Việt Nam đặt mục tiêu kiểm soát nợ công không quá 60% GDP

Theo Chiến lược nợ công được điều chỉnh, nợ công hằng năm được kiểm soát không quá 60% GDP, nợ Chính phủ không quá 50% GDP và nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ không vượt 25% tổng thu ngân sách nhà nước. 

Kiểm soát nợ công trong giới hạn an toàn

Ngày 15/10/2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký Quyết định số 1989/QĐ-TTg về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 460/QĐ-TTg ngày 14/4/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược nợ công đến năm 2030.

Quyết định mới yêu cầu việc quản lý nợ công bám sát các chủ trương, mục tiêu và nhiệm vụ về cơ cấu lại ngân sách nhà nước, phát triển kinh tế – xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công giai đoạn 2026-2030.

Theo định hướng được điều chỉnh, công tác quản lý nợ công phải đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên hàng đầu; bảo đảm chi tiêu trong khả năng của nền kinh tế, vay trong khả năng trả nợ và giữ vững an ninh tài chính quốc gia. Nợ công tiếp tục được xác định là nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế – xã hội, tạo động lực cho tăng trưởng bền vững.

Trong huy động vốn, nguồn vay trong nước tiếp tục giữ vai trò cơ bản, quyết định, kết hợp với nguồn vay nước ngoài một cách chặt chẽ và hiệu quả.

Đối với giai đoạn 2026-2030, bội chi ngân sách nhà nước phải được kiểm soát theo mức Quốc hội phê duyệt trong dự toán ngân sách và kế hoạch tài chính quốc gia, vay và trả nợ công 5 năm. Các chỉ tiêu an toàn nợ công phải nằm trong giới hạn được Quốc hội quyết định.

Cụ thể, nợ công hằng năm không quá 60% GDP; nợ Chính phủ không quá 50% GDP; nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ không quá 25% tổng thu ngân sách nhà nước; nợ nước ngoài của quốc gia không quá 50% GDP.

Tập trung vốn vay cho các dự án trọng điểm

Quyết định số 1989/QĐ-TTg bổ sung định hướng tập trung đầu tư vào các chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia, nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và các chương trình, dự án theo Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV.

Nguồn lực cũng được ưu tiên cho những dự án trọng điểm có sức lan tỏa cao, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và tạo đột phá trong thu hút vốn đầu tư theo phương thức đối tác công tư.

Việc tập trung vốn nhằm khắc phục tình trạng đầu tư phân tán, dàn trải và kéo dài, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực vay nợ.

Đối với vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài, việc huy động phải gắn với khả năng trả nợ trong dài hạn. Các nguồn vốn này được ưu tiên cho hạ tầng then chốt và những lĩnh vực có khả năng tạo tác động lan tỏa lớn. Việc lựa chọn nguồn vốn và điều kiện vay phải phù hợp, bảo đảm hiệu quả sử dụng.

Quyết định cũng định hướng lựa chọn một số công trình hạ tầng có tính lan tỏa và khả năng tạo nguồn thu trả nợ để Chính phủ cho vay lại từ nguồn vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài.

Siết quản lý nợ địa phương và các khoản vay được bảo lãnh

Một nội dung đáng chú ý là yêu cầu quản lý chặt chẽ việc vay và trả nợ của chính quyền địa phương, bảo đảm dư nợ nằm trong hạn mức theo quy định pháp luật. Các địa phương phải bố trí nguồn trả nợ đầy đủ, đúng hạn và chủ động tăng cường quản lý rủi ro từ hoạt động vay.

Đối với các khoản nợ dự phòng và nghĩa vụ nợ được Chính phủ bảo lãnh, việc quản lý phải tuân thủ quy định, bảo đảm hiệu quả và nằm trong hạn mức bảo lãnh. Nguồn vốn bảo lãnh được ưu tiên cho các chương trình, dự án trọng điểm quốc gia đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư hoặc quyết định đầu tư.

Hạn mức bảo lãnh Chính phủ hằng năm phải nằm trong phạm vi hạn mức bảo lãnh 5 năm đã được Quốc hội quyết định. Việc kiểm soát tốc độ tăng dư nợ bảo lãnh và quyết định hạn mức trong trường hợp vượt tốc độ tăng tổng sản phẩm trong nước của năm trước được thực hiện theo quy định của Luật Quản lý nợ công.

Đổi mới công cụ quản lý nợ, chủ động huy động vốn

Chiến lược điều chỉnh yêu cầu quản lý nợ công thống nhất, chủ động, an toàn và bền vững. Chính phủ sẽ điều hành các chỉ tiêu rủi ro danh mục nợ theo thông lệ quốc tế, đồng thời phù hợp với bối cảnh Việt Nam.

Việc huy động vốn cần được đa dạng hóa theo điều kiện thị trường và yêu cầu nguồn lực của ngân sách nhà nước. Quản lý ngân sách, nợ công và ngân quỹ nhà nước phải được gắn kết chặt chẽ hơn nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nguồn lực tài chính, bảo đảm thanh khoản của Chính phủ tại mọi thời điểm.

Chính phủ cũng chủ động điều hành linh hoạt công cụ, hình thức, kỳ hạn, thời điểm và khối lượng vay trong năm. Việc này nhằm giảm áp lực huy động vốn cho ngân sách, đáp ứng nhu cầu vốn và tạo nguồn dự phòng khi thị trường không thuận lợi, đồng thời bảo đảm an toàn nợ công và thanh khoản của thị trường trái phiếu Chính phủ.

Về thể chế, các cơ quan chức năng sẽ triển khai đồng bộ Luật Quản lý nợ công đã được sửa đổi, bổ sung cùng các văn bản hướng dẫn; tiếp tục rà soát, hoàn thiện khuôn khổ pháp luật để bảo đảm đồng bộ với quy định về ngân sách nhà nước, đầu tư công và các lĩnh vực liên quan.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan nâng cao chất lượng thống kê, cơ sở dữ liệu về nợ nước ngoài tự vay, tự trả. Cơ quan này cũng nghiên cứu định hướng đổi mới khung chính sách quản lý nợ nước ngoài của doanh nghiệp không được Chính phủ bảo lãnh, phù hợp với điều kiện kinh tế và yêu cầu an toàn nợ quốc gia, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Quyết định số 1989/QĐ-TTg tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu tăng cường công khai, minh bạch trong huy động, quản lý và sử dụng nợ công.

Một mục tiêu được đặt ra là đưa Việt Nam sớm trở thành quốc gia có xếp hạng tín nhiệm ở mức Đầu tư, đồng thời tiếp tục triển khai hiệu quả Đề án Cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia đến năm 2030.

Các điều chỉnh này hướng tới nâng cao chất lượng quản lý nợ, kiểm soát rủi ro tài chính và sử dụng vốn vay hiệu quả hơn, qua đó tạo nền tảng cho phát triển kinh tế – xã hội bền vững trong giai đoạn tới.