Phân tích: Trương Hựu Hiệp, Lưu Chấn Lập mất tư cách đại biểu Nhân đại và chức vụ quân sự

Ủy ban Thường vụ Nhân đại Trung Quốc họp tại Bắc Kinh từ ngày 25 đến 28/8. Sau cuộc họp, cơ quan này ra thông báo miễn nhiệm Trương Hựu Hiệp khỏi chức Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Nhà nước, đồng thời miễn nhiệm Lưu Chấn Lập khỏi chức Ủy viên Quân ủy Trung ương Nhà nước. Bốn tướng lĩnh gồm Trương Hựu Hiệp, Lưu Chấn Lập, Cự Càn Sinh và Chung Thiệu Quân cũng bị bãi miễn tư cách đại biểu Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (Nhân đại).

Giới phân tích cho rằng việc xử lý chính thức đối với Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập vẫn cần chờ xem diễn biến tại Hội nghị Trung ương 5 khóa này. Việc Tập Cận Bình hạ bệ Trương Hựu Hiệp được ví như một cuộc đảo chính và cho thấy ông đã mất lòng người.

Trương Hựu Hiệp, Lưu Chấn Lập bị tước chức vụ trong Quân ủy Trung ương và tư cách đại biểu Nhân đại

Theo Tân Hoa Xã, thông báo sau phiên họp của Ủy ban Thường vụ Nhân đại Trung Quốc cho biết cơ quan này quyết định miễn nhiệm Trương Hựu Hiệp khỏi chức Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Nhà nước, đồng thời miễn nhiệm Lưu Chấn Lập khỏi chức Ủy viên Quân ủy Trung ương Nhà nước. Ngoài ra, tư cách đại biểu Nhân đại của Trương Hựu Hiệp, Lưu Chấn Lập, Cự Càn Sinh và Chung Thiệu Quân cũng bị bãi bỏ.

Thượng tướng Trương Hựu Hiệp là Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương, còn Thượng tướng Lưu Chấn Lập là Ủy viên Quân ủy Trung ương kiêm Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu Liên hợp. Cả hai đã bị thất sủng vào đầu năm nay. Thượng tướng Cự Càn Sinh từng giữ chức Tư lệnh Lực lượng Hỗ trợ Chiến lược, trong khi Trung tướng Chung Thiệu Quân từng là Chính ủy Đại học Quốc phòng và Chủ nhiệm Văn phòng Quân ủy Trung ương.

Trương Hựu Hiệp, một nhân vật thuộc nhóm “Thái tử đảng”, và đồng minh trong quân đội là Lưu Chấn Lập bị công bố mất chức ngày 24/1. Tuy nhiên, trước đó họ vẫn chưa bị miễn nhiệm các chức vụ quân sự, đồng thời tư cách đại biểu Nhân đại cũng chưa bị bãi bỏ. Có tin đồn rằng nguyên nhân là do xuất hiện sự phản ứng trong nội bộ đảng và quân đội.

Từ đầu tháng 8, Tập Cận Bình cùng 7 Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị Trung Quốc đồng loạt vắng bóng tại Bắc Đới Hà. Đến ngày 16/8, Tập Cận Bình mới xuất hiện trở lại. Có người cho rằng các hội nghị Bắc Đới Hà hiện nay không còn tình trạng các nguyên lão can thiệp trực tiếp vào chính sự, nhưng lại là nơi diễn ra những cuộc bàn bạc và sắp xếp chính sách đối nội, đối ngoại ở cấp cao nhất. Một số ý kiến khác cho rằng các nguyên lão của Đảng Cộng sản Trung Quốc vẫn có ảnh hưởng tiềm tàng.

Nhà bình luận chính trị kỳ cựu sống tại Mỹ Đường Tĩnh Viễn nói với Epoch Times rằng việc cuối cùng Trương Hựu Hiệp sẽ bị xử lý như thế nào vẫn phải chờ xem những thông báo liên quan trước Hội nghị Trung ương 5 dự kiến diễn ra vào tháng 10 năm nay. Đây là một chỉ dấu rất quan trọng để quan sát tình hình chính trị cấp cao của Trung Quốc. Nếu cuối cùng Trương Hựu Hiệp bị Tập Cận Bình quy kết một loạt tội danh, điều đó có nghĩa giới lãnh đạo cấp cao Trung Quốc đã đạt được một thỏa thuận nào đó, tức là hy sinh Trương Hựu Hiệp để duy trì vẻ ngoài đoàn kết của giới lãnh đạo.

Ông nói: “Dù Đảng Cộng sản Trung Quốc đấu đá thế nào, họ cũng không thể để con thuyền bị lật. Vì mục tiêu bảo vệ đảng, nhiều khả năng họ sẽ đạt được một thỏa thuận nội bộ nào đó, cuối cùng hy sinh Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập”.

Chuyên gia: Tập Cận Bình hạ bệ Trương Hựu Hiệp chẳng khác nào đảo chính, mất lòng người nghiêm trọng

Cha của Trương Hựu Hiệp là Trương Tông Huân và cha của Tập Cận Bình là Tập Trọng Huân từng là chiến hữu thân thiết. Trương Hựu Hiệp và Tập Cận Bình cũng được xem là “bạn từ thuở nhỏ”. Trước đây, dư luận bên ngoài Trung Quốc thường xếp Trương Hựu Hiệp vào “Thiểm Tây bang” của Tập Cận Bình. Sau Đại hội 20, Trương Hựu Hiệp tiếp tục phục vụ quá tuổi quy định và được cho là người giúp Tập Cận Bình kiểm soát quân đội.

