Với công suất tối đa 300 MW mỗi tổ máy, lò phản ứng hạt nhân module nhỏ được kỳ vọng rút ngắn thời gian xây dựng, nhưng cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt về nhiên liệu và chất thải phóng xạ. (Ảnh: AI)
Với công suất tối đa 300 MW mỗi tổ máy, lò phản ứng hạt nhân module nhỏ được kỳ vọng rút ngắn thời gian xây dựng, nhưng cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt về nhiên liệu và chất thải phóng xạ.
Chiều 20/10/2026, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng, trình Quốc hội dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực.
Một nội dung đáng chú ý là đề xuất điều chỉnh phạm vi các hoạt động điện lực do Nhà nước độc quyền nhằm đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Theo dự thảo, Nhà nước tiếp tục độc quyền đầu tư xây dựng và vận hành nhà máy điện hạt nhân, ngoại trừ các nhà máy sử dụng công nghệ lò phản ứng module nhỏ (SMR). Với ngoại lệ này, doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp nhà nước có thể tham gia đầu tư loại hình nhà máy điện hạt nhân nói trên.
Nhà nước vẫn giữ độc quyền đối với các nhà máy thủy điện chiến lược đa mục tiêu và lưới điện truyền tải quan trọng theo danh mục do Thủ tướng quyết định.
Theo Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, việc sửa đổi Luật Điện lực còn nhằm tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư, giá điện và thị trường điện. Dự thảo cũng đề cập việc đơn giản hóa thủ tục đầu tư dự án điện lực, bổ sung cơ chế đầu tư lưới điện truyền tải theo hình thức đối tác công tư (PPP), hoàn thiện chính sách phát triển năng lượng tái tạo và năng lượng mới.
Các nội dung khác gồm mở rộng phạm vi mua bán điện trực tiếp, hoàn thiện thị trường điện cạnh tranh, rà soát điều kiện cấp phép hoạt động điện lực và từng bước điều chỉnh cơ chế giá điện.
Lò phản ứng hạt nhân module nhỏ là công nghệ có công suất tối đa 300 MW mỗi tổ máy, tương đương khoảng một phần ba công suất của một tổ máy điện hạt nhân truyền thống theo tài liệu được trình bày.
Các module có thể được chế tạo sẵn tại nhà máy rồi vận chuyển đến vị trí lắp đặt. Cách thức này được kỳ vọng giúp rút ngắn thời gian xây dựng và giảm chi phí. Công nghệ SMR cũng được thiết kế với các tính năng an toàn thụ động nhằm hạn chế nguy cơ xảy ra sự cố.
Theo ước tính được nêu trong tài liệu, chi phí đầu tư của SMR dao động 7.000–12.000 USD mỗi kW. Với một nhà máy công suất 300 MW, tổng vốn đầu tư tương ứng khoảng 2,1–3,6 tỷ USD, thời gian xây dựng ước tính 2–3 năm.
Trong khi đó, một nhà máy điện hạt nhân tiêu chuẩn có chi phí xây dựng khoảng 6–9 tỷ USD và thường cần gần 5 năm để hoàn thành, một số dự án có thể kéo dài hơn 10 năm. Đây là các mức ước tính được nêu trong tài liệu, chi phí và tiến độ thực tế còn phụ thuộc vào công nghệ, điều kiện xây dựng và yêu cầu quản lý của từng dự án.
Trước đó, tại kỳ họp cuối năm 2025, Quốc hội thông qua Nghị quyết về phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026–2030. Nghị quyết giao Chính phủ ban hành cơ chế đầu tư phát triển điện hạt nhân module nhỏ theo từng thời kỳ, căn cứ nhu cầu và mức độ thương mại hóa công nghệ; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp nhà nước và tư nhân nghiên cứu, đầu tư loại hình điện này.
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải cho biết cơ quan này cơ bản đồng tình với việc khuyến khích doanh nghiệp nhà nước và tư nhân tham gia phát triển điện hạt nhân SMR.
Tuy nhiên, ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo xác định rõ điều kiện và phạm vi tham gia của khu vực ngoài Nhà nước, đồng thời bảo đảm các quy định mới thống nhất với pháp luật về năng lượng nguyên tử. Việc mở rộng đối tượng đầu tư không được làm giảm các yêu cầu về an toàn và an ninh hạt nhân.
Tại phiên thảo luận ở tổ, ông Hoàng Văn Tuyên, Ủy viên chuyên trách Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, cho rằng việc cho phép doanh nghiệp ngoài Nhà nước tham gia đầu tư, xây dựng và vận hành nhà máy điện hạt nhân SMR có thể giúp huy động thêm nguồn lực và tiếp cận công nghệ mới.
Dù vậy, ông lưu ý điện hạt nhân là lĩnh vực có những nghĩa vụ kéo dài vượt xa thời hạn của một dự án đầu tư thông thường. Các vấn đề cần được xác định rõ gồm trách nhiệm bảo đảm an toàn hạt nhân, quản lý nhiên liệu đã qua sử dụng, xử lý chất thải phóng xạ và tháo dỡ công trình khi kết thúc hoạt động.
Ông Tuyên đề nghị làm rõ tiêu chí xác định nhà máy điện hạt nhân module nhỏ, điều kiện để doanh nghiệp tư nhân tham gia và trách nhiệm bảo đảm nguồn lực thực hiện các nghĩa vụ dài hạn. Những nội dung liên quan đến an toàn, chất thải và tháo dỡ công trình cần được xác định ngay từ giai đoạn chấp thuận đầu tư.
Ngoài cơ chế dành cho điện hạt nhân SMR, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường lưu ý Luật Điện lực vừa được sửa đổi năm 2024 và có hiệu lực từ ngày 01/02/2025. Việc tiếp tục sửa đổi trong thời gian ngắn cần được cân nhắc để bảo đảm tính ổn định và khả năng dự báo của pháp luật, nhất là với lĩnh vực có vốn đầu tư lớn và thời gian thực hiện kéo dài.
Cơ quan thẩm tra đề nghị chỉ sửa đổi những vấn đề thực sự cần thiết, có đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn; những chính sách mới có tác động lớn cần được đánh giá đầy đủ trước khi đưa vào luật.
Với cơ chế đầu tư và giá điện, dự thảo cần làm rõ điều kiện, thẩm quyền, trách nhiệm giải trình, kiểm soát chi phí và phân bổ rủi ro. Việc đơn giản hóa thủ tục không được tạo ra khoảng trống quản lý hoặc khiến chi phí, rủi ro của nhà đầu tư chuyển sang Nhà nước và người sử dụng điện.
Quốc hội dự kiến thảo luận dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực tại hội trường ngày 03/11 và biểu quyết thông qua vào ngày 20/11/2026.
Ông Rubio cho biết Mỹ đã yêu cầu Israel làm nhiều hơn để chặn bạo…
Với tổng vốn 500 tỷ đồng, tỉnh Quảng Ngãi dự kiến đầu tư trang thiết…
Dịch tả lợn châu Phi diễn biến phức tạp tại ba địa phương phía Nam.
Ông James Gorrie cho rằng làn sóng doanh nghiệp một người nhờ AI không thể…
Người biểu tình ở Albania đụng độ cảnh sát ngày thứ 7 liên tiếp, trước…
Ông Elhedery nhận định các tuyến vận tải thay thế ở vùng Vịnh có thể…
