Việt Nam nghiên cứu thí điểm thuê CEO điều hành doanh nghiệp nhà nước

Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu nghiên cứu thí điểm cơ chế thuê tổng giám đốc doanh nghiệp nhà nước, thay vì chỉ bổ nhiệm theo quy hoạch, để nâng cao năng lực quản trị.

• Bộ Công an kiểm tra doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong năm 2026

Ngày 25/2, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chủ trì cuộc họp về dự thảo nghị định quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Phó thủ tướng yêu cầu dự thảo nghị định cần thiết kế điều khoản riêng về cơ chế thí điểm thuê tổng giám đốc doanh nghiệp nhà nước.

Bà nhấn mạnh khi thực hiện cơ chế thuê có thể không áp dụng cứng nhắc các yêu cầu về quy hoạch, thâm niên, thời gian giữ chức vụ. Điều kiện quan trọng là người được lựa chọn phải có năng lực quản trị và sản phẩm cụ thể.

Phó thủ tướng lưu ý khi đã trao quyền cần thực chất, không đặt thêm nhiều tầng nấc xin ý kiến, làm giảm tính chủ động của doanh nghiệp.

Về đánh giá, xếp loại hàng năm, Phó thủ tướng yêu cầu đổi mới theo hướng cho phép doanh nghiệp áp dụng KPI hoặc phương thức tiên tiến khác, thay vì cơ chế đánh giá hành chính.

Dự thảo cũng cần bổ sung cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ, đảm bảo công khai, minh bạch, phòng ngừa xung đột lợi ích. Bà nhấn mạnh trường hợp rủi ro do nguyên nhân khách quan cần quy định rõ để bảo vệ người thực thi, tạo tâm lý yên tâm đổi mới.

Phó thủ tướng nhắc lại cốt lõi khi xây dựng dự thảo nghị định là chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển, quản trị hiện đại. Đến năm 2030, tất cả tập đoàn, tổng công ty nhà nước phải áp dụng nguyên tắc quản trị theo chuẩn mực OECD.

Việc phân cấp, phân quyền cần đẩy mạnh gắn với phân định rạch ròi thẩm quyền bổ nhiệm giữa Thủ tướng, cơ quan đại diện chủ sở hữu và doanh nghiệp, bảo đảm không chồng chéo, bỏ trống trách nhiệm. Phó thủ tướng tập trung vào hai chức danh then chốt là chủ tịch hội đồng thành viên và tổng giám đốc.

Bộ Nội vụ được giao hoàn thiện dự thảo theo trình tự rút gọn, trình Chính phủ trong tháng 3/2026.

Tính đến năm 2025, cả nước có 671 doanh nghiệp nhà nước, chiếm 0,23% tổng số doanh nghiệp nhưng nắm giữ khối tài sản trên 4 triệu tỷ đồng. Chúng đóng góp 27,2% tổng thu ngân sách Nhà nước theo số liệu năm 2024.

Khối ngân hàng thương mại nhà nước có tổng tài sản 9,36 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 50% thị phần tín dụng toàn hệ thống.