Các cặp đôi muốn hạnh phúc hãy học cách “nhượng bộ một phần”

Nhà tâm lý học Mỹ Mark Travers cho rằng để cuộc cãi vã vợ chồng không leo thang, điều quan trọng không phải là vội thuyết phục người kia mà là biết “nhượng bộ” một cách khéo léo.

Ông Mark Travers, nhà tâm lý học trưởng của công ty tư vấn tâm lý Awake Therapy, cho biết khi vợ chồng hay các cặp đôi cãi nhau, câu chuyện dễ đi lan man. Lúc đầu hai người chỉ bàn về một việc cụ thể, chẳng hạn một bên tự ý đổi kế hoạch, hay mua sắm bốc đồng mà không hỏi ý người kia trước. Tuy nhiên, càng cãi, trọng tâm càng chuyển từ sự việc sang con người, rồi thành màn chỉ trích lẫn nhau: “Có cần phản ứng dữ dội như vậy không?”, “Lần nào cũng thế”, “Giờ thì đúng là không thể nói lý được nữa”.

Một khi cuộc cãi vã thành ai nói phần nấy, bên nào cũng vội chứng minh mình mới là người có lý, hai người dễ sa vào vòng tranh cãi và đổ lỗi không dứt, khiến vấn đề ban đầu ngày càng khó giải quyết.

Theo ông Travers, lúc này có một cách giúp cuộc tranh cãi không vượt khỏi tầm kiểm soát. Ông gọi đó là “nhượng bộ một phần” (partial yield): chịu lùi một bước vừa phải, thừa nhận phần mình sai, để câu chuyện không lệch khỏi trọng tâm ban đầu rồi biến thành cuộc đổ lỗi qua lại.

Điều đó không có nghĩa là bạn phải nhận toàn bộ lỗi về mình, cũng không cần vì thế mà từ bỏ những quan điểm khác.

Không cần nhận hết lỗi: 4 điểm giúp cuộc cãi vã hạ nhiệt ngay

Ông Travers mô tả “nhượng bộ một phần” là khi đang cãi nhau mà nhận ra mình thực sự có chỗ sai thì chủ động thừa nhận, không đợi người kia truy hỏi mãi mới chịu nhận. Cách làm này thật ra không khó, chỉ cần nắm 4 điểm dưới đây là có thể áp dụng tự nhiên trong trò chuyện hằng ngày.

(1) Nói cụ thể mình sai ở đâu. Một câu như “Em nói đúng, anh không nên nói như vậy trước mặt mẹ em” là cách đáp phù hợp. Nếu chỉ nói chung chung kiểu “Thôi được rồi, coi như anh sai!”, câu đó nghe như nhận thua miễn cưỡng, và người kia cũng sẽ nhận ra bạn chỉ nói cho qua, trong lòng không phục.

(2) Đừng thêm “nhưng” sau khi nhận lỗi. Thêm chữ này sẽ xóa đi tác dụng của lời nhận lỗi vừa nói. Nếu vẫn có ý kiến khác, bạn có thể nêu sau, không cần vội phản bác ngay. Trước hết, hãy chỉ thừa nhận phần mình sai, để lời nhượng bộ ấy đứng riêng, trọn vẹn.

(3) Chọn đúng lúc, nhượng bộ sớm. Một khi người kia bắt đầu nhắc lại đủ thứ bực dọc từ trước, “nhượng bộ một phần” sẽ kém hiệu quả đi nhiều. Tốt nhất là nhận lỗi ngay khi bạn vừa nhận ra mình thực sự đuối lý ở một việc nhỏ nào đó.

(4) Dù mình có lý, vẫn sẵn lòng nhận phần sai. Nhiều người vì thấy mình có lý nên không chịu nhận bất cứ lỗi nào, cũng không lùi bước. Chẳng hạn, có thể nói: “Anh nói đúng, phần đó quả là trách nhiệm của em”, “Anh nói có lý, em quên báo trước cho anh thật” hay “Em không nên tự ý quyết định khi chưa bàn với anh”.

Ông Travers nhận định “nhượng bộ một phần” giúp giải tỏa áp lực cảm xúc dồn nén trong lúc cãi nhau, khiến người kia thấy mình được thấu hiểu, dễ bình tĩnh lại, và thường không bên nào cảm thấy mình thua. Thật lòng nhận phần sai của mình thường giúp người kia quay lại tập trung vào chính vấn đề, để hai người cùng tìm cách giải quyết, thay vì giằng co trong cảnh đổ lỗi, tranh cãi không hồi kết.

“Theo kinh nghiệm của tôi, không có cách nào làm dịu xung đột nhanh hơn thế”, ông nói.

Điều đáng ngại nhất khi cãi nhau không phải là “thua”, mà là người kia âm thầm để bụng

Những người quen nhận lỗi đúng lúc trong việc nhỏ và sẵn lòng nhượng bộ thường không tích tụ nhiều mối bất bình kiểu “để dành tính sổ sau”, cũng không tiện miệng nhắc lại những bực dọc cũ mỗi lần cãi nhau, ông Travers cho biết. Các cuộc cãi vã của họ thường xoay quanh đúng việc vừa gây ra mâu thuẫn, chứ không lôi hết việc cũ này đến việc cũ khác ra, khiến tranh cãi ngày càng gay gắt.

Ngoài ra, so với nhận toàn bộ lỗi, nhượng bộ một phần cũng dễ làm hơn.

Ông giải thích rằng nhiều người không chịu nhận lỗi không phải vì thấy mình hoàn toàn không sai, “mà vì sợ nhận một phần lỗi thì cũng như nhận mọi việc đều là lỗi của mình, nên dứt khoát không nhận gì cả”.