Chính thức áp dụng quy định mới về đăng ký khai sinh và kết hôn

Theo nghị định mới, người dân đăng ký kết hôn hoặc khai sinh không cần xuất trình bản chính giấy tờ tùy thân nếu thông tin đã tồn tại trong cơ sở dữ liệu quốc gia.

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 18/2026/NĐ-CP sửa đổi các thủ tục hành chính liên quan đến đăng ký khai sinh và kết hôn theo hướng đơn giản hóa.

Nghị định số 18/2026/NĐ-CP gồm 6 chương và 18 điều đã sửa đổi, bổ sung 15 nghị định liên quan đến lĩnh vực quản lý của Bộ Tư pháp.

Nghị định này sửa đổi quy định về thủ tục xác nhận tình trạng hôn nhân, đăng ký lại khai sinh, kết hôn và khai tử. Người yêu cầu thực hiện các thủ tục này chỉ cung cấp thông tin về giấy tờ mà không bắt buộc xuất trình hoặc nộp bản giấy nếu thông tin đã có trong hệ thống cơ sở dữ liệu.

Cụ thể, trường hợp người yêu cầu xác nhận tình trạng hôn nhân từng có vợ hoặc chồng nhưng đã ly hôn tại TAND có thẩm quyền hoặc vợ/chồng đã chết và đã đăng ký khai tử tại cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền thì người yêu cầu cung cấp thông tin về giấy tờ bao gồm cơ quan cấp hoặc đăng ký, số và ngày tháng năm ban hành bản án, quyết định ly hôn, giấy chứng tử hoặc trích lục khai tử.

Nghị định sửa đổi, bổ sung quy định về việc đăng ký lại khai sinh đối với cán bộ, công chức, viên chức và người đang công tác trong lực lượng vũ trang bằng cách bỏ yêu cầu nộp văn bản xác nhận của thủ trưởng cơ quan, đơn vị nếu cơ quan chức năng khai thác được thông tin liên quan trên các hệ thống cơ sở dữ liệu.

Nghị định cũng sửa đổi, bổ sung quy trình xác minh hồ sơ đối với đề nghị đăng ký lại khai sinh và đăng ký lại kết hôn khi thực hiện tại UBND cấp xã không phải nơi đăng ký trước đây.

Cán bộ tư pháp kiểm tra thông tin về việc đăng ký khai sinh hoặc kết hôn trước đây trên cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử thông qua nghiệp vụ cấp bản sao. Kết quả tra cứu này trở thành căn cứ để xác định điều kiện đăng ký lại thay vì cần xác nhận văn bản từ UBND nơi đăng ký khai sinh hoặc kết hôn trước đây.

Về vấn đề hộ tịch, nghị định sửa đổi, bổ sung nội dung liên quan đến xuất trình và nộp giấy tờ khi đăng ký hộ tịch bằng cách quy định rõ cơ chế giải quyết thủ tục dựa trên dữ liệu điện tử và hạn chế yêu cầu xuất trình giấy tờ bản chính.

Nghị định quy định rõ phương thức xử lý khi không khai thác được thông tin hoặc thông tin không chính xác. Người yêu cầu đăng ký hộ tịch hoặc cấp bản sao trích lục hộ tịch xuất trình bản chính của một trong các giấy tờ như hộ chiếu, thẻ căn cước công dân, thẻ căn cước, giấy chứng nhận căn cước hoặc giấy tờ khác có dán ảnh và thông tin cá nhân do cơ quan có thẩm quyền cấp, còn giá trị sử dụng để chứng minh về nhân thân khi làm thủ tục trực tiếp tại cơ quan đăng ký hộ tịch.

Trường hợp giấy tờ tùy thân sử dụng là hộ chiếu, thẻ căn cước, căn cước công dân hoặc giấy chứng nhận căn cước thì người yêu cầu chỉ cung cấp thông tin về giấy tờ hoặc số định danh cá nhân. Cơ quan đăng ký hộ tịch tra cứu thông tin thông qua kết nối với cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc cơ sở dữ liệu khác có liên quan để đối chiếu và khai thác dữ liệu.

Nếu không khai thác được thông tin hoặc thông tin khai thác được không đầy đủ, không chính xác thì cơ quan đăng ký hộ tịch yêu cầu người đi đăng ký hộ tịch xuất trình bản chính giấy tờ để chứng minh và đề nghị người đi đăng ký hộ tịch cập nhật, điều chỉnh thông tin trong các cơ sở dữ liệu.

Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 15/1.