Hồ nước ngọt gần 250 tỷ đồng tại Cà Mau xây xong 2 năm vẫn thiếu nhà máy

Hồ chứa nước ngọt tại tỉnh Cà Mau, tổng mức đầu tư gần 250 tỷ đồng, đã hoàn thành và tích nước từ năm 2024 nhưng đến nay vẫn chưa thể cấp nước cho người dân do thiếu nhà máy xử lý và hệ thống đường ống. 

Ngày 17/4, Sở Nông nghiệp – Môi trường tỉnh Cà Mau cung cấp thông tin về tình trạng vận hành của hồ chứa nước ngọt tại xã Khánh An, huyện U Minh, tỉnh Cà Mau.

Hồ chứa nước ngọt này được xem là công trình lớn tại khu vực miền Tây, có diện tích khoảng 102 ha, tổng mức đầu tư gần 250 tỷ đồng, thuộc Tiểu dự án 8 sử dụng nguồn vốn vay ODA của Ngân hàng Thế giới. Công trình được khởi công từ tháng 1/2022 và đã được nghiệm thu, đưa vào khai thác tích nước từ ngày 30/5/2024.

Theo thiết kế, hồ chứa nước có khả năng cung cấp nước sinh hoạt cho khoảng 11.000 hộ dân, tương đương khoảng 113.000 người tại khu vực U Minh và vùng lân cận, đồng thời phục vụ sản xuất và việc phòng cháy, chữa cháy rừng.

Tuy nhiên, đến nay, dù hồ đã tích trữ khoảng 3,85 triệu m³ nước, công trình vẫn chưa thể cấp nước cho người dân. Nguyên nhân được xác định là do chưa hoàn thiện nhà máy xử lý nước mặt và hệ thống đường ống dẫn nước. Khu vực dự kiến xây dựng nhà máy với diện tích khoảng 3 ha hiện vẫn chưa được triển khai, đang trong giai đoạn lựa chọn nhà đầu tư.

Quá trình triển khai dự án ghi nhận 4 lần điều chỉnh tổng mức đầu tư, từ 184 tỷ đồng lên 248 tỷ đồng. Việc điều chỉnh liên quan đến thay đổi thiết kế, mở rộng đường quanh hồ từ 3 m lên 5 m, bổ sung tuyến đường kết nối và các hạng mục kỹ thuật khác.

Bên cạnh việc chậm đưa vào khai thác, dự án còn phát sinh vấn đề tài chính. Theo kết luận thanh tra tháng 12/2025, công trình còn khoảng 17,783 tỷ đồng chưa thanh toán cho nhà thầu. Trước đó, gói thầu đã được nghiệm thu, thanh toán 17 đợt với tổng giá trị hơn 237 tỷ đồng, đạt khoảng 91,6% giá trị hợp đồng.

Cơ quan chức năng cho biết khoản kinh phí chưa thanh toán nằm trong tổng mức đầu tư đã được phê duyệt. Tuy nhiên, do tài khoản của dự án không còn nguồn để rút vốn ODA, việc giải ngân phần còn lại chưa thể thực hiện.

Ngoài ra, quá trình thanh tra cũng chỉ ra một số tồn tại liên quan đến việc điều chỉnh vốn và áp dụng định mức chưa đúng thẩm quyền. Việc thanh toán phần bù trượt giá cho khối lượng hoàn thành được xác định chưa phù hợp với quyết định điều chỉnh giá hợp đồng trước đó.

Về pháp lý, dự án còn vướng thủ tục đất đai khi chưa hoàn tất việc giao đất. Dù phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đến năm 2030, nhưng tại thời điểm triển khai, dự án chưa được đưa vào kế hoạch sử dụng đất hàng năm.

Hiện hồ sơ liên quan đến đất đai đang được xử lý theo thẩm quyền. Đồng thời, việc lựa chọn nhà đầu tư xây dựng nhà máy nước đã hoàn tất bước đánh giá hồ sơ, với 3 đơn vị tham gia. Dự kiến trong quý 2/2026 sẽ xác định được nhà đầu tư để tiếp tục triển khai các hạng mục còn lại.

Thực tế cho thấy công trình đã hoàn thành phần tích nước nhưng chưa hoàn thiện hệ thống cấp nước, khiến hiệu quả sử dụng chưa đạt như mục tiêu ban đầu.