Bắc Kinh yêu cầu doanh nghiệp nhà nước từ bỏ Claude Code, ưu tiên AI nội địa

Một doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc tại tỉnh Sơn Đông, phía đông nước này, đã ra lệnh cho nhân viên báo cáo việc sử dụng trợ lý lập trình trí tuệ nhân tạo [AI] Claude Code của công ty Anthropic, và thay thế bằng các giải pháp thay thế trong nước. Động thái này phản ánh các hạn chế ngày càng tăng của Bắc Kinh đối với các công cụ AI nước ngoài.

Một thông báo nội bộ được đăng tải trên mạng xã hội đã chỉ thị cho các bộ phận điều tra xem liệu nhân viên có đang sử dụng Claude Code hoặc các trợ lý lập trình AI nước ngoài khác hay không, và nộp kết quả trước ngày 17 tháng 7. Những nhân viên bị phát hiện đang sử dụng phần mềm này, được hướng dẫn chuyển sang các công cụ lập trình AI do Trung Quốc phát triển.

Chỉ thị này cho thấy chiến dịch của Trung Quốc chống lại AI nước ngoài, đang mở rộng quy mô, vượt ra ngoài các công ty công nghệ tư nhân, để tiến vào hệ thống doanh nghiệp nhà nước khổng lồ của quốc gia này.

Theo thông báo, lệnh này được ban hành sau khi có hướng dẫn từ Ủy ban Giám sát và Quản lý Tài sản Nhà nước (SASAC) tỉnh Sơn Đông và Tập đoàn Cao tốc Sơn Đông thuộc sở hữu nhà nước.

Thông báo này cáo buộc rằng Claude Code, được phát triển bởi công ty trí tuệ nhân tạo Anthropic có trụ sở tại Mỹ, chứa một cơ chế phát hiện được che giấu, có thể xác định người dùng ở múi giờ Trung Quốc hoặc những người truy cập Claude Code thông qua máy chủ proxy, sau đó truyền các định danh đó trở lại máy chủ của Anthropic.

Claude Code là một công cụ phát triển phần mềm dựa trên trí tuệ nhân tạo, có khả năng phân tích mã nguồn, đọc các tập tin dự án, thực thi các lệnh trên thiết bị đầu cuối và trực tiếp sửa đổi mã nguồn.

Mặc dù công ty Anthropic không chính thức cung cấp dịch vụ Claude Code tại Trung Quốc, một số nhà phát triển Trung Quốc vẫn truy cập nền tảng này thông qua các tài khoản nước ngoài, máy chủ proxy hoặc giao diện bên thứ ba.

“Các công cụ này vốn dĩ đã bị cấm, nhưng nhiều công ty vẫn âm thầm sử dụng chúng,” một nhà báo, họ Lưu, sống tại Sơn Đông đã chia sẻ với The Epoch Times. Ông yêu cầu giấu tên vì lo sợ bị trả thù.

“Cảnh sát mạng phát hiện một số công ty đã cài đặt Claude Code, vì vậy các công ty hiện đang được yêu cầu điều tra, gỡ bỏ phần mềm nếu đã cài đặt và báo cáo kết quả,” ông nói.

Ông Lưu cho rằng chỉ thị này bắt nguồn từ các cơ quan quản lý không gian mạng và cảnh sát mạng cấp tỉnh, trước khi được chuyển đến Ủy ban Giám sát và Quản lý Tài sản Nhà nước tỉnh Sơn Đông, Tập đoàn Cao tốc Sơn Đông, và cuối cùng là đến các doanh nghiệp nhà nước.

Một nhà phát triển phần mềm họ Trần sống tại Bắc Kinh cho biết Claude Code đã trở nên phổ biến rộng rãi trong giới lập trình viên nhờ khả năng tạo mã, chỉnh sửa phần mềm và khắc phục các sự cố lập trình một cách hiệu quả.

“Nhưng một khi nó được kết nối với một dự án doanh nghiệp, nó có thể truy cập vào các kho lưu trữ mã nguồn, tệp cấu hình và các điểm cuối API,” ông Trần, người cũng yêu cầu giấu tên vì sợ bị trả thù, cho biết. “Các công ty nhà nước hiện đang được lệnh phải điều tra việc sử dụng công cụ này. Các giải pháp thay thế nội địa [Trung Quốc] có thể chưa sánh kịp về năng lực hay tính ổn định, điều này có thể làm tăng chi phí nhân công. Tôi nghĩ một số công ty dù sao vẫn sẽ tiếp tục sử dụng nó.”

