Hơn 50.000 ca sốt xuất huyết sau 5 tháng, dịch bệnh phá vỡ quy luật cũ

Hơn 50.000 trường hợp mắc sốt xuất huyết Dengue đã được ghi nhận trên cả nước trong 5 tháng đầu năm 2026. Dịch bệnh không còn tập trung ở một số khu vực hay nhóm tuổi nhất định mà đang ảnh hưởng rộng hơn tới nhiều nhóm dân cư.

Ngày 10/6, tại tọa đàm “Sốt xuất huyết Dengue: Những diễn biến khó lường tại Việt Nam”, do Báo Sức khỏe và Đời sống phối hợp tổ chức, các chuyên gia y tế đã cung cấp nhiều thông tin về diễn biến mới của bệnh sốt xuất huyết Dengue tại Việt Nam.

Theo ông Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, trong 5 tháng đầu năm 2026, Việt Nam ghi nhận hơn 50.000 ca mắc sốt xuất huyết Dengue, tăng 2,5 lần so với cùng kỳ năm 2025. Số ca nặng phải nhập viện cũng gia tăng.

Ông Võ Hải Sơn cho biết chu kỳ bùng phát dịch đang có xu hướng ngắn lại và bệnh không còn diễn biến theo quy luật mùa vụ như trước. Năm 2025, số ca mắc vẫn duy trì ở mức cao trong các tháng 11 và 12 thay vì giảm vào cuối năm như thường thấy. Điều này khiến số ca mắc trong những tháng đầu năm 2026 tăng mạnh.

Theo đại diện Cục Phòng bệnh, thời tiết nóng ẩm xen kẽ mưa kéo dài từ đầu năm đã tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi vằn phát triển. Bên cạnh đó, tuýp huyết thanh DENV-2 đang chiếm ưu thế, làm tăng nguy cơ xuất hiện các trường hợp bệnh nặng.

Ông Võ Hải Sơn cho biết thêm năm 2022 từng ghi nhận khoảng 371.000 ca mắc sốt xuất huyết Dengue, trong khi những năm gần đây trung bình ghi nhận khoảng 150.000 ca mắc mỗi năm.

TS Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam, cho rằng có ba yếu tố chính đang tác động tới diễn biến của dịch bệnh. 

Thứ nhất là biến đổi khí hậu, tạo điều kiện cho muỗi Aedes aegypti sinh sôi. Thứ hai là tốc độ đô thị hóa nhanh trong khi hạ tầng tại nhiều khu dân cư còn chưa đồng đều. Thứ ba là diễn biến dịch bệnh ngày càng khó dự báo, gây thêm áp lực cho hệ thống y tế trong việc chuẩn bị nguồn lực và điều trị.

Ở góc độ chuyên môn điều trị, ông Nguyễn Thanh Hùng, Phó Chủ tịch Hội Nhi khoa Việt Nam, nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 1, TP.HCM, cho biết sốt xuất huyết hiện không còn chủ yếu xuất hiện ở trẻ em như trước. Nếu hơn 10 năm trước, khoảng 60-70% ca mắc tại khu vực phía Nam là trẻ dưới 15 tuổi thì hiện nay tỷ lệ mắc giữa trẻ em và người trên 15 tuổi gần tương đương.

Theo ông Nguyễn Thanh Hùng, một trong những vấn đề đáng lưu ý là tâm lý chủ quan của nhiều người dân. Nhiều trường hợp tự mua thuốc điều trị khi sốt cao hoặc cho rằng bệnh không quá nghiêm trọng.

Ông cho biết giai đoạn nguy hiểm nhất của bệnh thường rơi vào ngày thứ 3 đến ngày thứ 5 kể từ khi khởi phát. Đây là thời điểm người bệnh có thể đã giảm sốt và cảm thấy khỏe hơn, nhưng lại có nguy cơ xuất hiện các biến chứng như sốc sốt xuất huyết, xuất huyết nặng hoặc suy đa tạng.

Theo các chuyên gia, việc phát hiện muộn có thể làm gia tăng nguy cơ tử vong. Có những trường hợp gia đình mất cùng lúc hai người con trong một mùa dịch do được phát hiện và điều trị quá muộn.

Ngoài nguy cơ đối với sức khỏe, sốt xuất huyết Dengue còn tạo gánh nặng kinh tế đáng kể. Các trường hợp nặng phải lọc máu hoặc thở máy có thể phát sinh chi phí điều trị hàng trăm triệu đồng, cá biệt từ 500-600 triệu đồng mỗi ca.

Một số bệnh nhân sau khi qua giai đoạn nguy kịch vẫn có thể gặp các vấn đề kéo dài như suy giảm trí nhớ, mất tập trung, mất ngủ, trầm cảm, rụng tóc hoặc rối loạn thị lực.

Các chuyên gia cho rằng kiểm soát muỗi truyền bệnh, loại bỏ lăng quăng, bọ gậy và các nơi muỗi sinh sản vẫn là nền tảng trong phòng ngừa sốt xuất huyết Dengue. Người dân được khuyến nghị dành khoảng 10 phút mỗi tuần để kiểm tra và xử lý các vật chứa nước có nguy cơ phát sinh lăng quăng trong gia đình.

Bên cạnh các biện pháp truyền thống, một số công cụ mới đang được nghiên cứu và ứng dụng. TS Angela Pratt cho biết các hệ thống cảnh báo sớm sử dụng dữ liệu môi trường, thời tiết và trí tuệ nhân tạo đang hỗ trợ dự báo xu hướng lây truyền bệnh chính xác hơn.

Theo đại diện WHO, Việt Nam đã cấp phép cho một loại vắc-xin sốt xuất huyết Dengue. Ngành y tế hiện đang nghiên cứu triển khai thí điểm tiêm vắc-xin tại một số nơi nhằm đánh giá hiệu quả và tính khả thi trước khi xem xét đưa vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng.

WHO đặt mục tiêu không còn ca tử vong do sốt xuất huyết Dengue vào năm 2030. Các chuyên gia nhận định việc nâng cao nhận thức cộng đồng, phát hiện sớm ca bệnh và mở rộng các biện pháp phòng ngừa sẽ góp phần giảm số ca nặng và tử vong trong thời gian tới.