Chủ đề “Xem phim ngắn giảm IQ” đứng đầu Weibo, cư dân mạng TQ: “Thuốc phiện điện tử”

Chủ đề “Phim ngắn Hồng Quả làm giảm IQ” vừa đứng đầu bảng tìm kiếm nóng của Weibo. Nhiều cư dân mạng Trung Quốc Đại Lục than càng xem càng nghiện, có người gọi phim ngắn là “thuốc phiện điện tử”.

Hồng Quả (Hongguo) là một nền tảng video ngắn của Trung Quốc. Một cư dân mạng kể rằng ban đầu chỉ định xem phim ngắn để thư giãn, nhưng đã lướt thì không dừng lại được, đến mức chẳng còn hứng thú đọc sách hay tập thể dục.

Một người khác vốn đã lên kế hoạch học tiếng Anh, dựng video và tập thể hình, nhưng giờ cứ rảnh là lại mở phim ngắn. Thấy “đầu óc ngày càng ngu đi”, người này quyết định gỡ ứng dụng ngay.

Dưới phần bình luận, nhiều người có chung cảm giác. Có người than khả năng tập trung của mình ngày càng kém, người khác gọi phim ngắn là “thuốc phiện điện tử”, “ma túy điện tử kiểu mới”.

Cũng có người đăng ảnh chụp nhật ký sử dụng điện thoại, cho thấy mỗi ngày họ xem phim ngắn hơn 10 tiếng.

Phim ngắn liên tục tung ra những cú đảo ngược tình tiết. Cộng thêm chế độ tự động phát và thuật toán gợi ý, người xem vừa hết tập này đã muốn xem ngay tập tiếp theo.

Phim AI na ná nhau, có người lo cho trẻ em

Không chỉ khiến người xem khó dứt ra, phim ngắn còn bị chê nhiều về nội dung.

Một người viết rằng trên mạng giờ đây tràn ngập phim ngắn làm bằng AI, nội dung gần như y hệt nhau: cứ 10 phim thì có 8 phim như đúc từ một khuôn.

Có người lo những bộ phim này chỉ chăm chăm chiều cảm giác “xem cho đã” của khán giả, không chỉ ảnh hưởng đến người lớn mà với trẻ em, tác động có thể còn lớn hơn. Theo người này, ngày nào cũng thức khuya xem phim thì đến thời gian để suy nghĩ cũng bị chiếm mất.

Xem phim ngắn có ảnh hưởng đến não bộ?

Một nghiên cứu của Trường Khoa học Tâm lý thuộc Đại học Bristol (Anh) cho thấy, đặc tính “liên tục chuyển nội dung” khi xem phim ngắn có thể làm suy giảm trí nhớ tương lai, tức khả năng nhớ ra việc mình đã định làm. Công trình đăng năm 2025 trên tạp chí tâm lý học quốc tế Memory.

Năm 2024, Khoa Tâm lý học của Đại học tư thục Sigmund Freud ở Áo công bố trên tạp chí Life một nghiên cứu cho thấy người tham gia xem video ngắn hơn 4 tiếng mỗi ngày có dấu hiệu bất thường cả về hoạt động thần kinh lẫn nhận thức.

Tại Trung Quốc, nhóm của giáo sư Hồ Ngọc Chính, Đại học Chiết Giang, đã dùng chụp cộng hưởng từ chức năng (fMRI) và phổ cộng hưởng từ (H-MRS) để quét não 56 người trẻ khỏe mạnh, tuổi trung bình khoảng 23. Họ vừa nằm trong máy chụp vừa xem một loạt đoạn phim ngắn.

Kết quả cho thấy khi người tham gia vuốt sang đoạn khác lúc đoạn phim chưa chạy được một nửa, hai vùng não liên quan đến việc thực hiện nhiệm vụ nhận thức hoạt động mạnh hơn so với khi họ xem trọn đoạn phim. Nghiên cứu đăng trên tạp chí NeuroImage tháng 7/2026.

Bác sĩ Trâu Oánh, khoa Tâm lý, Bệnh viện số 2 trực thuộc Đại học Trung y dược Chiết Giang, nói với trang tin Trung Quốc Lam rằng phim ngắn cài dày đặc tình tiết đảo ngược và nút thắt, liên tục kích thích dopamine. Bộ não vì thế luôn ở trạng thái hưng phấn thụ động, chạy quá tải, dẫn đến mệt mỏi, giảm khả năng tập trung và lĩnh hội.

Bà giải thích rằng khi xem phim ngắn, bộ não thực ra không hề nghỉ ngơi mà chỉ chuyển sang một chế độ làm việc khác. Lượng dopamine dự trữ bị vắt kiệt sẽ khiến người xem khó tập trung và hiểu chậm hơn.