TP.HCM đề xuất quét thẻ, định danh điện tử để đi xe buýt miễn phí

TP.HCM đang lấy ý kiến 3 phương án miễn vé xe buýt cho 135 tuyến nội tỉnh, với tổng kinh phí dự kiến khoảng 930 tỷ đồng trong 8 tháng cuối năm 2026.

Ngày 10/4, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết đã gửi văn bản lấy ý kiến các sở, ngành liên quan về dự thảo nghị quyết của HĐND TP đối với chính sách hỗ trợ miễn vé xe buýt cho người dân.

Hiện TP.HCM có khoảng 180 tuyến xe buýt, gồm 135 tuyến nội tỉnh và 45 tuyến liên tỉnh. Trước mắt, cơ quan chức năng đề xuất áp dụng miễn vé đối với 135 tuyến nội tỉnh. Trong số này, có 109 tuyến được ngân sách trợ giá và 26 tuyến hoạt động theo cơ chế thị trường.

Đối với các tuyến xe buýt trợ giá, Sở Xây dựng đưa ra 3 phương án để xem xét. Phương án thứ nhất là Nhà nước mua lại doanh thu của các tuyến xe để người dân sử dụng miễn phí. Hành khách không cần quẹt thẻ hay định danh, trong khi đơn vị vận tải được thanh toán theo doanh thu hoặc chi phí chuyến thông qua hệ thống giám sát như GPS, camera. Kinh phí dự kiến khoảng 358 tỷ đồng, tuy nhiên một số doanh nghiệp vận tải chưa đồng thuận.

Phương án thứ hai là thanh toán dựa trên sản lượng hành khách nhân với giá vé bình quân từng tuyến. Doanh nghiệp vận tải sẽ thống kê lượng khách qua hệ thống vé điện tử, sau đó Nhà nước chi trả theo số liệu này. Với phương án này, kinh phí ước tính khoảng 327 tỷ đồng nếu sản lượng tăng 30%, và có thể lên tới 621 tỷ đồng tùy theo thực tế vận hành.

Phương án thứ ba là ngân sách Nhà nước chi trả trực tiếp toàn bộ tiền vé cho hành khách theo số lượt đi thực tế. Số lượt này được ghi nhận thông qua việc hành khách quét thẻ hoặc sử dụng các hình thức định danh điện tử như căn cước công dân, VNeID, thẻ ngân hàng, ví điện tử hoặc ứng dụng MultiGo. Kinh phí thực hiện dự kiến khoảng 329 tỷ đồng nếu sản lượng tăng 30%, và tối đa khoảng 627 tỷ đồng theo kế hoạch đặt hàng.

Sau khi cân nhắc, Sở Xây dựng TP.HCM đề xuất lựa chọn phương án thứ ba do đảm bảo tính minh bạch, kiểm soát chính xác số lượng hành khách và phù hợp với xu hướng chuyển đổi số.

Đối với 26 tuyến xe buýt không trợ giá, do giá vé do doanh nghiệp tự quyết định, thành phố đề xuất cơ chế Nhà nước mua chuyến xe theo đơn giá vận tải hành khách công cộng. Mức giá này được xây dựng dựa trên quy định hiện hành và có điều chỉnh theo giá nhiên liệu, tiền lương và chi phí thực tế.

Ước tính kinh phí để miễn vé cho các tuyến không trợ giá khoảng 303 tỷ đồng. Trong quá trình triển khai, cơ quan quản lý sẽ thương thảo với các đơn vị vận tải nhằm tối ưu chi phí và tiết kiệm ngân sách.

Tổng kinh phí thực hiện chính sách miễn vé xe buýt trên toàn TP trong 8 tháng cuối năm 2026 được dự báo vào khoảng 930 tỷ đồng.

Chính sách này được kỳ vọng sẽ giúp người dân giảm chi phí đi lại, đồng thời khuyến khích sử dụng phương tiện công cộng, góp phần giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường tại đô thị lớn nhất cả nước.