Giá nhà tăng cao, Bộ trưởng Bộ Xây dựng nói gì?

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, thị trường đang thiếu nhà ở thương mại phân khúc trung bình, thấp, nhà ở xã hội và nhà cho thuê, trong khi nguồn cung cao cấp lại dư thừa. 

Nhiều chi phí đẩy giá bất động sản tăng

Sáng 22/8, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh giải trình ý kiến của các đại biểu Quốc hội về định hướng sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.

Đề cập tình trạng giá nhà tại một số đô thị tăng cao trong những năm gần đây, Bộ trưởng cho biết qua khảo sát, nhiều khoản chi phí cấu thành giá bất động sản hiện ở mức cao.

Trong đó có tiền sử dụng đất, chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng, xây dựng, đầu tư hạ tầng kỹ thuật, chi phí tài chính trong thời gian thực hiện dự án, quản lý, bán hàng và thuế.

Theo Bộ trưởng, đây là những yếu tố tác động trực tiếp đến giá thành sản phẩm bất động sản.

Thiếu nhà vừa túi tiền, dư thừa nhà cao cấp

Bên cạnh chi phí đầu vào, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho rằng cơ cấu nguồn cung chưa đáp ứng đúng nhu cầu thị trường.

Thị trường còn thiếu nhà ở thương mại phân khúc trung bình và thấp, nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê. Trong khi đó, nguồn cung nhà ở cao cấp lại có tình trạng dư thừa.

Sự mất cân đối này có thể dẫn đến đầu cơ và mua bán ngắn hạn. Khi bất động sản bị mua đi bán lại, nguồn cung thực tế đến người có nhu cầu ở bị hạn chế, tạo ra tình trạng khan hiếm giả và góp phần đẩy giá lên cao.

Tập trung phát triển nhà ở xã hội, nhà cho thuê

Để từng bước đưa giá nhà về mức phù hợp hơn với khả năng chi trả của người dân, Bộ Xây dựng dự kiến tập trung phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, đồng thời điều chỉnh cơ cấu nguồn cung.

Bộ cũng sẽ tiếp tục đôn đốc các địa phương, doanh nghiệp triển khai các chỉ tiêu về nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê.

Cùng với đó, các công cụ điều tiết thị trường như thuế, tín dụng và quy hoạch sẽ được nghiên cứu, sử dụng phù hợp nhằm kiểm soát đầu cơ, hạn chế việc tích trữ bất động sản và hướng nguồn lực vào nhu cầu thực.

Bộ Xây dựng cũng sẽ phối hợp rà soát, tháo gỡ khó khăn và xử lý các dự án bất động sản tồn đọng, đồng thời hoàn thiện hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản để tăng khả năng giám sát, xử lý hành vi đầu cơ, tạo giá.

Vì sao không quy định khung giá nhà thương mại?

Về đề xuất quy định khung giá chung đối với bất động sản, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho rằng cần phân biệt giữa nhà ở thương mại và nhà ở xã hội.

Nhà ở thương mại được đầu tư để bán, cho thuê, thuê mua và vận hành theo cơ chế thị trường. Doanh nghiệp tự bỏ vốn, tự chịu rủi ro nên được quyền xác định giá bán.

Trong khi đó, nhà ở xã hội gắn với chính sách an sinh và được hưởng các ưu đãi của Nhà nước như miễn tiền sử dụng đất, hỗ trợ về tín dụng. Vì vậy, giá loại hình này phải được kiểm soát và thẩm định trước khi bán.

Theo Bộ trưởng, giá bán nhà ở xã hội được phép cao hơn tối đa 10% so với tổng chi phí đầu tư dự án đã thực hiện, theo quy định.

Đặt cọc tối đa 5% và phải bảo đảm điều kiện pháp lý

Liên quan việc đặt cọc khi mua nhà ở hình thành trong tương lai, Bộ trưởng cho biết trước đây từng xảy ra trường hợp dự án chưa đủ điều kiện pháp lý nhưng chủ đầu tư đã nhận tiền đặt cọc, gây ra nhiều hệ lụy.

Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 quy định mức đặt cọc tối đa 5% giá bán và việc đặt cọc phải được thực hiện khi dự án đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Theo Bộ trưởng, dự án phải hoàn thiện hồ sơ, thủ tục pháp lý, hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai và triển khai thi công theo quy định trước khi được đưa sản phẩm vào kinh doanh.

Đối với khoản 5% cuối cùng của người mua khi thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận, dự thảo sửa đổi dự kiến quy định khoản tiền này được đưa vào tài khoản phong tỏa.

Cách làm này nhằm bảo đảm trách nhiệm của chủ đầu tư với khách hàng và tạo cơ sở thực hiện việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản trên đất.

Hướng nguồn lực vào nhu cầu thực

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, việc giải quyết tình trạng giá nhà tăng cao cần thực hiện đồng thời nhiều giải pháp, từ tăng nguồn cung phù hợp, phát triển nhà ở xã hội, nhà cho thuê đến kiểm soát đầu cơ.

Việc điều chỉnh cơ cấu nguồn cung được kỳ vọng giúp thị trường giảm tình trạng dư thừa nhà cao cấp nhưng thiếu các sản phẩm phù hợp với khả năng chi trả của người dân.

Bộ Xây dựng cũng tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan đến nhà ở, kinh doanh bất động sản và đất đai, hướng tới ổn định thị trường và đưa nguồn lực bất động sản phục vụ tốt hơn nhu cầu thực tế.