Chỉ thị này được đưa ra sau các báo cáo gần đây về một tính năng giám sát được tích hợp trong một số phiên bản nhất định của Claude Code.

Trang tin công nghệ ‘IT Home’ của Đài Loan, dẫn lại phân tích dịch ngược từ các nhà phát triển, báo cáo rằng một số phiên bản của Claude Code đã thu thập thông tin như các điểm cuối API được định cấu hình của người dùng, múi giờ máy tính và tên miền proxy. Theo báo cáo, các kết nối liên quan đến các công ty AI, công ty công nghệ Trung Quốc và dịch vụ bán lại tài khoản đã bị gán các định danh ẩn, các định danh này sau đó được truyền cùng với các yêu cầu của người dùng đến máy chủ của Anthropic.

Theo kỹ sư Thariq Shihipar của Anthropic, tính năng này được đưa vào thử nghiệm từ tháng 3/2026 nhằm xác định việc bán lại tài khoản trái phép và hành vi chắt lọc mô hình AI (model distillation). Trong một bài đăng trên X, ông cho biết Anthropic có kế hoạch loại bỏ các định danh ẩn này.

The Epoch Times đã liên hệ với Anthropic để yêu cầu bình luận nhưng chưa nhận được phản hồi tính đến thời điểm xuất bản bài báo này.

Một kỹ sư mạng ở thành phố Trịnh Châu, miền trung Trung Quốc, cho rằng việc thu thập thông tin như vậy, không nhất thiết cấu thành một cửa hậu (backdoor) phần mềm.

“Một cửa hậu truyền thống sẽ bỏ qua các quyền hạn thông thường, điều khiển thiết bị từ xa hoặc đánh cắp dữ liệu,” kỹ sư này chia sẻ với The Epoch Times trong điều kiện giấu tên.

“Điều này gần giống với việc theo dõi và lập hồ sơ người dùng một cách kín đáo. Tuy nhiên, vì Claude Code có quyền truy cập rộng rãi vào mã nguồn, tệp cấu hình và lệnh thiết bị đầu cuối, các công ty có thể lo ngại rằng việc kết hợp các khả năng đó với các cơ chế nhận dạng có thể làm lộ mã nguồn nội bộ, dữ liệu dự án và môi trường phát triển.”

Bắc Kinh đưa ra cảnh báo

Vào ngày 8 tháng 7, một nền tảng an ninh mạng do Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc điều hành, đã ban hành một khuyến cáo an ninh, cảnh báo rằng một số phiên bản của Claude Code chứa những gì được mô tả là “rủi ro cửa hậu an ninh,” theo tờ Nhân dân Nhật báo, cơ quan ngôn luận của nhà nước Trung Quốc.

Khuyến cáo cáo buộc rằng phần mềm này bao gồm một cơ chế giám sát tích hợp có khả năng truyền vị trí địa lý và thông tin nhận dạng của người dùng đến các máy chủ từ xa mà không có sự đồng ý của họ. Cơ quan này xác định các phiên bản từ 2.1.91 đến 2.1.196 bị ảnh hưởng và kêu gọi các công ty cũng như người dùng Trung Quốc gỡ cài đặt các phiên bản đó hoặc nâng cấp lên các bản phát hành mới hơn đã loại bỏ đoạn mã liên quan.

Kỹ sư mạng cho biết cách Bắc Kinh đối xử với phần mềm nước ngoài phản ánh một chính sách rộng lớn hơn, chứ không đơn thuần là một đánh giá an ninh kỹ thuật thuần túy.

“Đảng Cộng sản Trung Quốc yêu cầu phần mềm trong nước phải tích hợp các cơ chế truy cập của chính phủ trong khi ngăn chặn toàn diện phần mềm nước ngoài,” ông nói. “Điều này vượt ra ngoài phạm vi an ninh quốc gia. Nó củng cố thông điệp rằng không thể tin vào các sản phẩm nước ngoài, và phần mềm nước ngoài là một hình thức gián điệp.”

Theo Sun Chen, The Epoch Times