ĐBQH: Cán bộ y tế rất lo sợ, không dám mua thiết bị y tế

Đại biểu Phạm Thu Xanh cho rằng tình trạng mua sắm thiết bị y tế đang khiến cán bộ “rất lo sợ”, trong khi cơ sở có thể thiếu thiết bị nhưng vẫn không dám mua vì cảm thấy không an toàn.

Đề xuất phân tầng mua sắm thiết bị y tế

Sáng 4/10, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội họp phiên toàn thể thẩm tra dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.

Tại phiên họp, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết dự thảo sửa đổi Luật Khám bệnh, chữa bệnh bổ sung các quy định nhằm tăng cường quản lý thiết bị y tế.

Một trong những hướng được đề xuất là quản lý thiết bị theo vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng, đồng thời tăng liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa ngành y tế, hải quan, thuế, đấu thầu và bảo hiểm y tế. 

Dự thảo cũng đề xuất công khai giá niêm yết, cập nhật khi giá thay đổi trên hệ thống quản lý dữ liệu thiết bị y tế. Các cơ sở phân phối, kinh doanh thiết bị cũng phải kê khai và cập nhật giá kê khai, đồng thời công khai thông tin trên hệ thống.

Đại biểu lo cán bộ y tế không dám mua thiết bị

Góp ý tại phiên họp, đại biểu Phạm Thu Xanh (Hải Phòng) cho rằng thiết bị y tế đang là vấn đề khiến cán bộ trong ngành “rất lo sợ”.

Theo bà, trong thực tế có thể xảy ra tình trạng cơ sở thiếu thiết bị nhưng cán bộ vẫn không dám mua vì cảm thấy việc mua sắm chưa đủ an toàn. Đại biểu cho rằng việc sửa đổi quy định là cần thiết nhưng cần làm rõ và minh bạch hơn để cán bộ có thể thực hiện nhiệm vụ. 

Bà Xanh đề xuất phân tầng việc mua sắm thiết bị y tế thay vì để tất cả các loại thiết bị đều do từng bệnh viện tự thực hiện.

Theo đó, những thiết bị đặc biệt như robot, máy CT, MRI hoặc một số thiết bị xạ trị gia tốc có thể được đưa vào danh mục mua sắm tập trung, giao Trung tâm Đấu thầu quốc gia hoặc Bộ Y tế thực hiện.

Với những thiết bị có giá trị lớn nhưng được sử dụng phổ biến, việc mua sắm có thể giao cho các trung tâm mua sắm tập trung của tỉnh, thành phố.

Trong khi đó, các thiết bị đơn giản, có tính đặc thù theo từng chuyên khoa có thể tiếp tục giao cho bệnh viện tự mua sắm.

Theo đại biểu, cách phân tầng này có thể giảm áp lực cho cán bộ y tế và hạn chế nguy cơ các bệnh viện phải chia nhỏ gói thầu.

Tập trung quản lý giá, giảm đầu mối trung gian

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết nội dung quan trọng trong lần sửa đổi Luật Khám bệnh, chữa bệnh là bổ sung, sửa đổi Điều 113 về thiết bị y tế, tập trung vào yêu cầu quản lý giá.

Theo Bộ trưởng, các quy định này nhằm giải quyết trước mắt vấn đề giá thiết bị và giảm các đầu mối trung gian trong chuỗi cung ứng. 

Dự thảo cũng hướng tới việc quản lý thiết bị theo toàn bộ vòng đời, từ sản phẩm, nhập khẩu, phân phối đến sử dụng; đồng thời xây dựng hệ thống dữ liệu để công khai giá và thông tin các cơ sở kinh doanh.

Bộ Y tế cho biết việc chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan sẽ phục vụ truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chuỗi cung ứng và theo dõi biến động giá.

Mở rộng đàm phán giá với thiết bị có giá trị lớn

Bộ trưởng Đào Hồng Lan đồng tình với đề xuất mở rộng danh mục đàm phán giá sang thiết bị y tế, nhất là những thiết bị có giá trị lớn và được sử dụng phổ biến.

Theo bà, muốn đàm phán được mức giá tốt cần có dữ liệu đầy đủ về nhu cầu mua sắm của các địa phương. Khi số lượng đặt hàng lớn, khả năng đàm phán với nhà cung cấp sẽ thuận lợi hơn. 

Về đề xuất phân tầng mua sắm và mở rộng đấu thầu tập trung, Bộ trưởng cho biết các nội dung liên quan đàm phán giá và lựa chọn nhà thầu đã được quy định trong Luật Đấu thầu. Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu để bổ sung trong quá trình sửa đổi luật này.

Dự kiến trình Luật Trang thiết bị vào cuối năm 2027

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, những sửa đổi trong Luật Khám bệnh, chữa bệnh lần này chủ yếu nhằm giải quyết các vấn đề trước mắt, đặc biệt là quản lý giá thiết bị y tế.

Bộ Y tế dự kiến đến cuối năm 2027 trình Quốc hội dự án Luật Trang thiết bị. Khi luật này được xây dựng, các vấn đề chung liên quan đến trang thiết bị sẽ được nghiên cứu và đưa vào một khuôn khổ pháp lý riêng. 

Dự thảo cũng đề xuất phân loại mức độ rủi ro của thiết bị y tế thành 4 mức gồm thấp, trung bình thấp, trung bình cao và cao. Bộ trưởng cho biết cách phân loại này nhằm thống nhất với thông lệ quốc tế và khắc phục sự chưa đồng bộ với Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa.