Quy hoạch TP.HCM 100 năm: Hướng tới quy mô kinh tế 800 tỷ USD vào năm 2050

TP.HCM đang xây dựng quy hoạch tổng thể với tầm nhìn kéo dài 100 năm nhằm định hình không gian phát triển, hệ thống hạ tầng và các động lực kinh tế cho nhiều thế hệ.

Ngày 2/6, HĐND TP.HCM tổ chức hội thảo “Quy hoạch tổng thể TP.HCM tầm nhìn 100 năm”. Đây được xem là diễn đàn khoa học đầu tiên trong quá trình xây dựng quy hoạch tổng thể TP.HCM theo Nghị quyết số 260/2025 của Quốc hội và Nghị quyết số 09-NQ/TW về phát triển TP.HCM trong giai đoạn mới.

Theo thông tin được trình bày tại hội thảo, sau khi mở rộng không gian phát triển, TP.HCM có diện tích hơn 6.700 km² và dân số trên 14 triệu người. Thành phố hiện đóng góp hơn 23% GDP và trên 30% tổng thu ngân sách nhà nước.

Đại diện đơn vị tư vấn quy hoạch cho biết mục tiêu của bản quy hoạch là định vị TP.HCM trở thành siêu đô thị toàn cầu, có năng lực cạnh tranh quốc tế, khả năng đổi mới sáng tạo, chất lượng sống cao và thích ứng với các thách thức dài hạn.

Dự thảo quy hoạch xác định các mốc phát triển quan trọng vào các năm 2030, 2045, 2050 và tầm nhìn dài hạn tới năm 2075. 

Theo đó, đến năm 2030, TP.HCM đặt mục tiêu GRDP khoảng 120 tỷ USD, dân số khoảng 16 triệu người và duy trì tốc độ tăng trưởng trên 10% mỗi năm. Đến năm 2050, quy mô kinh tế dự kiến đạt khoảng 800 tỷ USD với dân số từ 22 đến 25 triệu người.

Theo phương án nghiên cứu, TP.HCM sẽ chuyển từ mô hình phát triển tập trung vào khu vực trung tâm sang mô hình siêu đô thị đa cực. Thành phố được đề xuất vận hành theo mô hình 5-5-10 gồm 5 cực động lực tăng trưởng, 5 trục chiến lược và 10 vùng quản trị phát triển, được kết nối bởi hệ thống hạ tầng giao thông đa tầng gồm metro, TOD, không gian ngầm và không gian trên cao.

Năm cực động lực phát triển gồm cực lõi trung tâm quốc tế; cực đổi mới sáng tạo phía Đông; cực công nghiệp và logistics phía Bắc; cực cảng biển, thương mại tự do phía Nam; và cực biển, du lịch. Các khu vực này được kỳ vọng tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế trong dài hạn.

Dự thảo cũng đề xuất hình thành 6 khu đặc thù với các cơ chế riêng, gồm khu công nghệ cao, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế, trung tâm công nghệ số và dữ liệu, trung tâm năng lượng quốc gia, cùng khu phát triển thương mại và văn hóa.

Tại hội thảo, TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP.HCM, cho rằng quy hoạch tổng thể cần có tầm nhìn dài hạn tương tự một bản định hướng phát triển cho nhiều thế hệ. Theo ông Thuận, TP.HCM nên phát triển dựa trên 6 trụ cột gồm đa trung tâm, hướng biển – hướng sông, trung hòa carbon, an toàn khí hậu, kết nối toàn cầu và nâng cao chất lượng sống.

Ông Thuận cũng đề xuất 4 động cơ kinh tế chính cho TP.HCM gồm trung tâm tài chính quốc tế tại khu vực trung tâm; đổi mới sáng tạo tại khu vực Thủ Đức; công nghiệp tiên tiến tại khu vực phía Bắc; và kinh tế biển tại khu vực Đông Nam thành phố.

Bên cạnh các mục tiêu kinh tế, nhiều ý kiến tại hội thảo nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu. Trong đó, rừng ngập mặn Cần Giờ được xác định là khu vực sinh thái quan trọng cần được bảo vệ, đồng thời hệ thống giao thông công cộng, giao thông đường thủy, các công trình tiết kiệm năng lượng và mô hình đô thị carbon thấp được xem là những định hướng phát triển dài hạn của thành phố.