Sau khi Trương Hựu Hiệp và Ủy viên Quân ủy Trung ương Lưu Chấn Lập bị thất sủng, quân đội Trung Quốc từng chỉ trích hai người “nghiêm trọng chà đạp và phá hoại chế độ Chủ tịch Quân ủy chịu trách nhiệm, gây ảnh hưởng đến sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng đối với quân đội và đe dọa nền tảng cầm quyền của Đảng”.

Nhà bình luận độc lập Đỗ Chính cho rằng Trương Hựu Hiệp đã trở thành “cái gai trong mắt” Tập Cận Bình. Sau Đại hội 20, Trương Hựu Hiệp có quan hệ mật thiết với nhiều nguyên lão Trung Quốc có ý định can thiệp chính sự, ở một mức độ nào đó bị cho là có ý định làm Tập Cận Bình mất thực quyền. Trương Hựu Hiệp cũng xảy ra xung đột với Hà Vệ Đông và Miêu Hoa, những người thân tín của Tập Cận Bình trong quân đội, và đã khiến cả hai bị hạ bệ.

Tập Cận Bình lo ngại đến Đại hội 21, ông có thể bị thay thế bởi một người được Trương Hựu Hiệp ủng hộ. Cuối cùng, Trương Hựu Hiệp đã bị Tập Cận Bình “đánh một đòn chí mạng”.

Nhà bình luận độc lập Thái Thận Khôn từng tiết lộ một thông tin cho rằng Trương Hựu Hiệp đã thừa nhận từng tìm cách ép Tập Cận Bình trao lại quyền lực, đồng thời thẳng thừng nói “chỉ còn một bước nữa là viết lại lịch sử”. Việc Tập Cận Bình công khai xử lý Trương Hựu Hiệp đang phải đối mặt với áp lực rất lớn. Tuy nhiên, nếu không thể xử lý vụ án Trương Hựu Hiệp, Tập Cận Bình sẽ khó bảo đảm tiếp tục giữ chức tại Đại hội 21 vào năm tới và hoàn tất việc xác lập vị thế cầm quyền suốt đời về mặt thể chế.

Nhà nghiên cứu các vấn đề Trung Quốc Hoành Hà nói với Epoch Times rằng việc Tập Cận Bình thanh trừng Trương Hựu Hiệp là vì Trương đã làm Tập mất thực quyền, điều này không sai. Tuy nhiên, khi Tập Cận Bình bắt giữ Trương Hựu Hiệp, ông không có bất kỳ cơ sở pháp lý hay căn cứ kỷ luật đảng nào. Bản thân hành động đó cũng là một cuộc đảo chính.

Ông giải thích rằng không nhất thiết phải lật đổ chính quyền mới được gọi là đảo chính. Tập Cận Bình không thông qua quy trình hợp pháp mà đột ngột bắt giữ Trương Hựu Hiệp, người đứng đầu trong số các Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương. Điều này cho thấy Tập Cận Bình thực sự từng bị mất thực quyền. Đây là một cuộc đảo chính nhằm giúp Tập giành lại quyền lực. Những sự kiện mang tính đảo chính như vậy từng xuất hiện trong lịch sử Đảng Cộng sản Trung Quốc, ngoài việc bắt giữ “Tứ nhân bang”, sau đó còn có trường hợp Triệu Tử Dương bị quản thúc. Hiện nay, trường hợp của Trương Hựu Hiệp có tính chất tương tự, dù ông không phải là người đứng đầu.

Ngày 7/3, khi tham dự phiên họp toàn thể của đoàn đại biểu quân đội tại Nhân đại, Tập Cận Bình nhấn mạnh trong quân đội “tuyệt đối không thể có những người hai lòng với Đảng”.

Đường Tĩnh Viễn cho rằng điều này cho thấy Tập Cận Bình muốn duy trì ảnh hưởng đối với quân đội, nhưng thực tế không đạt hiệu quả. Từ khi Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập bị bắt cho đến nay, không có bất kỳ chiến khu hay quân chủng nào lên tiếng công khai ủng hộ việc Tập Cận Bình bắt giữ hai người. Tập Cận Bình cũng không dám đến bất kỳ đơn vị quân đội nào để thị sát hoặc trực tiếp tiếp nhận lời tuyên thệ trung thành của binh sĩ.

Ông nói: “Đây là hiện tượng chưa từng xuất hiện kể từ khi Mao Trạch Đông thành lập chính quyền. Điều đó cho thấy Tập Cận Bình đã mất kiểm soát quân đội, và quân đội căn bản không phục ông ta.”

Từ ngày 31/1, Quân báo Trung Quốc liên tục đăng bài trong nhiều ngày chỉ trích Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập, kêu gọi quân đội ủng hộ cái gọi là quyết định của “Trung ương Đảng”, nhận thức rõ tình thế và không để bản thân bị phân tâm. Những động thái này cũng được xem là dấu hiệu cho thấy việc chính quyền xử lý Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập đã gây bất mãn trong quân đội.

Hoành Hà cho rằng Tập Cận Bình đã bắt Trương Hựu Hiệp hơn nửa năm nhưng đến nay mới xử lý, bản thân điều này đã cho thấy Tập gặp rất nhiều khó khăn trong việc giải quyết vấn đề Trương Hựu Hiệp.

Ông nói: “Bởi vì trong vấn đề này, Tập đã hoàn toàn mất lòng người và cũng mất sự ủng hộ trong nội bộ Đảng. Dù ông ta có bổ sung thủ tục gì đi nữa thì cũng không còn tác dụng”.

Đường Binh, Lạc Á/ Epoch Times