Bộ Y tế nói gì về đề xuất người mắc ung thư, suy thận được hưởng trợ cấp hàng tháng

Cử tri đề nghị mở rộng chính sách hỗ trợ chi phí điều trị cho người mắc ung thư, suy thận, nhất là người thu nhập thấp. Bộ Y tế cho biết sẽ nghiên cứu vấn đề này trong quá trình hoàn thiện chính sách trợ giúp xã hội. 

Bộ Y tế vừa trả lời kiến nghị của cử tri TP Đà Nẵng liên quan chính sách trợ cấp đối với người mắc các bệnh hiểm nghèo như ung thư, suy thận.

Theo phản ánh của cử tri, quá trình điều trị các bệnh này thường kéo dài và phát sinh nhiều khoản chi phí. Người bệnh có thể phải dành nhiều thời gian điều trị, trong khi khả năng lao động và thu nhập bị ảnh hưởng.

Đối với người mắc ung thư, quá trình điều trị có thể bao gồm phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị đích hoặc liệu pháp miễn dịch tùy từng trường hợp. Với người suy thận mạn giai đoạn nặng, việc lọc máu định kỳ cũng có thể làm giảm đáng kể, thậm chí mất khả năng lao động.

Ngoài chi phí y tế, người bệnh và gia đình còn có thể phát sinh các khoản tiền cho ăn ở, đi lại và chăm sóc trong thời gian điều trị.

Từ thực tế này, cử tri đề nghị nghiên cứu chính sách hỗ trợ chi phí điều trị dựa trên mức độ bệnh, thời gian điều trị và hoàn cảnh kinh tế, thay vì chỉ căn cứ vào giai đoạn bệnh.

Cử tri cũng đề nghị xem xét mở rộng điều kiện hưởng trợ cấp, không quy định cứng rằng người bệnh phải ở giai đoạn cuối mới được hỗ trợ.

Mắc ung thư, suy thận không mặc nhiên được trợ cấp

Theo Bộ Y tế, Nghị định 20/2021/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn liên quan không quy định một chế độ trợ cấp xã hội hàng tháng riêng dành cho người mắc bệnh hiểm nghèo như ung thư hoặc suy thận.

Do đó, pháp luật hiện hành cũng không quy định người mắc các bệnh này phải ở giai đoạn cuối, tức giai đoạn 4, mới được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng.

Việc hưởng trợ cấp được xem xét theo các nhóm đối tượng đã được pháp luật quy định.

Theo Luật Người khuyết tật và Nghị định 20/2021/NĐ-CP, người khuyết tật nặng và người khuyết tật đặc biệt nặng thuộc diện được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng.

Vì vậy, người mắc bệnh hiểm nghèo nếu được Hội đồng xác định mức độ khuyết tật và kết luận là người khuyết tật nặng hoặc đặc biệt nặng thì có thể được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng theo quy định.

Nói cách khác, việc mắc ung thư hoặc suy thận không phải là điều kiện duy nhất để được nhận trợ cấp. Người bệnh cần được xác định mức độ khuyết tật theo quy định để xem xét chế độ.

Mức trợ cấp được điều chỉnh theo quy định mới

Theo thông tin được cung cấp, Nghị định 335/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 05/10/2026 quy định mức chuẩn trợ giúp xã hội là 540.000 đồng/tháng.

Với người khuyết tật nặng, mức trợ cấp được tính theo hệ số 1,5, tương ứng 810.000 đồng/tháng.

Ngoài mức trợ cấp theo chính sách chung, địa phương có thể quyết định hỗ trợ thêm cho các nhóm có hoàn cảnh khó khăn dựa trên điều kiện kinh tế – xã hội và khả năng cân đối ngân sách.

Cơ chế này được quy định tại Nghị định 76/2024/NĐ-CP, theo đó UBND cấp tỉnh có thể trình HĐND cùng cấp quyết định chính sách hỗ trợ đối với những nhóm có hoàn cảnh khó khăn khác chưa được quy định trong Nghị định 20/2021/NĐ-CP.

Do đó, HĐND cấp tỉnh có thẩm quyền xem xét, quyết định chính sách hỗ trợ đối với người mắc bệnh hiểm nghèo như ung thư, suy thận trên địa bàn, tùy theo điều kiện thực tế và khả năng ngân sách.

Bộ Y tế nghiên cứu mở rộng chính sách

Từ kiến nghị của cử tri, Bộ Y tế cho biết đã ghi nhận đề xuất nghiên cứu mở rộng đối tượng và điều kiện hưởng trợ cấp xã hội đối với người mắc bệnh hiểm nghèo.

Theo cơ quan này, vấn đề sẽ tiếp tục được nghiên cứu, đánh giá trong quá trình hoàn thiện chính sách trợ giúp xã hội để báo cáo, tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét.

Như vậy, ở thời điểm hiện tại, chưa có quy định chung về việc cứ mắc ung thư hoặc suy thận là được nhận trợ cấp xã hội hàng tháng.

Những người mắc các bệnh này nếu đồng thời được xác định là người khuyết tật nặng hoặc đặc biệt nặng thì thuộc diện được xem xét hưởng trợ cấp theo quy định về trợ giúp xã hội.

Cần thêm nguồn hỗ trợ chi phí điều trị

Bên cạnh chính sách trợ cấp xã hội, vấn đề hỗ trợ chi phí điều trị cho người mắc bệnh hiểm nghèo cũng được đặt ra trong các cuộc thảo luận về tài chính y tế.

Tại hội thảo về đổi mới tài chính y tế nhằm đáp ứng yêu cầu thực hiện BHYT toàn dân trong giai đoạn mới do Bộ Y tế tổ chức cuối tháng 8, đại diện Vụ Bảo hiểm y tế cho biết nguồn lực của Quỹ BHYT có giới hạn trong khi mức đóng đã được duy trì trong nhiều năm.

Một số chuyên gia đề xuất đa dạng hóa nguồn lực dành cho y tế, trong đó có việc nghiên cứu sử dụng một phần nguồn thu từ thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá, rượu bia và đồ uống có đường cho hoạt động phòng bệnh.

TS Jennifer Gill, Phó giám đốc Nhóm nghiên cứu Công nghệ y tế thuộc Trường Kinh tế và Khoa học chính trị London, cho rằng có thể xem xét nhiều giải pháp nhằm tăng nguồn lực cho y tế và giảm áp lực tài chính đối với người bệnh.

Các hướng được đề cập gồm tăng nguồn thu công, phát triển các cơ chế tài chính bổ sung bên cạnh BHYT và nâng hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Trong đó, các cơ chế như thỏa thuận tiếp cận có quản lý có thể giúp người bệnh tiếp cận những loại thuốc mới có chi phí cao, đồng thời chia sẻ rủi ro tài chính giữa bên chi trả và nhà sản xuất.

Chương trình hỗ trợ tiếp cận thuốc cũng được đề cập như một giải pháp để giúp người bệnh tiếp cận các phương pháp điều trị có chi phí lớn.

Theo chuyên gia, để triển khai những cơ chế này hiệu quả, Việt Nam cần tiếp tục nâng cao năng lực đánh giá công nghệ y tế, xây dựng cơ sở dữ liệu, hệ thống giám sát và đội ngũ có chuyên môn về đàm phán.