không thành công. Doanh nghiệp viễn thông sẽ tạm dừng cung cấp dịch vụ một chiều cho đến khi hoàn tất xác thực; nếu quá thời hạn quy định tại Nghị định 163/2024/NĐ-CP, nhà mạng tiếp tục tạm dừng dịch vụ hai chiều và tiến hành thanh lý hợp đồng, chấm dứt cung cấp dịch vụ.

Đối với người nước ngoài sử dụng hộ chiếu để đăng ký, thuê bao đầu tiên chỉ được sử dụng tối đa 30 ngày. Sau thời hạn này, thuê bao bị giới hạn tính năng và chỉ nhận cuộc gọi, tin nhắn, truy cập internet hoặc gọi khẩn cấp. Để sử dụng lâu dài, người dùng phải xác thực trực tiếp tại điểm giao dịch của nhà mạng. Người nước ngoài hoặc người gốc Việt chưa xác định quốc tịch bắt buộc xác thực trực tiếp để đảm bảo tính chính xác của hồ sơ.

Dự thảo thông tư dự kiến có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2026.