Hà Nội duyệt quy hoạch hơn 11.400 ha ven sông Hồng, dân số tối đa 1,2 triệu người

Quy hoạch mới xác định sông Hồng là trục không gian xanh, văn hóa và đô thị trung tâm của Thủ đô. Khu vực nghiên cứu rộng hơn 11.418 ha, kéo dài từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, với quy mô dân số dự báo tối đa 1,2 triệu người.

Quy hoạch trải dài qua 16 phường, xã

Ngày 3/11/2026, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng ký Quyết định số 6075/QĐ-UBND phê duyệt điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở.

Quy hoạch có diện tích nghiên cứu khoảng 11.418,96 ha, thuộc địa giới hành chính 16 phường, xã gồm: Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Hồng Hà, Bồ Đề, Long Biên, Lĩnh Nam, Ô Diên, Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bát Tràng, Thanh Trì, Nam Phù và Hồng Vân.

Phía tây khu vực nghiên cứu giáp cầu Hồng Hà, phía đông giáp cầu Mễ Sở. Phạm vi phía bắc sông cơ bản đến đê tả ngạn, phía nam sông đến đê hữu ngạn.

Theo định hướng được phê duyệt, sông Hồng giữ vai trò trục chiến lược, trục không gian xanh trung tâm, đồng thời là không gian văn hóa, đổi mới sáng tạo và trục phát triển kinh tế, thương mại, dịch vụ, đô thị của Hà Nội.

Quy hoạch hướng tới hình thành không gian biểu trưng cho hình ảnh Thủ đô “Văn hiến – Bản sắc – Sáng tạo”, kết nối hai bờ sông thành một cấu trúc đô thị thống nhất.

Gần 6.600 ha đất dân dụng, dân số dự báo tối đa 1,2 triệu người

Trong tổng diện tích nghiên cứu hơn 11.418 ha, đất dân dụng được quy hoạch gần 6.600 ha, chiếm khoảng 58%. Nhóm này bao gồm đất dịch vụ công cộng – đô thị, đất cây xanh sử dụng công cộng, đất giao thông và đất đơn vị ở.

Gần 1.300 ha được xác định là đất ngoài dân dụng. Phần diện tích còn lại hơn 3.500 ha thuộc các loại đất khác, bao gồm sông, hồ, ao, đầm và các khu vực mặt nước.

Quy mô dân số dự báo của khu vực từ 800.000 đến 1,2 triệu người. Trong đó, mức 1,2 triệu người là ngưỡng tối đa phục vụ tính toán nhu cầu đất đai và khả năng đáp ứng của hệ thống hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật.

Quy mô dân số cụ thể không mặc nhiên được xác định ở mức tối đa mà còn phụ thuộc khả năng đáp ứng yêu cầu an toàn thoát lũ, đê điều và các điều kiện liên quan được cấp có thẩm quyền chấp thuận.

Ba đoạn phát triển với những chức năng khác nhau

Không gian hai bên sông Hồng được tổ chức thành ba đoạn, mỗi khu vực có định hướng phát triển riêng.

Đoạn D1, từ cầu Hồng Hà đến cầu Thăng Long, ưu tiên phát triển không gian sinh thái, bảo tồn cảnh quan tự nhiên và làng xóm truyền thống. Khu vực này kết hợp các hoạt động thể dục thể thao, nghiên cứu, trải nghiệm và những khu đô thị mới có mật độ xây dựng thấp.

Đoạn D2, từ cầu Thăng Long đến cầu Thanh Trì, là khu vực trọng tâm, định hướng phát triển các chức năng hỗn hợp và đa chức năng. Các không gian văn hóa – nghệ thuật, thương mại, tài chính, du lịch, đổi mới sáng tạo và công viên văn hóa được bố trí nhằm tạo động lực phát triển đô thị.

Khu vực này cũng hướng tới hình thành không gian “Phòng khách đô thị”, kết nối trục Hồ Tây – Cổ Loa, đồng thời tổ chức lại một số khu dân cư hiện hữu và phát triển các khu đô thị mới, khu tái định cư.

Đoạn D3, từ cầu Thanh Trì đến cầu Mễ Sở, tập trung phát triển công viên đô thị, công viên chuyên đề, nghỉ dưỡng sinh thái và các hoạt động trải nghiệm. Những khu vực dịch vụ, thương mại, đô thị mới cũng được nghiên cứu gắn với hệ thống cảng hàng hóa, cảng hành khách và bến thủy nội địa.

Khu dân cư ngoài đê được phân loại để cải tạo, tái thiết hoặc di dời

Đối với các khu dân cư ven sông, đặc biệt là những khu vực ngoài đê, quy hoạch định hướng phân loại theo điều kiện thực tế thay vì áp dụng một phương án chung.

Các khu vực có thể được giữ lại để cải tạo, chỉnh trang; một số nơi được nghiên cứu tái thiết đô thị, sắp xếp lại dân cư hoặc di dời một phần nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển và bảo đảm an toàn phòng, chống lũ.

Việc tổ chức lại dân cư phải gắn với phương án tái định cư, hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật và sinh kế của người dân. Những khu vực có làng xóm lâu đời, làng nghề truyền thống, di tích lịch sử và thiết chế cộng đồng cần được xem xét bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa.

Quy hoạch cũng định hướng tổ chức không gian theo các lớp cao độ. Khu vực sát bờ sông ưu tiên không gian ngập nước; tiếp đến là khu bán ngập dành cho công viên, cây xanh và quảng trường. Những khu vực ít ngập có thể bố trí dịch vụ du lịch và công trình thấp tầng thích ứng với điều kiện tự nhiên. Khu vực sát đê được nghiên cứu phát triển các chức năng hỗn hợp như thương mại, dịch vụ, văn phòng, nhà ở, y tế và giáo dục.

An toàn thoát lũ là điều kiện xuyên suốt

Hà Nội xác định ba định hướng ưu tiên trong điều chỉnh quy hoạch là an toàn, sinh thái và giao thông.

Việc sử dụng bãi sông, bố trí công trình và phát triển hạ tầng phải được kiểm chứng bằng mô hình thủy văn, thủy lực, bảo đảm không làm suy giảm khả năng thoát lũ, an toàn hệ thống đê điều và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Không gian ven sông được định hướng kết hợp mặt nước, cây xanh, công viên, quảng trường, đường dạo và các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch. Hệ thống giao thông dọc sông, các cầu vượt sông và mạng lưới kết nối ngang được nghiên cứu đồng bộ với giao thông công cộng, đường thủy và đường sắt đô thị.

Quyết định số 6075/QĐ-UBND có hiệu lực kể từ ngày ký, đồng thời thay thế Quyết định số 1045/QĐ-UBND ngày 25/2/2022 về phê duyệt Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000.

Đồ án là cơ sở để Hà Nội tiếp tục lập quy hoạch chi tiết, triển khai các dự án đầu tư xây dựng và quản lý đất đai, xây dựng trong khu vực. Việc hiện thực hóa định hướng phát triển sẽ phải gắn với yêu cầu bảo vệ hành lang thoát lũ, hệ sinh thái sông và quyền lợi của người dân sinh sống ven sông.