Cá chết hàng loạt trên sông Lam: Nghệ An nhận định không phải dịch bệnh thông thường

Hàng tấn cá nuôi lồng và cá tự nhiên trên sông Lam chết bất thường khiến người dân Nghệ An thiệt hại nặng, cơ quan chức năng nhận định nguyên nhân không phải dịch bệnh thông thường.

Chiều 6/5, Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư Nghệ An cho biết đã có báo cáo sơ bộ gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh liên quan tình trạng cá nuôi lồng và cá tự nhiên chết hàng loạt trên sông Lam, nhận định ban đầu cho thấy đây không phải dịch bệnh thông thường mà có thể liên quan đến biến động môi trường nước làm suy giảm chất lượng nước đột ngột.

Theo kết quả kiểm tra phối hợp với Phòng Kinh tế xã Anh Sơn, tại khu vực nuôi cá lồng trên sông Lam đoạn qua thôn Kim Nhan 1, vào chiều tối 3/5 đã xảy ra mưa lớn kèm dông lốc. Từ khoảng 5h đến 7h sáng 4/5, nước sông Lam xuất hiện hiện tượng chuyển màu vàng đục nhưng không ghi nhận mùi lạ hay váng dầu mỡ.

Ngay sau đó, nhiều loại cá nuôi như trắm cỏ, trắm đen, cá leo, cá ghé, cá ngạnh và cá bọp đồng loạt bỏ ăn, nổi đầu rồi chết hàng loạt với tỷ lệ gần 100% ở một số lồng nuôi. Cá chết nguyên con, màu sắc bên ngoài bình thường, nội tạng không có dấu hiệu xuất huyết nhưng mang xuất hiện chất nhầy.

Không chỉ cá nuôi lồng, nhiều loại cá tự nhiên trên sông Lam như cá chép, cá lăng, cá chạch và cá còm cũng nổi đầu, dạt vào bờ rồi chết rải rác. Đến khoảng 17h cùng ngày, hiện tượng cá chết không còn xuất hiện thêm.

Theo tổng hợp của UBND xã Anh Sơn, có 13 hộ nuôi cá bị ảnh hưởng với tổng cộng 19 lồng nuôi, thiệt hại hơn 8,6 tấn cá. Một số báo cáo khác ghi nhận lượng cá chết khoảng 7,7 tấn. Sau khi cá chết, nhiều hộ dân đã vớt bán hoặc cho người dân địa phương với giá khoảng 50.000 – 60.000 đồng/kg nhằm giảm bớt thiệt hại.

Người dân địa phương cho biết hiện tượng xảy ra rất nhanh, nhiều lồng cá đang phát triển bình thường bỗng nổi đầu và chết trắng chỉ trong thời gian ngắn. Một số hộ nuôi cá lâu năm cho hay chưa từng ghi nhận hiện tượng tương tự theo mùa hay dịch bệnh kể từ khi bắt đầu nuôi cá lồng trên sông Lam từ năm 2009 đến nay.

Sáng 5/5, đoàn kiểm tra của Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư đã tiến hành test nhanh các chỉ tiêu môi trường nước tại khu vực nuôi cá. Kết quả cho thấy độ trong đạt 40cm, pH 7,5, độ kiềm 110 và oxy hòa tan 5mg/l, các chỉ số vẫn nằm trong ngưỡng phù hợp với nuôi cá nước ngọt.

Tuy nhiên, qua các dấu hiệu thực tế như cá chết đồng loạt trên diện rộng, cá nổi đầu, chết nhanh và ảnh hưởng cả cá tự nhiên, cơ quan chuyên môn nhận định nguyên nhân nhiều khả năng liên quan đến suy giảm chất lượng môi trường nước đột ngột, có thể do thiếu oxy hòa tan hoặc xuất hiện khí độc trong nước.

Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư Nghệ An đánh giá đây là hiện tượng bất thường xảy ra trên khu vực sông có dòng chảy mạnh, diễn biến nhanh và hiện rất khó xác định nguyên nhân cụ thể do không còn cá sống trong lồng để lấy mẫu phân tích. Đơn vị đã đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo các cơ quan chuyên môn kiểm tra, xác minh nguồn phát thải có khả năng gây ô nhiễm môi trường nước tại khu vực thôn Kim Nhan 1 và xem xét xử lý trách nhiệm nếu phát hiện vi phạm.

Đáng chú ý, các khu vực xuất hiện cá chết đều nằm phía hạ lưu sông Lam tính từ một nhà máy mía đường vừa xảy ra sự cố vỡ bồn chứa mật rỉ trong thời điểm có mưa dông và sấm sét mạnh chiều 3/5. Nhiều hộ dân nghi ngờ nguồn nước sông có thể đã bị ảnh hưởng sau sự cố này.

Ngoài khu vực sông Lam, sáng 6/5 người dân tại khu vực sông Đào đoạn qua huyện Yên Thành cũ cũng phát hiện nhiều cá tự nhiên chết và nổi lờ đờ trên mặt nước. Chính quyền địa phương cho biết đang tổ chức kiểm tra và báo cáo cơ quan cấp trên để xác định nguyên nhân.

Hiện ngành nông nghiệp Nghệ An đã hướng dẫn người dân thu gom, xử lý cá chết còn sót lại, vệ sinh lồng nuôi, theo dõi chặt diễn biến thời tiết và môi trường nước, đồng thời tạm thời chưa thả giống tái sản xuất cho đến khi môi trường ổn định trở lại.