Ăn mật ong có giúp tăng tốc độ hồi phục của cơ thể?

Mật ong được đánh giá cao nhờ nhiều lợi ích cho sức khỏe, từ làm dịu đau họng và giúp ngủ ngon đến chữa lành vết thương và giảm các yếu tố nguy cơ mắc bệnh tiểu đường và bệnh tim mạch. Vậy, việc ăn mật ong khi ốm hoặc bị thương có giúp hồi phục nhanh hơn không?

Giáo sư Clare Collins, Giáo sư danh dự về Dinh dưỡng và Chế độ ăn uống tại Đại học Newcastle, Úc, đã viết trên “The Conversation” rằng độ axit của mật ong giúp ức chế sự phát triển của vi khuẩn, và độ đặc cùng độ nhớt của nó tạo ra áp suất thẩm thấu, do đó hạn chế sự lây lan của vi khuẩn. Các thành phần khác trong mật ong cũng có tác dụng chống viêm và chống oxy hóa.

Về việc liệu mật ong có tác dụng trị liệu đối với các vấn đề sức khỏe và vết thương cụ thể hay không, Collins giải thích dựa trên các kết quả nghiên cứu. Trước tiên, bà đề cập đến thành phần của mật ong.

Bà cho biết mật ong có hàm lượng nước lên đến 20%, phần còn lại (80%) bao gồm các monosaccharide có thể được cơ thể người tiêu hóa nhanh chóng. Các monosaccharide chính là fructose (28% đến 32%) và glucose (26% đến 31%), cùng với một lượng nhỏ sucrose và các loại đường khác.

Điều này có thể dẫn đến sự tăng đường huyết ở các mức độ khác nhau. Chỉ số đường huyết (GI) đo lường tốc độ tăng đường huyết sau khi ăn hoặc uống. 

Mật ong cũng chứa một lượng nhỏ vitamin (A, B1, B2, B6, C), khoáng chất (kali, magiê, sắt, kẽm), axit amin (protein) và enzyme từ dịch tiết của thực vật, ong và côn trùng.

Thành phần dinh dưỡng của mật ong thay đổi tùy thuộc vào thời điểm và địa điểm ong thu thập phấn hoa, cũng như thời gian bảo quản.

Mật ong có thể giúp vết thương mau lành không?

Một nghiên cứu năm 2015 đã đánh giá hiệu quả của mật ong trong điều trị bỏng cấp tính, vết rách và vết thương mãn tính, so sánh nó với các loại thuốc bôi ngoài da hoặc các loại băng gạc khác.

Kết quả cho thấy có bằng chứng chất lượng cao chứng minh rằng băng gạc tẩm mật ong có thể đẩy nhanh quá trình lành vết bỏng độ hai từ 4 đến 5 ngày so với băng gạc truyền thống, và cũng có bằng chứng chất lượng trung bình cho thấy mật ong có thể đẩy nhanh quá trình lành vết thương nhiễm trùng sau phẫu thuật.

Một nghiên cứu năm 2020 cho thấy tất cả các loại mật ong đều có hiệu quả chống lại hầu hết các vi khuẩn kháng kháng sinh và có thể được xem xét để điều trị các bệnh nhiễm trùng kháng kháng sinh. Nếu sử dụng, cần có sự hướng dẫn của bác sĩ, và chỉ nên sử dụng mật ong y tế đã được khử trùng, tiệt trùng và đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn và kháng khuẩn.

Mật ong có giúp người lớn dễ ngủ hơn không?

Các nghiên cứu về tác dụng của mật ong đối với giấc ngủ còn hạn chế. Một thử nghiệm đã so sánh chất lượng giấc ngủ của 68 người lớn nhập viện. Một nửa số người tham gia uống hỗn hợp sữa (150 ml) và mật ong (30 g) hai lần mỗi ngày, trong khi nửa còn lại thì không.

Những người tham gia uống hỗn hợp mật ong cho biết chất lượng giấc ngủ được cải thiện bắt đầu từ ngày thứ 3. Tuy nhiên, kết quả này có thể bị sai lệch, vì người tham gia biết họ đang uống sữa mật ong, và việc uống loại đồ uống này có thể mang lại cảm giác thoải mái.

Mật ong có thể làm dịu cơn đau họng và ho, đồng thời giúp trẻ dễ ngủ hơn không?

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng mật ong có thể cải thiện giấc ngủ của trẻ em và làm giảm các triệu chứng ho. Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là các nghiên cứu này có nhiều hạn chế liên quan đến loại mật ong được sử dụng. Loại và lượng mật ong khác nhau giữa các nghiên cứu, và các thành phần chính xác có trong đó không thể xác định được. Do đó, cần phải thận trọng khi diễn giải kết quả nghiên cứu.

Mặc dù phân tích hóa học một số loại mật ong đã phát hiện ra một lượng nhỏ “hormone hạnh phúc” serotonin và melatonin, có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ và nhịp sinh học, nhưng các nhà nghiên cứu cho rằng lượng nhỏ này có nhiều khả năng ảnh hưởng đến hoạt động của ong hơn là hành vi của con người.

Mật ong có thể giúp phòng chống bệnh tiểu đường, bệnh tim và ung thư không?

Liên quan đến bệnh tiểu đường, một nghiên cứu năm 2023 cho thấy mật ong có tác dụng tích cực đối với một loạt các yếu tố nguy cơ gây bệnh tiểu đường, bao gồm khả năng dung nạp glucose và làm lành vết thương. Tuy nhiên, vì liều lượng và loại mật ong không được tiêu chuẩn hóa, các nhà nghiên cứu kết luận rằng mật ong có thể được sử dụng như một liệu pháp bổ trợ cho các loại thuốc thông thường, nhưng không thể thay thế chúng.

Về bệnh tim mạch, một nghiên cứu được công bố năm 2022 cho thấy mật ong không có tác dụng đối với một số yếu tố nguy cơ gây bệnh tim mạch—cholesterol toàn phần, triglyceride, lipoprotein mật độ thấp LDL hay cholesterol “xấu” hoặc lipoprotein mật độ cao (HDL hay cholesterol tốt).

Tuy nhiên, một nghiên cứu năm 2025 cho thấy keo ong (một chất nhựa được hình thành bởi ong thu thập nhựa cây, phấn hoa hoặc mật hoa, trộn với nước bọt và sáp ong của chúng) có thể làm giảm đáng kể triglyceride, cholesterol LDL “cholesterol xấu”, đường huyết lúc đói, insulin và huyết áp tâm thu (giá trị cao hơn trong các chỉ số huyết áp). Nhưng xét đến việc hầu hết các thử nghiệm bổ sung keo ong chỉ kéo dài vài tháng và các sản phẩm bổ sung này khá đắt tiền, có lẽ nên dành số tiền đó cho các thực phẩm chức năng tốt cho sức khỏe thì hơn.

Đối với bệnh nhân ung thư, một nghiên cứu được công bố năm 2023 cho thấy mật ong có thể làm giảm loét và viêm miệng sau hóa trị hoặc xạ trị, và giảm một số tác dụng phụ của hóa trị.