Hành trang sống: 6 bài học đắt giá từ các bậc tiền bối

Nếu chúng ta có thể xuyên qua thời gian và mang về một vài điều từ cha mẹ và ông bà, chúng ta sẽ mang về điều gì? Không phải những gian khổ, bất công hay những cơ hội hạn chế mà họ từng trải qua, mà là những bài học nhân sinh quý báu của các bậc tiền bối mà chúng ta cần gìn giữ.

Thứ nhất, tái định hình phẩm giá của lao động

Tổ tiên của chúng ta hiểu rằng công việc không chỉ đơn thuần là kiếm tiền. Công việc còn có thể rèn luyện tính tự giác, tinh thần trách nhiệm và lòng tự trọng. Họ tận tâm với công việc của mình, bởi gia đình cần dựa vào họ.

Ngày nay, chúng ta luôn nói về việc tìm kiếm giá trị bản thân. Trong khi những thế hệ đi trước thường tìm thấy chính mình thông qua việc gánh vác trách nhiệm, phục vụ người khác và giữ lời hứa.

Thứ 2, tái định hình sự thiêng liêng của gia đình

Ông bà giúp nuôi dạy cháu. Các cô, dì, chú, bác sửa chữa những lỗi lầm của cháu trai, cháu gái. Bữa tối Chủ nhật giống như một lớp học, nơi những câu chuyện, giá trị và lịch sử được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Trẻ em ngồi bên cạnh người già và lắng nghe những lời khuyên về cuộc sống.

Hãy thử hình dung, nếu điều này xảy ra ngày nay thì đó sẽ là một bước đột phá mang tính cách mạng đến mức nào.

Người trẻ không còn chỉ tiếp thu kinh nghiệm và bài học từ các thuật toán, mà có thể tận tai nghe các bậc tiền bối kể về cách họ vượt qua những gian khổ khác nhau trong cuộc đời như nghèo đói, chiến tranh, phân biệt đối xử, nỗi đau thất tình và mất đi người thân.

Trí tuệ sẽ một lần nữa có tiếng nói của con người và được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Thứ 3, xây dựng lại cộng đồng

Hàng xóm láng giềng biết rõ nhau. Khi có người bị bệnh, sẽ có người mang thức ăn đến. Khi có người qua đời, gia đình họ đều nhận được sự quan tâm của mọi người.

Vào Chủ nhật, người ta thường đến thăm người già, người bệnh và những người đi lại bất tiện, không phải vì bất kỳ nghĩa vụ nào, mà vì mọi người đều hiểu rằng họ cần giúp đỡ lẫn nhau.

Ngày nay, chúng ta có thể có hàng nghìn kết nối kỹ thuật số, nhưng vẫn cảm thấy cô đơn sâu sắc trong nội tâm. Chúng ta nắm được kỹ năng giao tiếp, nhưng chưa chắc đã nắm được cốt lõi của việc chia sẻ và tương tác.

Thứ 4, khôi phục sự tôn trọng đối với các bậc tiền bối

Văn hóa hiện đại đề cao tuổi trẻ và sự mới lạ, thường cho rằng cái mới hơn đồng nghĩa với cái tốt hơn. Nhưng thông tin không đồng nghĩa với trí tuệ.

Trí tuệ cần có thời gian, vấp ngã, hậu quả và sự suy ngẫm. Một xã hội không còn lắng nghe ý kiến của người lớn tuổi, cuối cùng sẽ phải trả giá cho những bài học mà các thế hệ đi trước đã sớm lĩnh hội.

Thứ 5, tìm lại sự kiên nhẫn và tiết kiệm

Tổ tiên của chúng ta hiểu cách chờ đợi. Họ ăn uống tiết kiệm, tích góp tiền trước rồi mới mua đồ, sửa chữa những vật dụng cũ rồi mới mua thêm đồ mới, gieo hạt trước rồi mới thu hoạch. Quần áo thì vá lại, đồ đạc thì sửa chữa, thức ăn thì tiết kiệm và bảo quản.

Họ hiểu một điều mà nền văn hóa nhịp độ nhanh của chúng ta ngày càng dễ quên: Những thứ có giá trị cần có thời gian.

Niềm tin cần thời gian để xây dựng, phẩm chất cần thời gian để vun bồi, hôn nhân, danh tiếng, sự nghiệp và một cuộc đời có ý nghĩa đều cần thời gian để duy trì.

Họ hiểu sự khác biệt giữa muốn có một thứ gì đó và thực sự cần một thứ gì đó. Phô trương tất cả những thứ mình có thể mua được không thể khiến một người trở nên giàu có.

Thứ 6, khôi phục đức tin và sự giáo hóa đạo đức

Đối với nhiều gia đình, đức tin không chỉ giới hạn trong một ngày mỗi tuần tại nhà thờ. Cầu nguyện, lòng biết ơn và tinh thần trách nhiệm được hòa vào cuộc sống hằng ngày.

Đức tin không khiến những người đi trước trở nên hoàn hảo không tì vết, nhưng nó trao cho họ một hệ thống từ ngữ đạo đức: Trách nhiệm, hy sinh, tha thứ, khiêm nhường, ân điển, cống hiến.

Trong một nền văn hóa ngày càng lấy ham muốn cá nhân làm trung tâm, những phẩm chất này vẫn vô cùng quan trọng.

Quan trọng nhất là chúng ta sẽ tìm lại sự kiên cường. Ông bà chúng ta không cho rằng gặp phải khó khăn có nghĩa là cuộc sống đã phụ bạc họ. Họ đã dự liệu rằng sẽ có những cơn bão.

Họ đã trải qua suy thoái kinh tế, chiến tranh, phân biệt đối xử, bệnh tật, cái chết và những thất vọng, nhưng họ vẫn tiếp tục tiến về phía trước. Gian khổ không nhất thiết là sự gián đoạn của cuộc sống. Đó là một phần của cuộc sống.

Đôi khi, họ biến gian khổ thành bàn đạp, đứng trên những khó khăn của ngày hôm qua để đón nhận những cơ hội của ngày mai. Chúng ta không thể và cũng không nên quay trở lại quá khứ. Nhưng chúng ta có thể tiếp thu trí tuệ của các thế hệ đi trước.

Hãy thử hình dung, nếu kết hợp công nghệ, y tế và những cơ hội của ngày nay với tính tự giác, đức tin, sự kiên nhẫn, mối liên kết gia đình, tinh thần trách nhiệm với cộng đồng và khả năng kiên cường của ngày trước, thì điều đó sẽ tạo ra nguồn năng lượng lớn đến nhường nào.

Ông bà để lại cho chúng ta không chỉ là những bức ảnh, đồ đạc, đất đai và họ tộc. Họ để lại trí tuệ nhân sinh quý báu: Làm việc chăm chỉ, giữ lời hứa, sống tiết kiệm, có thể sửa thì sửa, có thể tiết kiệm thì tiết kiệm, thăm hỏi người bệnh, tôn trọng người lớn tuổi, gia đình đoàn tụ, cầu nguyện ông trời, tha thứ cho người khác, quan tâm đến hàng xóm, dạy con cái phải biết uống nước nhớ nguồn.

Khi cuộc sống đánh gục bạn, đừng để mặt đất trở thành nơi bạn nằm lại mãi mãi. Hãy coi gian khổ là một bàn đạp, rồi vươn mình đứng dậy, cuộc đời sẽ tràn đầy ý nghĩa.

Armstrong Williams

(Bài viết này chỉ thể hiện quan điểm của tác giả được đăng trên Epoch Times.)